Question

Difficulty: HardDevletlerin Halefiyeti

Uluslararası hukukta yaşanan iki farklı güncel senaryo şu şekildedir:

Birinci senaryoda; "Atlantis" ve "Pasifik" adlı iki bağımsız devlet, kendi anayasal süreçlerini işleterek birleşmiş ve uluslararası hukukta yeni bir süje olan "Okyanusya" devletini kurmuşlardır. Bu birleşme öncesinde Atlantis'in üçüncü bir devletle karşılıklı savunma ve askeri ittifak antlaşması, Pasifik'in ise komşusuyla sınır belirleyen ve bir sınır nehrinin ortak kullanımını düzenleyen objektif statülü (radisite) bir antlaşması bulunmaktadır.
İkinci senaryoda; komşu "Avrasya" devletinde gerçekleşen şiddetli bir halk devrimi sonucunda mevcut krallık rejimi tamamen yıkılmış ve yerine cumhuriyet ilan edilerek tüm anayasal kurumlar baştan aşağı değiştirilmiştir.

Uluslararası hukukta devletlerin halefiyeti, tanınma ve antlaşmaların sürekliliği kuralları dikkate alındığında, bu vakalarla ilgili aşağıdaki hukuki sonuçlardan hangisinin doğması beklenir?

  1. Pasifik devletinin taraf olduğu sınır ve nehir kullanımını düzenleyen antlaşma, ayni (radisite) haklar yarattığı için birleşme sonrası oluşan Okyanusya devletini de hukuken bağlamaya devam eder.Answer
  2. B
    Avrasya devletindeki köklü rejim değişikliği uluslararası hukukta yeni bir devletin doğuşu olarak kabul edildiğinden, yeni hükümet eski krallık dönemine ait devlet borçlarından halefiyet kuralları gereği sorumlu tutulamaz.
  3. C
    Atlantis ve Pasifik devletlerinin birleşmesiyle kurulan Okyanusya, diğer devletler tarafından resmen tanınana kadar uluslararası hukuk kişiliğinden yoksun sayılır ve halefiyetten doğan haklarını kullanamaz.
  4. D
    Avrasya devletinde yaşanan devrim, uluslararası hukukta bir devlet halefiyeti durumu oluşturduğundan, krallık döneminde imzalanan tüm uluslararası antlaşmalar yeni yönetim tarafından 'temiz sayfa' kuralı ile feshedilebilir.
  5. E
    Pasifik devletinin imzaladığı objektif statülü sınır antlaşması, bir emredici kural (jus cogens) niteliği taşımadığı gerekçesiyle, taraf devletin kişiliğinin sona ermesiyle birlikte Okyanusya devleti için bağlayıcılığını kendiliğinden yitirir.

Answer

Pasifik devletinin taraf olduğu sınır ve nehir kullanımını düzenleyen antlaşmanın, ayni haklar yarattığı için birleşme sonrası oluşan Okyanusya devletini de hukuken bağlamaya devam edeceğini belirten seçenektir.
Devletlerin halefiyetine (ardıllığına) ilişkin temel kurallara ve 1978 tarihli Devletlerin Antlaşmalara Halefiyetine İlişkin Viyana Sözleşmesi'ne göre, sınır antlaşmaları ile ayni nitelikteki (radisite) bölgesel hak ve yükümlülükler yaratan antlaşmalar halefiyetten etkilenmez. Ülke el değiştirse veya birleşme yoluyla yeni bir devlet kurulsa bile, bu nevi objektif statülü antlaşmalar o ülke parçası üzerinde geçerliliğini koruyarak halef devleti bağlamaya devam eder. Bu nedenle, Pasifik devletinin imzaladığı nehir antlaşması Okyanusya devletini de bağlar.

Step-by-Step Solution

1
Birinci senaryodaki halefiyet durumunun hukuki niteliğini belirlemek.
Atlantis ve Pasifik devletlerinin birleşerek Okyanusya'yı kurması klasik bir devlet halefiyeti (birleşme) durumudur.
Yeni devletin eski devletlerin hak ve borçları üzerindeki konumunu tespit etmek.
2
Sınır ve objektif statülü (radisite) antlaşmaların halefiyetteki durumunu analiz etmek.
Ayni (radisite) nitelikli antlaşmalar ve sınır antlaşmaları, devletin kişiliği sona erse dahi yeni devleti (halefi) bağlamaya devam eder.
Uluslararası hukukun istikrarı ve sınırların dokunulmazlığı ilkesi gereğince bu antlaşmaların süreklilik arz ettiğini göstermek.
3
İkinci senaryodaki rejim değişikliğinin halefiyet yaratıp yaratmadığını değerlendirmek.
Avrasya devletindeki devrim bir hükümet değişikliğidir; devletin tüzel kişiliği devam ettiği için halefiyet hukuku değil, devletin devamlılığı kuralı işler.
Hükümet değişikliklerinin devletin mevcut yükümlülüklerini veya antlaşmalarını ortadan kaldırmayacağını teyit etmek.

Key Concept

Devletlerin Halefiyeti ve Antlaşmaların Sürekliliği
Estimated Time:2m 0s
Rate this question