Question

Difficulty: MediumDevletlerin Halefiyeti

Devletler hukukunda süjelerin yer değiştirmesi (halefiyet) sürecinde; selef devletin hukuki varlığının sona ererek yerini birden fazla yeni devlete bırakması (dağılma/dissolution) durumunda, devlet arşivlerinin akıbetine dair aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Selef devletin ülkesinin normal idaresi için gerekli olan arşiv kısımları, ilgili ülke parçasını devralan halef devlete geçer.Answer
  2. B
    Arşivlerin hukuken devredilebilmesi için halef devletlerin selef devlet tarafından 'kurucu' (constitutive) bir işlemle tanınmış olması şarttır.
  3. C
    Arşivler, bireylerin bilgi edinme hakkı çerçevesinde tam uluslararası hukuk süjesi olmaları nedeniyle sadece Birleşmiş Milletler gözetiminde paylaştırılabilir.
  4. D
    Devlet arşivleri her durumda sadece siyasi belgelerden oluştuğu için, hükümet değişikliklerinde olduğu gibi halefiyet kurallarına tabi değildir.
  5. E
    Arşivlerin paylaşımı 'jus cogens' (emredici hukuk) kuralı olduğundan, devletlerin bu konuda farklı bir paylaşım antlaşması yapmaları hukuken geçersizdir.

Answer

Selef devletin ülkesinin normal idaresi için gerekli olan arşiv kısımlarının, ilgili ülke parçasını devralan halef devlete geçmesi kuralı doğrudur.
Doğru seçenek, devlet arşivlerinin devrinde kabul edilen 'idari gereklilik' ilkesini yansıtmaktadır. 1983 tarihli Viyana Sözleşmesi'ne göre, dağılma durumunda selef devletin ülkesinin normal idaresi için o toprak parçasında bulunması gereken arşivler, o toprak üzerinde egemenlik kuran halef devlete kendiliğinden geçer.

Step-by-Step Solution

1
Halefiyet türünün belirlenmesi
Senaryoda selef devletin tamamen ortadan kalktığı ve birden fazla yeni devletin kurulduğu 'dağılma' (dissolution) durumu söz konusudur.
Halefiyet kuralları ayrılma, dağılma veya birleşme senaryolarına göre farklılık gösterir.
2
1983 Viyana Sözleşmesi hükümlerinin uygulanması
Sözleşmenin 28. maddesi uyarınca, dağılma durumunda arşivlerin paylaşımında 'normal idare için gereklilik' kriteri esas alınır.
Yeni kurulan devletlerin kendi topraklarındaki kamu düzenini ve idari işleyişi sürdürebilmeleri için ilgili belgelere sahip olmaları gerekir.
3
Arşivlerin niteliğine göre ayrım yapılması
İdari arşivler toprağa bağlı olarak devredilirken, tarihi arşivler için adil paylaştırma ve kopya alma usulleri uygulanır.
Hukuki kesinlik ve idari süreklilik ilkesi bu paylaşımı zorunlu kılar.

Key Concept

Devlet Arşivlerinin Halefiyeti

Hints

1
Arşivlerin devrinde 'idari devamlılık' ve 'toprağa bağlılık' ilkelerini düşünün.
2
Selef devletin varlığının sona erdiği 'dağılma' senaryosunda, yeni devletlerin kendi topraklarını yönetebilmesi için hangi belgelere ihtiyaç duyacağını değerlendirin.

Practice More

Devletlerin halefiyeti durumunda 'özel hukuktan doğan müktesep hakların' korunması ilkesini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question