Uluslararası Adalet Divanı (UAD) Statüsü’nün 38. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde, "çeşitli ulusların en üst düzeyde yetkin hukukçularının öğretileri" (doktrin), hukuk kurallarının tespiti için yardımcı araçlar arasında sayılmıştır. Doktrinin uluslararası hukuk sistemindeki bu konumu dikkate alındığında, bu kaynağın hukuki niteliği ve işleviyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- Kendi başına yeni bir hukuk kuralı ihdas etme yetkisi bulunmamakla birlikte; mevcut kuralların varlığı, yorumlanması ve içeriğinin netleştirilmesi aşamasında kanıt niteliği taşıyan bir araçtır.Answer
- BUluslararası teamül (yapılageliş) hukukunun oluşması için gerekli olan maddi unsuru (devlet uygulaması) tek başına ikame ederek yeni genel hukuk kuralları oluşturur.
- CStatüde sayılan antlaşmalar ve teamül gibi asli kaynaklarla aynı hukuki hiyerarşiye sahip olup, uyuşmazlıklarda doğrudan uygulanacak normatif bir temel teşkil eder.
- DDevletlerin egemenlik yetkilerini kısıtlayan emredici normların (jus cogens) belirlenmesinde, devletlerin rızasından daha üstün bir hukuk yaratma kaynağı olarak işlev görür.
- EBir uyuşmazlığın taraflarının özel rızası bulunmasa dahi, yargıcın hukukun genel ilkelerine başvurmadan önce uyuşmazlığı çözmek için kullanmak zorunda olduğu zorunlu bir kaynaktır.
Answer
Doktrin, kendi başına hukuk kuralı yaratmayan, ancak mevcut kuralların içeriğini ve kapsamını belirlemeye yardımcı olan bir kanıt aracıdır.
Uluslararası hukukta doktrin (öğreti), hukukun asli bir kaynağı değil, 'yardımcı aracı' (subsidiary means) olarak kabul edilir. Bu, doktrinin yeni bir hukuk kuralı oluşturma gücüne sahip olmadığı, ancak uyuşmazlıkların çözümünde veya kuralların yorumlanmasında, mevcut kuralın içeriğini ve kapsamını bilimsel bir bakış açısıyla ortaya koyarak hakime yardımcı olduğu anlamına gelir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Doktrinin (Öğretinin) Yardımcı Kaynak Niteliği
Estimated Time:1m 15s