Question

Difficulty: Very hardUluslararası Örgütlerin Sorumluluğu

2011 tarihli Uluslararası Örgütlerin Sorumluluğuna İlişkin Madde Taslakları (DARIO) uyarınca; bir üye devletin, üyesi olduğu uluslararası örgütün uluslararası hukuka aykırı bir fiili nedeniyle üçüncü bir tarafa karşı (devletin sorumluluğu kabul etmesi veya üçüncü tarafa bu yönde güven telkin etmesi sonucunda) sorumlu tutulduğu hallerde, söz konusu devlet sorumluluğunun hukuki niteliğiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Üye devletin bu sorumluluğu, taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça, öncelikle örgütün sorumlu tutulmasını gerektiren 'tali' (subsidiary) bir sorumluluk niteliği taşır.Answer
  2. B
    Uluslararası hukukta devletlerin 'asli süje' olma özelliği gereği, örgütle birlikte doğan bu sorumluluk aksi belirtilmedikçe 'müteselsil' (joint and several) kabul edilir.
  3. C
    Söz konusu sorumluluğun doğabilmesi için örgütün ilgili üçüncü taraf ülkesindeki tüm iç hukuk yollarının tüketilmiş olması ve örgütün iflasının tescil edilmesi şarttır.
  4. D
    Üye devletin sorumluluğu, sadece örgüt organlarının 'ultra vires' (yetki aşımı) hareket ettiği durumlarda 'asli', normal yetki sınırları içindeyse 'tali' niteliktedir.
  5. E
    Bu tür bir sorumluluk, sadece örgütün evrensel nitelikli olduğu durumlarda geçerli olup bölgesel örgütlerde üye devletlerin sorumluluğu her zaman mutlak ve aslidir.

Answer

Üye devletin bu sorumluluğu, aksi kararlaştırılmadıkça, öncelikle örgütün sorumlu tutulmasını gerektiren 'tali' (subsidiary) bir sorumluluk niteliği taşır.
2011 tarihli DARIO'nun 62. maddesinin 2. paragrafı uyarınca, bir üye devletin bir uluslararası örgütün fiili nedeniyle doğan uluslararası sorumluluğunun, aksi kararlaştırılmadıkça 'tali' (subsidiary) olduğu varsayılır. Bu, mağdur tarafın öncelikle asıl sorumlu olan uluslararası örgüte başvurması gerektiği, üye devletin sorumluluğunun ise ancak örgüt sorumluluğunu yerine getiremediğinde veya ikincil olarak devreye gireceği anlamına gelir.

Step-by-Step Solution

1
Üye devletin bir uluslararası örgütün fiilinden dolayı ne zaman sorumlu tutulabileceğini belirle.
DARIO Madde 62'ye göre devlet sorumluluğu; ya devletin bu sorumluluğu kabul etmesiyle ya da üçüncü tarafta bu yönde bir güven (reliance) uyandırmasıyla doğar.
Üye devletlerin, örgütün bağımsız kişiliği nedeniyle, kural olarak örgüt fiillerinden dolayı otomatik bir sorumluluğu yoktur.
2
Doğan bu sorumluluğun hukuki karakterini (asli/tali) analiz et.
DARIO Madde 62, paragraf 2'de bu sorumluluğun 'tali' (ikincil) olduğu açıkça belirtilmiştir.
Bu karine, uluslararası örgütün bağımsız hukuk kişiliğini ve sorumluluğun öncelikle örgüte ait olduğu ilkesini korumayı amaçlar.
3
Karinenin aksinin mümkün olup olmadığını değerlendir.
Madde metnindeki 'presumed' ifadesi, tarafların aksini (örneğin müteselsil sorumluluğu) kararlaştırabileceğini gösterir.
Uluslararası hukukta irade serbestisi gereği devletler daha ağır bir sorumluluk rejimini kabul edebilirler.

Key Concept

Üye Devletlerin Tali Sorumluluğu Karinesi (Presumption of Subsidiary Responsibility)
Estimated Time:3m 0s
Rate this question