Bağımsız bir devletin yurt dışındaki diplomatik misyonunda 'diplomatik ajan' statüsüyle görev yapan kişilerin sahip olduğu ayrıcalık ve bağışıklıkların çerçevesi, 1961 Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi ile belirlenmiştir.
Bu sözleşme hükümleri ve uluslararası hukuk kuralları dikkate alındığında, diplomatik ajanın kişi dokunulmazlığı ve yargı bağışıklığına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- AAğır hapis cezası gerektiren bir adli suç işlediğinde mutlak kişi dokunulmazlığı istisnai olarak kalkar ve kabul eden devlet makamlarınca tutuklanabilir.
- BKabul eden devletin, ajanı 'istenmeyen kişi' (persona non grata) ilan edebilmesi için işlenen suçu veya kural ihlalini somut bir gerekçeyle bildirmesi zorunludur.
- Kabul eden devlette resmi görevleri dışında şahsi bir mesleki veya ticari faaliyette bulunması durumunda, bu faaliyetlerden doğan davalarda hukuk ve idari yargı bağışıklığından yararlanamaz.Answer
- DAleyhinde açılan bir idari veya mülkiyet davasında yerel mahkemede yargılanabilmesi için, ajanın yazılı bir dilekçeyle bizzat bağışıklığından feragat etmesi yeterlidir.
- EKabul eden devletin milli güvenliğini hedef alan eylemlerde bulunduğunda, evrensellik ilkesi işletilerek cezai yargı bağışıklığı yerel makamlarca tek taraflı olarak kaldırılır.
Answer
Kabul eden devlette resmi görevleri dışında şahsi bir mesleki veya ticari faaliyette bulunması durumunda, bu faaliyetlerden doğan davalarda hukuk ve idari yargı bağışıklığından yararlanamaz.
1961 Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi'nin 31. maddesine göre diplomatik ajanın hukuk ve idari yargı bağışıklığının üç temel istisnası bulunmaktadır. Bunlardan biri, ajanın kabul eden devlette resmi görevleri dışında herhangi bir serbest meslek veya ticari faaliyette bulunması ve bundan doğan bir dava açılması halidir. Bu tür özel faaliyetlerde mahalli mahkemelerin idari ve hukuk yargı yetkisi geçerli olmaya devam eder.
Step-by-Step Solution
Key Concept
1961 Viyana Sözleşmesi Çerçevesinde Diplomatik Ajanların Yargı Bağışıklığı ve İstisnaları