Uluslararası hukukta bir devletin ülkesi üzerindeki egemenliğinin başka bir devlete geçmesi (devletlerin halefiyeti) durumunda uygulanacak hukukî rejim, halefiyetin hangi yolla gerçekleştiğine ve ilgili devletlerin statüsüne göre farklılık arz etmektedir.
1978 tarihli Devletlerin Antlaşmalara Halefiyeti Hakkında Viyana Sözleşmesi hükümleri ve uluslararası teâmül hukuku dikkate alındığında, devletlerin halefiyeti rejimine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Sömürge statüsünden kurtularak bağımsızlığını yeni kazanan devletler için 'tabula rasa' (temiz sayfa) ilkesi öngörülürken; bir devletin parçalanması (dissolution) veya ayrılması (separation) ile kurulan devletlerde antlaşmaların sürekliliği (ipso jure halefiyet) esastır.Answer
- BBir devlette meydana gelen ihtilal veya darbe gibi anayasa dışı hükümet değişiklikleri, devletin uluslararası kişiliğini sona erdirdiğinden, selef hükümetin taraf olduğu tüm ikili siyasi antlaşmalar halefiyet kuralları gereği kendiliğinden hükümsüz kalır.
- CSınır rejimlerini ve geçiş haklarını düzenleyen 'radicite' (ülkesel) nitelikteki antlaşmalar, yeni bağımsızlığını kazanan devletler için 'tabula rasa' ilkesinin mutlak bir parçasıdır ve halef devletin bu antlaşmaları reddetme hakkı saklıdır.
- Dİki veya daha fazla devletin birleşerek yeni bir devlet oluşturması (merger) durumunda, selef devletlerin taraf olduğu antlaşmalar, 'hareketli antlaşma sınırları' ilkesi gereği yeni devletin tüm ülkesinde coğrafi sınırlama olmaksızın uygulanır.
- ESelef devletin borçlarına halefiyet söz konusu olduğunda, 1983 Viyana Sözleşmesi uyarınca tüm kamu borçları halef devlete hiçbir oransal kısıtlama olmaksızın ve mal varlığı devrinden bağımsız olarak 'ipso jure' geçer.
Answer
Sömürge statüsünden kurtularak kurulan yeni bağımsız devletlerde 'temiz sayfa' ilkesi uygulanırken, parçalanma veya ayrılma durumlarında antlaşmaların sürekliliği esastır.
Uluslararası hukukta 1978 Viyana Sözleşmesi, sömürgecilik sonrası kurulan 'Yeni Bağımsız Devletler' için geçmişin yükümlülüklerinden arınmış bir başlangıç yapmalarını sağlayan 'Tabula Rasa' (Temiz Sayfa) ilkesini kabul etmiştir. Ancak devletlerin parçalanması veya ayrılması durumunda, uluslararası toplumun ve antlaşma düzeninin istikrarını korumak amacıyla antlaşmaların sürekliliği (ipso jure halefiyet) kuralı esas alınmıştır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Devletlerin Halefiyeti (State Succession) ve Tabula Rasa İlkesi
Estimated Time:2m 30s