Question

Difficulty: HardDevlet Görevlilerinin Bağışıklıkları (Kişisel ve İşlevsel)

Uluslararası hukukta "Troyka" (Devlet Başkanı, Hükümet Başkanı ve Dışişleri Bakanı) olarak kabul edilen üst düzey devlet görevlilerinin yargı bağışıklıklarının kapsamı ve sona ermesiyle ilgili Uluslararası Adalet Divanı’nın (UAD) 2002 tarihli *Tutuklama Emri (Yerodia)* davası kararı uyarınca; görev süresi sona ermiş eski bir Dışişleri Bakanı'nın durumuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Görev süresi boyunca sahip olduğu "kişisel bağışıklık" (ratione personae), görevden ayrıldıktan sonra da görev süresi içindeki tüm fiillerini kapsayacak şekilde süresiz olarak devam eder.
  2. Kişisel bağışıklığı (ratione personae) sona erdiği için, görev süresi içerisinde gerçekleştirdiği "özel" (resmi olmayan) fiilleri dolayısıyla yabancı devletlerin ulusal mahkemeleri önünde yargılanabilir.Answer
  3. C
    Görevden ayrıldıktan sonra, sadece görev süresinden önce veya sonra gerçekleştirdiği özel fiilleri için yargılanabilir; görev süresindeki tüm özel fiilleri dokunulmaz kalmaya devam eder.
  4. D
    "İşlevsel bağışıklık" (ratione materiae) uyarınca, görevdeyken gerçekleştirdiği resmi fiillerinden dolayı yabancı bir devlet mahkemesinde her zaman yargılanabilir, zira bu bağışıklık türü sadece kişi görevdeyken geçerlidir.
  5. E
    Uluslararası hukukta bağışıklık, cezasızlık (impunity) anlamına geldiği için, bir Dışişleri Bakanı görev süresi içinde işlediği iddia edilen hiçbir suçtan dolayı hayatı boyunca yabancı mahkemelerce yargılanamaz.

Answer

Kişisel bağışıklığı sona eren eski bir Troyka üyesinin, görev süresi içindeki özel fiillerinden dolayı yabancı mahkemelerde yargılanabileceğini belirten seçenek doğrudur.
Uluslararası Adalet Divanı'nın Yerodia (2002) kararının 61. paragrafına göre; bir Dışişleri Bakanı görevinden ayrıldıktan sonra artık kişisel bağışıklıktan yararlanamaz. Bu durumda, görev süresi içerisinde (veya öncesinde/sonrasında) gerçekleştirdiği "özel" (resmi nitelikte olmayan) fiilleri için yabancı devletlerin ulusal mahkemeleri önünde yargılanması mümkündür. Bu durum, bağışıklığın bir cezasızlık (impunity) değil, sadece geçici bir usuli engel olduğunu kanıtlar.

Step-by-Step Solution

1
Kişisel bağışıklığın (ratione personae) süresini belirle.
Kişisel bağışıklık sadece görev süresince geçerlidir ve mutlak bir koruma sağlar.
Troyka üyeleri görevdeyken hem resmi hem de özel tüm fiilleri için yargı bağışıklığına sahiptir.
2
Görev sonrası bağışıklık türlerini analiz et.
Görev sona erdiğinde kişisel bağışıklık biter, ancak resmi fiilleri koruyan işlevsel bağışıklık (ratione materiae) devam eder.
İşlevsel bağışıklık kişiye değil, temsil edilen devlete aittir ve resmi görev kapsamındaki fiilleri korur.
3
Yerodia (2002) kararı prensiplerini uygula.
UAD, bağışıklığın cezasızlık olmadığını, görevden ayrıldıktan sonra yabancı mahkemelerin 'özel fiiller' için yargı yetkisi kullanabileceğini belirtmiştir.
Kararın 61. paragrafı, görevden ayrılan bakanın görevdeyken işlediği özel fiillerden dolayı yargılanabileceğini açıkça öngörür.

Key Concept

Bağışıklık (Immunity) vs. Cezasızlık (Impunity) Ayrımı

Practice More

Yerodia kararında belirtilen, bağışıklığın yargılamaya engel olmadığı dört durumu (kendi devleti, feragat, görev sonrası özel fiiller ve uluslararası ceza mahkemeleri) tekrar inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question