Devlet A'nın sınır birliğinde görevli askeri personeli, amirlerinin kesin talimatlarına aykırı hareket ederek Devlet B'ye ait bir sınır kontrol tesisini kısa süreliğine işgal etmiş ve bu sırada tesisteki veri depolama ünitelerine geri dönülemez şekilde zarar vermiştir. Devlet A, personelin yetkisini aşarak (ultra vires) hareket ettiğini ve bu nedenle herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını savunmaktadır. Uluslararası Hukuk Komisyonu’nun (UHK) "Devletlerin Uluslararası Hukuka Aykırı Fiillerinden Doğan Sorumluluğu" metni çerçevesinde, bu olaydaki onarım yükümlülüğü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- AAskeri personelin talimat dışı (ultra vires) hareket etmesi nedeniyle bu fiil Devlet A'ya isnat edilemez ve dolayısıyla onarım yükümlülüğü doğmaz.
- Veri ünitelerinin yeniden eski haline getirilmesi maddi olarak imkansız olduğundan, Devlet A tam onarım ilkesi gereği oluşan maddi zararı tazminat yoluyla karşılamakla yükümlüdür.Answer
- CSınır kontrol tesisi devlet malı olsa dahi, Devlet B'nin onarım talep edebilmesi için öncelikle Devlet A'daki iç hukuk yollarını tüketmiş olması şarttır.
- DDevlet A, personelinin fiilinin bir zaruret hali (necessity) teşkil ettiğini ispatlarsa, fiilin hukuka aykırılığı kalkacağı için maddi zararı tazmin etme yükümlülüğünden de tamamen kurtulur.
- EOnarım yükümlülüğü kapsamında tazminat ödenebilmesi için, ihlal edilen kuralın mutlaka bir emredici hukuk (jus cogens) normu olması gerekir.
Answer
Veri ünitelerinin eski haline getirilmesinin maddi imkansızlığı durumunda, tam onarım ilkesi gereği zararın tazminat yoluyla karşılanması zorunludur.
Uluslararası hukukta 'tam onarım' ilkesi uyarınca, sorumlu devlet ihlalden kaynaklanan tüm zararları gidermekle yükümlüdür. Onarımın birincil yöntemi olan 'eski hale getirme' (restitutio) maddi olarak imkansız olduğunda (örneğin verilerin kalıcı kaybı), devreye maddi olarak ölçülebilen zararları karşılayan 'tazminat' (compensation) girer.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Tam Onarım (Full Reparation) ve Onarım Biçimlerinin Hiyerarşisi
Hints
1
Uluslararası sorumlulukta 'tam onarım' ilkesini ve onarımın üç temel biçimini (iade, tazminat, tarziye) hatırlayın.
2
Zarar gören nesnenin (verilerin) geri getirilemez olması, hangi onarım yönteminin zorunlu hale geldiğini gösterir?
3
Personelin yetkisini aşması devleti sorumluluktan kurtarmaz ve devletler arası doğrudan zararlarda iç hukuk yolları aranmaz.
Practice More
Manevi zararların (bayrağa hakaret, egemenlik ihlali) onarımında kullanılan 'Tarziye' (Satisfaction) yönteminin özelliklerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s