Uluslararası hukuk doktrininde devletlerin tanınmasına ilişkin "Açıklayıcı (Beyan Edici) Teori" ile 1933 tarihli Montevideo Devletlerin Hak ve Ödevleri Sözleşmesi'nin 3. maddesi temel bir ilkeyi vurgular. Bu yaklaşıma göre, bir devletin siyasi varlığı, diğer devletler tarafından tanınmasından bağımsızdır.
Buna göre, Montevideo Sözleşmesi ve Açıklayıcı Teori çerçevesinde, bir devletin kurucu unsurlarını (insan topluluğu, sınırları belirlenmiş ülke, egemen otorite) fiilen bir araya getiren ancak henüz hiçbir devlet tarafından tanınmamış olan bir siyasi oluşum için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- AUluslararası hukuk kişiliğini ancak en az bir devlet tarafından hukuken (de jure) tanındığı andan itibaren kazanır.
- Tanınmadan bağımsız olarak; ülkesini savunma, bütünlüğünü koruma ve kendi refahı için örgütlenme gibi temel hak ve ödevlere sahiptir.Answer
- CTanınma işlemi gerçekleşene kadar uluslararası hukukun getirdiği hiçbir kurala veya yükümlülüğe uymak zorunda değildir.
- DBirleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından üye olarak kabul edilmediği sürece bu oluşumun toprakları sahipsiz (terra nullius) statüsündedir.
- ETanınmayan bir devletin uluslararası yargı organları önünde taraf olma ehliyeti hiçbir istisna olmaksızın reddedilir.
Answer
Montevideo Sözleşmesi ve Açıklayıcı Teori uyarınca; bir devlet, diğer devletlerce tanınmasa dahi ülkesel bütünlüğünü koruma ve egemenlik haklarını kullanma gibi temel hak ve ödevlere fiilen kurulduğu andan itibaren sahiptir.
Doğru seçenek, Açıklayıcı Teori'nin temel mantığını yansıtmaktadır. Bu teoriye göre devlet, kurucu unsurlarını tamamladığı an uluslararası hukukun bir süjesi haline gelir ve tanıma işlemi bu statüyü yaratmaz, sadece mevcut durumu diğer devletlere ilan eder. Montevideo Sözleşmesi'nin 3. maddesi de bu durumu açıkça teyit ederek, devletin tanınmasa bile savunma ve örgütlenme gibi temel haklara sahip olduğunu belirtir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Açıklayıcı Teori ve Devletliğin Bağımsızlığı İlkesi
Hints
1
Montevideo Sözleşmesi'nin 3. maddesi, bir devletin varlığının diğer devletlerin iradesinden (tanımasından) bağımsız olduğunu söyler.
2
Açıklayıcı teoriye göre tanıma, var olan bir durumun 'noter tasdiki' gibidir; durumun kendisini yaratmaz.
3
Devletin unsurları (halk, ülke, otorite) varsa, o yapı uluslararası hukukta hak ve ödev sahibi bir süjedir.
Practice More
Kurucu ve açıklayıcı teorilerin 'geriye yürüme' (retroactivity) etkisi bakımından farklarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s