Examkin

Question

Difficulty: MediumDiplomatik Ajanların Kişi Dokunulmazlığı ve Yargı Bağışıklığı

Gama Cumhuriyeti'nin Delta Cumhuriyeti nezdindeki Büyükelçisi K, görev süresi devam ederken Delta Cumhuriyeti sınırları içinde aşağıdaki eylemlere karışmıştır:

I. Kendi şahsı adına ve özel amaçla edindiği bir taşınmazla ilgili olarak komşularıyla mülkiyet sınırlarına ilişkin hukuki bir ihtilafa düşmüştür.
II. Gönderen devletin resmi görevleri dışında, gizlice ortak olduğu bir ticari işletmenin taraf olduğu alacak davasında şahsen davalı konumuna gelmiştir.
III. Karıştığı bir tartışma sonucunda Delta Cumhuriyeti vatandaşı bir sivili kasten yaralamıştır.

1961 Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi dikkate alındığında, Delta Cumhuriyeti'nin (kabul eden devlet) Büyükelçi K'ye yönelik kullanabileceği yetkiler bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Delta Cumhuriyeti mahkemeleri, Büyükelçi K'nin taşınmaz ve ticari faaliyetinden doğan uyuşmazlıklarda hukuki (medeni) yargı yetkisini kullanabilir; ancak cezai eylemi nedeniyle onu yargılayamaz, bunun yerine herhangi bir gerekçe bildirmeksizin kendisini "istenmeyen kişi" (persona non grata) ilan edebilir.Answer
  2. B
    Kasten yaralama suçu ağır bir fiil olduğundan, Delta Cumhuriyeti makamları istisnai olarak K'nin kişi dokunulmazlığını kaldırarak onu yerel mahkemelerde cezai yargılamaya tabi tutabilir.
  3. C
    Ticari faaliyetten doğan alacak davasında Delta mahkemelerinin yargılama yapabilmesi için, Büyükelçi K'nin yargı bağışıklığından bizzat kendi iradesiyle feragat ettiğini açıkça beyan etmesi zorunludur.
  4. D
    Büyükelçi K'nin işlediği kasten yaralama suçu, evrensellik ilkesi kapsamında değerlendirilerek diplomatik bağışıklığın mutlak surette istisnasını oluşturur ve Delta Cumhuriyeti'ne doğrudan cezai yargı yetkisi verir.
  5. E
    Delta Cumhuriyeti, Büyükelçi K'yi "istenmeyen kişi" ilan etmek isterse, bu tasarrufunu haklı kılacak kesin hukuki delilleri ve gerekçeleri resmi bir nota ile Gama Cumhuriyeti'ne bildirmekle yükümlüdür.

Answer

Doğru yanıt, Büyükelçi K'nin şahsi taşınmazı ve ticari faaliyeti nedeniyle hukuki yargılamaya tabi tutulabileceğini, cezai eyleminden dolayı ise ancak gerekçesiz olarak istenmeyen kişi ilan edilebileceğini belirten ifadedir.
Doğru yanıt, 1961 Viyana Sözleşmesi'nin 31. maddesinde sayılan medeni yargı bağışıklığı istisnalarını (şahsi taşınmaz davası ve ticari faaliyet) hukuken doğru tespit etmiş; aynı zamanda cezai yargı bağışıklığının mutlak olduğunu belirterek tek geçerli yaptırımın gerekçesiz biçimde 'istenmeyen kişi' (persona non grata) ilan etmek olduğunu doğru şekilde özetlemiştir.

Step-by-Step Solution

1
Diplomatik ajanların medeni (hukuki) yargı bağışıklığının sınırlarını analiz etmek
I. (şahsi taşınmaz mülkiyeti) ve II. (resmi görev dışı ticari faaliyet) numaralı öncüller, 1961 Viyana Sözleşmesi m. 31 uyarınca diplomatik bağışıklığın açık istisnalarıdır.
Sözleşme, diplomatların kendi şahsi çıkarları için yürüttükleri ticari eylemlerde ve misyon amaçlı olmayan mülkiyet uyuşmazlıklarında kabul eden devlete hukuki yargı yetkisi tanır.
2
Cezai yargı bağışıklığının mutlaklık derecesini değerlendirmek
III. numaralı kasten yaralama olayı ağır bir suç olsa da, diplomatik ajanlar yerel makamlar önünde mutlak cezai yargı bağışıklığına sahiptir.
Konsolosluk memurlarından farklı olarak (ki ağır suçta tutuklanabilirler), diplomatik ajanlar suçüstü halinde dahi yargılanamaz ve tutuklanamaz.
3
Kabul eden devletin (Delta) cezai fiil karşısındaki hukuki başvuru yolunu tespit etmek
Yerel mahkemede yargılama yapamayacak olan Delta Cumhuriyeti, ajanı sadece 'persona non grata' ilan edebilir.
Sözleşmenin 9. maddesine göre kabul eden devlet dilediği zaman ve hiçbir gerekçe göstermek zorunda olmaksızın diplomatı istenmeyen kişi ilan edip ülkeyi terk etmesini isteyebilir.

Key Concept

Diplomatik Ajanların Yargı Bağışıklığı İstisnaları ve İstenmeyen Kişi İlânı
Rate this question

Topics

Diplomatik Ajanların Kişi Dokunulmazlığı ve Yargı Bağışıklığı