Uluslararası Hukuk Komisyonu (ILC) tarafından hazırlanan 2011 tarihli "Uluslararası Örgütlerin Sorumluluğuna İlişkin Madde Taslakları"na (DARIO) göre, bir uluslararası örgütün organı veya temsilcisinin resmî sıfatıyla hareket ederken yetkisini aşarak (ultra vires) veya kendisine verilen talimatlara aykırı davranarak uluslararası hukuka aykırı bir fiil işlemesi durumunda, bu fiilin atfedilmesiyle (isnadiyet) ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Temsilci resmî sıfatıyla hareket ettiği için, yetkisini aşmış olsa dahi söz konusu fiil doğrudan uluslararası örgüte atfedilir.Answer
- BFiil yetki aşımı niteliğinde olduğundan örgüte atfedilemez; doğrudan eylemi gerçekleştiren temsilcinin vatandaşı olduğu devlete atfedilir.
- CUluslararası örgütlerin tam hukuki kişiliği bulunmadığından, temsilcinin yetkisini aşan fiilleri her durumda örgütün tüm üye devletlerine müştereken atfedilir.
- DFiilin örgüte atfedilebilmesi için, zarar gören devletin öncelikle örgüt merkezinin bulunduğu ev sahibi devletin iç hukuk yollarını tüketmiş olması şarttır.
- ETemsilcinin eylemi ancak Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi tarafından uluslararası barışa tehdit olarak nitelendirildiğinde uluslararası örgüte atfedilebilir.
Answer
Temsilci resmî sıfatıyla hareket ettiği için, yetkisini aşmış olsa dahi söz konusu fiil doğrudan uluslararası örgüte atfedilir.
Doğru cevap, DARIO Madde 8'de düzenlenen 'yetki aşımı' (ultra vires) kuralını doğru yansıtmaktadır. Uluslararası hukukta devletlerin veya uluslararası örgütlerin organları ve temsilcileri, resmî sıfatlarıyla (official capacity) hareket ettikleri takdirde, verilen yetkiyi aşsalar veya iç talimatları ihlal etseler bile eylemleri bağlı bulundukları uluslararası süjeye atfedilir. Bu kural, uluslararası ilişkilerde istikrarı ve üçüncü kişilerin korunmasını amaçlar.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Uluslararası örgütlerin sorumluluğu, isnadiyet kuralları ve yetki aşımı (ultra vires).