Examkin

Question

Difficulty: MediumDevletlerin Halefiyeti

1978 tarihli Devletlerin Antlaşmalara Halefiyeti Hakkında Viyana Sözleşmesi'ne göre; bir devletin ülkesinin bir kısmının ayrılarak yeni bir devlet kurması (ayrılma/secession) ile sömürge idaresinden kurtularak bağımsızlığını kazanan "yeni bağımsız devletler" (newly independent states) için öngörülen antlaşma rejimleri arasındaki temel fark aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Ayrılma ve parçalanma durumlarında antlaşmaların devamlılığı (continuity) ilkesi esasken, yeni bağımsız devletler için "temiz sayfa" (tabula rasa) ilkesi benimsenmiştir.Answer
  2. B
    Her iki halefiyet türünde de devletlerin egemen eşitliği gereği "temiz sayfa" ilkesi mutlak olarak uygulanır ve hiçbir antlaşma kendiliğinden intikal etmez.
  3. C
    Yeni bağımsız devletler selef devletin tüm antlaşmalarını devralmak zorundayken, ayrılma durumunda yeni devlet dilediği antlaşmayı seçme hakkına sahiptir.
  4. D
    Ayrılma durumunda sadece sınır antlaşmaları intikal ederken, yeni bağımsız devletler selef devletin tüm siyasi ittifak antlaşmalarıyla da bağlıdır.
  5. E
    Devletlerin halefiyeti sürecinde antlaşmaların akıbeti, devletin nasıl kurulduğuna bakılmaksızın sadece Birleşmiş Milletler Genel Kurulu kararıyla belirlenir.

Answer

Ayrılma ve parçalanma durumlarında antlaşmaların devamlılığı ilkesi esasken, yeni bağımsız devletler için temiz sayfa ilkesinin benimsenmiş olmasıdır.
1978 tarihli Devletlerin Antlaşmalara Halefiyeti Hakkında Viyana Sözleşmesi'ne göre, sömürge idaresinden bağımsızlığını kazanan devletlere 'temiz sayfa' (clean slate) ilkesi tanınmıştır; yani bu devletler selef devletin antlaşmalarıyla bağlı olmayıp diledikleri antlaşmaya taraf olmayı seçebilirler. Buna karşın, bir devletin ülkesinin bir kısmının ayrılarak bağımsız olması (ayrılma) veya bir devletin parçalanarak birden fazla devlete bölünmesi durumunda, uluslararası ilişkilerde istikrarı sağlamak amacıyla 'antlaşmaların devamlılığı' (continuity) kuralı kabul edilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
1978 Viyana Sözleşmesi'ndeki halefiyet türlerini sınıflandır.
Sözleşme, 'Yeni Bağımsız Devletler' (sömürge sonrası) ile 'Ayrılma/Parçalanma' durumlarını iki farklı rejim altında toplar.
Halefiyetin kaynağına göre uygulanacak hukuk kuralı değişmektedir.
2
Türlere göre uygulanan temel ilkeleri belirle.
Yeni bağımsız devletler için 'Tabula Rasa' (Madde 16), ayrılma/parçalanma için 'Continuity' (Madde 34) kuralı geçerlidir.
Sömürge devletlerinin geçmişin siyasi/ekonomik yüklerinden muaf tutulması amaçlanırken, diğer durumlarda uluslararası hukuk düzeninin sürekliliği korunmak istenir.
3
İstisnaları (yerelleşmiş antlaşmalar) kontrol et.
Sınır ve rejim antlaşmaları (radicite) her iki durumda da halef devleti bağlar.
Toprak rejimine ilişkin antlaşmaların istikrarı, uluslararası barış için zorunluluktur.

Key Concept

1978 Viyana Sözleşmesi'nde Antlaşmalara Halefiyet Rejimleri

Practice More

Devlet borçlarına ve devlet mallarına halefiyetin düzenlendiği 1983 Viyana Sözleşmesi'ndeki rejimleri de inceleyerek karşılaştırınız.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question

Topics

Devletlerin Halefiyeti

More questions from this topic