Question

Difficulty: MediumNormlar Hiyerarşisi ve Jus Cogens (Emredici Kurallar)

Uluslararası hukukta normlar hiyerarşisinin en üstünde yer alan emredici kurallar (jusjus cogenscogens), kendisiyle çatışan diğer normları hükümsüz kılma özelliğine sahiptir. 1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin 53. maddesi uyarınca, akdedildiği sırada mevcut bir emredici kurala aykırı olan bir antlaşmanın hukuki akıbeti aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Antlaşma, başlangıcından itibaren (ab initio) tamamen hükümsüzdür ve emredici kurala aykırı hükümlerin antlaşmadan ayrılmasına izin verilmez.Answer
  2. B
    Antlaşmanın yalnızca emredici kurala aykırı olan maddeleri geçersiz sayılır, geri kalan hükümler yürürlükte kalmaya devam eder.
  3. C
    Antlaşma, taraflardan birinin itirazı üzerine Uluslararası Adalet Divanı tarafından iptal edilene kadar geçerliliğini korur.
  4. D
    Antlaşma, emredici kural ihlali giderilene kadar askıya alınır ve tarafların ortak rızasıyla hukuka uygun hale getirilebilir.
  5. E
    Antlaşma, taraflar arasında geçerli olmaya devam eder ancak üçüncü devletlere karşı herhangi bir hak veya yükümlülük doğurmaz.

Answer

Antlaşmanın başlangıcından itibaren tamamen hükümsüz olması ve aykırı hükümlerin antlaşmadan ayrılmasının mümkün olmaması
1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin 53. maddesine göre, bir antlaşma akdedildiği sırada mevcut olan bir emredici kurala (jusjus cogenscogens) aykırıysa başlangıçtan itibaren (ab initio) hükümsüzdür. Ayrıca Sözleşme'nin 44. maddesi uyarınca, bu tür bir geçersizlik halinde antlaşma maddelerinin bölünmesine (ayrılmasına) izin verilmez; yani antlaşmanın tamamı geçersiz sayılır.

Step-by-Step Solution

1
Jus cogens kavramının normlar hiyerarşisindeki yerini belirleme
Emredici kurallar, uluslararası hukukun en üst basamağında yer alan ve aksi bir kural ile değiştirilemeyen normlardır.
Hiyerarşik üstünlüğü anlamak, aykırı normun neden hükümsüz kalacağını açıklar.
2
1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin 53. maddesini analiz etme
Sözleşme, mevcut bir jus cogens kuralına aykırı yapılan antlaşmaların 'batıl' (void) olduğunu ve bu geçersizliğin başlangıçtan itibaren (ab initio) doğduğunu belirtir.
Viyana Sözleşmesi bu konuda temel pozitif hukuk kaynağıdır.
3
Bölünebilirlik (severability) kuralının istisnasını kontrol etme
Sözleşmenin 44/5. maddesi uyarınca, 53. madde kapsamındaki (jus cogens ihlali) durumlarda antlaşmanın hükümlerinin birbirinden ayrılmasına izin verilmez.
Bu, jus cogens ihlalini diğer geçersizlik hallerinden (hata, hile vb.) ayıran kritik bir teknik detaydır.

Key Concept

Mutlak Butlan ve Bölünemezlik İlkesi

Practice More

Yeni ortaya çıkan bir emredici kuralın (jusjus cogenscogens supervenienssuperveniens) mevcut antlaşmalar üzerindeki etkisini (Viyana Sözleşmesi Madde 64) inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question