Examkin

Question

Difficulty: Very hardSoruşturma (Tahkik)

Uluslararası uyuşmazlıkların barışçıl çözümünde, uyuşmazlığın temelindeki olayların niteliği hakkında taraflar arasında görüş ayrılığı bulunduğu durumlarda başvurulan 'soruşturma' (tahkik) yöntemi, 1899 ve 1907 tarihli Lahey Sözleşmeleri ile kurumsallaşmıştır. 1904 Dogger Bank (Hull) Olayı tecrübesi ve sözleşme hükümleri çerçevesinde, soruşturma komisyonlarının hazırladığı raporların hukuki karakteriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Rapor, taraflar aksini kararlaştırmadıkça uyuşmazlığın esasına dair hukuki bir hüküm ya da hakem kararı niteliği taşımaz ve uyuşmazlığa temel teşkil eden maddi vakıaların tarafsız bir tespitinden ibarettir.Answer
  2. B
    Soruşturma heyeti, maddi vakıaları tespit ettikten sonra taraflara, uyuşmazlığı nihai olarak bitirecek ve 'uzlaştırma' (conciliation) raporunda olduğu gibi tarafları hukuken bağlayacak bir çözüm planı sunar.
  3. C
    Dogger Bank Olayı’nda görüldüğü üzere, komisyonun uyuşmazlığa dair kusur veya sorumluluk tespiti yapması, hazırlanan raporun uyuşmazlık tarafları için bir 'tahkim' kararı gibi kesin ve icra edilebilir bir nitelik kazanmasını sağlar.
  4. D
    Soruşturma usulünün temel amacı, uyuşmazlığın tarafları arasında bir 'arabulucu' gibi mekik diplomasisi yürüterek tarafların karşılıklı tavizler yoluyla anlaşmaya varmasını sağlayan bir rapor hazırlamaktır.
  5. E
    1907 Lahey Sözleşmesi uyarınca, soruşturma raporu yayımlandığı andan itibaren tarafların aynı uyuşmazlık için Uluslararası Adalet Divanı’na veya başka bir yargı merciine başvurma yetkisi süresiz olarak ortadan kalkar.

Answer

Soruşturma komisyonu raporu, taraflar aksini kararlaştırmadıkça uyuşmazlığın esasına dair hukuki bir hüküm niteliği taşımaz ve maddi vakıaların tespiti ile sınırlıdır.
Soruşturma (tahkik) yöntemi, uyuşmazlığın temelindeki 'maddi vakıaları' (facts) aydınlatmak amacıyla kurulur. 1907 Lahey Sözleşmesi'nin 35. maddesine göre, komisyonun hazırladığı rapor bir hakem kararı niteliğinde değildir ve taraflar üzerinde hukuki bir bağlayıcılığı yoktur; taraflar bu raporun sonuçlarını kabul edip etmemekte serbesttir.

Step-by-Step Solution

1
Soruşturma (tahkik) yönteminin temel hukuki işlevini belirle.
Bu yöntemin temel amacı uyuşmazlığın esasına girmek değil, uyuşmazlığa yol açan 'maddi vakıaların' (matters of fact) tarafsız bir komisyonca aydınlatılmasıdır.
1907 Lahey Sözleşmesi soruşturmayı sadece olayların tespiti olarak tanımlar.
2
1899 ve 1907 Lahey Sözleşmeleri'nin raporun bağlayıcılığına dair hükümlerini incele.
Sözleşme, raporun bir 'hakem kararı' (Award) niteliğinde olmadığını ve tarafların bu raporun sonuçlarına uyup uymamakta tamamen serbest olduğunu (liberty) açıkça belirtir.
Diplomatik çözüm yollarının çoğu, tarafların egemenlik haklarını korumak adına kural olarak bağlayıcı olmayan sonuçlar üretir.
3
Dogger Bank (Hull) Olayı tecrübesini genel kurallar çerçevesinde değerlendir.
1904'teki bu vakada komisyon sadece vakıaları tespit etmekle kalmamış, Rus filosunun kusurlu olduğuna da işaret etmiştir. Ancak bu durum raporun hukuki statüsünü (bağlayıcı olmama) teorik olarak değiştirmemiş, sadece tarafların siyasi olarak raporu kabul etmesini kolaylaştırmıştır.
Hukuki nitelik (de jure) ile siyasi etki (de facto) arasındaki ayrım, soruşturma yönteminin karakterini anlamak için kritiktir.

Key Concept

Soruşturma (Tahkik) Raporunun Hukuki Niteliği

Practice More

Soruşturma raporunun bağlayıcı olmadığı kuralının, tarafların özel bir anlaşmasıyla nasıl esnetilebileceğini (Dogger Bank sonrası uygulamalar) araştırınız.
Estimated Time:3m 0s
Rate this question

Topics

Soruşturma (Tahkik)

More questions from this topic