Question

Difficulty: MediumSoruşturma (Tahkik)

A Devleti ile B Devleti arasında, kıta sahanlığı sınırında gerçekleşen bir deniz kazasının hangi devletin yetki alanında ve tam olarak ne şekilde meydana geldiği konusunda bir uyuşmazlık çıkmıştır. Taraflar, olayın teknik ve maddi detaylarını netleştirmek için bir 'soruşturma komisyonu' (tahkik komisyonu) kurulmasında anlaşmışlardır.

Buna göre, uluslararası hukuk kuralları ve 1907 tarihli Lahey Sözleşmesi hükümleri dikkate alındığında, söz konusu komisyonun yürüteceği süreç ve hazırlayacağı rapor hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. A
    Komisyonun raporu, kazanın meydana geliş şekli hakkında taraflar için bağlayıcı bir yargı kararı niteliğindedir.
  2. B
    Komisyon, olaydaki maddi gerçekleri saptamanın yanı sıra tarafların zararı nasıl tazmin etmesi gerektiğine dair bir uzlaşı önerisi sunmakla yükümlüdür.
  3. Soruşturma raporu, kural olarak sadece maddi vakıaları aydınlatır ve uyuşmazlığın nihai hukuki çözümü konusunda taraflara tam bir hareket serbestisi bırakır.Answer
  4. D
    Soruşturma yöntemi, uyuşmazlığın çözümünde sadece bir tarafın tek taraflı iradesiyle başlatılan zorunlu bir yargı yoludur.
  5. E
    Komisyonun tespitleri, uyuşmazlığın tarafı olmayan üçüncü devletlerin benzer kazalardaki sorumluluğunu da kesin olarak belirler.

Answer

Soruşturma (tahkik) raporu, kural olarak sadece maddi vakıaların (olayların) tespitini içerir ve taraflara uyuşmazlığın esası hakkında karar verme konusunda tam bir serbestlik tanır.
Soruşturma (tahkik) yönteminin temel işlevi, uyuşmazlığın tarafları arasındaki görüş ayrılıklarını gidermek amacıyla olayların nasıl gerçekleştiğini (maddi vakıaları) tarafsız bir dille raporlamaktır. 1907 Lahey Sözleşmesi'ne göre bu raporun bağlayıcı bir hükmü yoktur ve tarafların uyuşmazlığın çözümü konusundaki iradelerini kısıtlamaz. Bu durum, taraflara raporun içeriğini kabul edip etmeme konusunda tam bir hareket serbestisi sağlar.

Step-by-Step Solution

1
Yöntemin tanımını yapın.
Soruşturma (tahkik), uyuşmazlığın temelindeki maddi olayların tarafsız bir komisyonca belirlenmesi sürecidir.
Uyuşmazlıkların çözümünde gerçeklerin saptanması ilk aşamadır.
2
1907 Lahey Sözleşmesi Madde 35'i değerlendirin.
Raporun bir 'hakem kararı' niteliği taşımadığı ve tarafların raporu değerlendirmekte özgür olduğu saptanır.
Soruşturma yönteminin hukuki niteliğini belirleyen temel kural budur.
3
Uzlaştırma ve tahkim yollarıyla karşılaştırın.
Uzlaştırma çözüm önerir, tahkim ise bağlayıcı karar verir; soruşturma ise sadece vakıaları tespit eder.
Kavram karmaşasını önlemek için yöntemler arası farklar ayırt edilmelidir.

Key Concept

Soruşturma (Tahkik) Raporunun Hukuki Niteliği

Hints

1
Soruşturma yönteminin asli görevinin 'maddi vakıaların saptanması' olduğunu hatırlayın.
2
Hazırlanan raporun uyuşmazlığı kesin olarak bitiren bir 'hüküm' (award) olmadığını göz önünde bulundurun.
3
1907 Lahey Sözleşmesi'nin 35. maddesi, raporun taraflara uyuşmazlığın hukuki sonucu üzerinde tam bir 'serbestlik' bıraktığını söyler.

Practice More

Soruşturma raporunun hukuki etkisi ile uzlaştırma raporunun çözüm önerisi sunma niteliğini karşılaştıran soruları çözebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question