Question

Difficulty: EasyNormlar Hiyerarşisi ve Jus Cogens (Emredici Kurallar)

Egemen eşitlik prensibi çerçevesinde hareket eden X ve Y devletleri, aralarındaki sınır aşan bir sorunu çözmek amacıyla yeni bir ikili antlaşma akdetmişlerdir. Ancak, antlaşmanın temel maddelerinden biri, uluslararası toplumun bütünü tarafından kabul edilen ve kendisinden sapılmasına hiçbir şekilde izin verilmeyen bir emredici kurala (jus cogens) temelden aykırılık teşkil etmektedir. Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi hükümleri dikkate alındığında, bu antlaşmanın hukuki akıbeti hakkında aşağıdakilerden hangisi kesin olarak söylenebilir?

  1. Antlaşma baştan itibaren tamamen geçersizdir ve taraflar açısından hiçbir hukuki sonuç doğurmaz.Answer
  2. B
    Taraflar egemen eşitliğe sahip olduğundan, antlaşma emredici kuralların istisnası sayılarak yalnızca X ve Y devletleri arasında geçerliliğini korur.
  3. C
    Aykırılık durumu, tarafların ortak rızasıyla hakkaniyet ve nisfet kuralı çerçevesinde çözümlenerek antlaşma ayakta tutulabilir.
  4. D
    Antlaşma, Uluslararası Adalet Divanı resen müdahale edip iptal kararı verene kadar uluslararası alanda hüküm ve sonuç doğurmaya devam eder.
  5. E
    Antlaşmanın ilgili hükümleri, yardımcı kaynak niteliğindeki doktrin ve içtihatlara uygun şekilde yeniden yorumlanarak hukuki geçerlilik kazanır.

Answer

Doğru yanıt, antlaşmanın baştan itibaren geçersiz olduğunu ve hukuki sonuç doğurmayacağını belirten seçenektir.
Uluslararası hukukta emredici kurallar (jus cogens), devletlerin kendi aralarında antlaşma yaparak dahi aksini kararlaştıramayacakları en üst düzeydeki normlardır. Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi uyarınca, yapılışı sırasında böyle bir kurala aykırı olan antlaşmalar baştan itibaren kesin olarak hükümsüzdür (mutlak butlan) ve hukuken hiçbir sonuç doğurmaz. Taraflar bu kurala uymakla yükümlüdür.

Step-by-Step Solution

1
Soru metnindeki olayın hukuki temelini belirle.
Antlaşmanın uluslararası hukukun emredici kuralına (jus cogens) aykırı olduğu tespit edilmiştir.
Hukuki yaptırımın türünü anlamak için ihlalin niteliğinin net olarak bilinmesi gerekir.
2
Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin ilgili kuralını uygula.
Sözleşmenin 53. maddesine göre jus cogens kurallarına aykırı antlaşmalar mutlak butlanla batıldır.
Emredici kurallar normlar hiyerarşisinin en üstünde yer alır ve devletlerin kendi aralarında dahi aksini kararlaştıramayacağı normlardır.
3
Mutlak butlanın hukuki sonucunu değerlendir.
Antlaşma hukuken hiç doğmamış kabul edilir, baştan itibaren geçersiz olur ve hiçbir sonuç doğurmaz.
Geçersizlik türü olarak iptal edilebilirlik değil, doğrudan yok hükmünde olma (kesin hükümsüzlük) durumu söz konusudur.

Key Concept

Jus Cogens'e (Emredici Kurallara) Aykırılığın Hukuki Sonuçları
Estimated Time:45s
Rate this question