Question

Difficulty: MediumNormlar Hiyerarşisi ve Jus Cogens (Emredici Kurallar)

İki devlet arasında akdedilen bir sınır yönetimi antlaşmasının bazı gizli hükümlerinde, sınır ötesi operasyonlar sırasında yakalanan kişilere yönelik "işkence ve kötü muamele" yapılmasına izin veren düzenlemelere yer verilmiştir. Uluslararası hukukta işkence yasağının "jus cogens" (emredici kural) niteliği ve 1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi hükümleri dikkate alındığında, bu antlaşmanın hukuki akıbeti hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Antlaşma, yapıldığı andan itibaren bütünüyle batıldır (geçersizdir) ve herhangi bir hukuki sonuç doğurmaz.Answer
  2. B
    Antlaşmanın sadece işkenceye izin veren hükümleri geçersiz sayılır; sınır yönetimine ilişkin diğer teknik kısımlar yürürlükte kalır.
  3. C
    İşkence yasağı erga omnes bir yükümlülük olduğundan, antlaşma sadece uyuşmazlığa taraf olmayan üçüncü devletlere karşı geçersizdir.
  4. D
    Antlaşma, tarafların egemen iradesine dayandığı için geçerlidir ancak taraflardan biri Uluslararası Adalet Divanı'na başvurana kadar yürürlükte kalır.
  5. E
    Söz konusu yasak bir "hukukun genel ilkesi" niteliğinde olduğu için antlaşmanın geçerliliğini etkilemez; sadece tazminat sorumluluğu doğurur.

Answer

Antlaşma, yapıldığı andan itibaren bütünüyle batıldır ve herhangi bir hukuki sonuç doğurmaz.
1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin 53. maddesine göre; bir antlaşma, yapıldığı sırada uluslararası hukukun emredici bir kuralına (jusjus cogenscogens) aykırıysa batıldır. Bu durumda antlaşma başından itibaren (voidvoid abab initioinitio) geçersizdir ve hukuki bir varlık kazanamaz. İşkence yasağı da tartışmasız bir emredici kural olduğu için, bu kurala aykırı her türlü antlaşma bütünüyle geçersizdir.

Step-by-Step Solution

1
Kuralın Niteliğini Belirleme
İşkence yasağı, uluslararası hukukta aksine hiçbir şekilde rıza gösterilemeyecek bir 'jus cogens' (emredici norm) niteliğindedir.
Uluslararası toplumun bütünü tarafından kabul edilen ve ancak aynı nitelikteki bir normla değiştirilebilen kurallar emredicidir.
2
1969 Viyana Sözleşmesi 53. Maddesini Uygulama
Bir antlaşma, yapıldığı sırada mevcut bir emredici kurala aykırıysa 'batıldır' (geçersizdir).
Mevcut emredici kurala aykırılık (jus cogens existing at the time of conclusion) 'mutlak butlan' sonucunu doğurur.
3
Bölünebilirlik Analizi Yapma
Antlaşma bütünüyle geçersizdir; hükümler birbirinden ayrılamaz.
Viyana Sözleşmesi uyarınca, 53. madde kapsamındaki geçersizliklerde antlaşmanın kısmi geçerliliği söz konusu olamaz.

Key Concept

Jus Cogens Normlara Aykırılığın Antlaşmalar Üzerindeki Mutlak Butlan Etkisi

Alternative Method

Jus cogens normlarının 'kamu düzeni' (ordreordre publicpublic) niteliğinde olduğunu düşünerek, kamu düzenine aykırı bir sözleşmenin iç hukuktaki geçersizlik etkisini uluslararası hukuka uyarlamak doğru cevaba ulaşmayı kolaylaştırabilir.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question