Question

Difficulty: MediumDevletlerin Halefiyeti

Uluslararası hukukta devletlerin halefiyeti (ardıllığı) söz konusu olduğunda, selef devletin taraf olduğu antlaşmaların halef devlete intikali hususunda "yeni bağımsız devletler" (sömürgelikten kurtulanlar) ile "ayrılma" (secession) yoluyla kurulan devletler arasında farklı rejimler öngörülmüştür.

Buna göre, 1978 tarihli Devletlerin Antlaşmalara Halefiyeti Hakkında Viyana Sözleşmesi hükümleri dikkate alındığında, bu iki durum arasındaki farkla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Yeni bağımsız devletler selef devletin antlaşmalarıyla kendiliğinden bağlı hale gelirken, ayrılma durumunda devletin rızası aranır.
  2. B
    Her iki durumda da siyasi nitelikli antlaşmalar dışındaki tüm antlaşmalar için "süreklilik" ilkesi geçerlidir.
  3. Yeni bağımsız devletler 'temiz sayfa' (clean slate) ilkesi uyarınca antlaşmalarla bağlı tutulmazken; ayrılma durumunda, kural olarak antlaşmaların sürekliliği esastır.Answer
  4. D
    Sınır belirleyen veya belirli bir toprak parçasının kullanımına ilişkin yerelleşmiş (radicite) antlaşmalar, yeni bağımsız devletler için sona ererken ayrılma durumunda devam eder.
  5. E
    Devletin hükümet sisteminin değişmesi durumunda olduğu gibi, her iki halefiyet türünde de devletin kimliği aynı kaldığından antlaşmalar aynen devam eder.

Answer

Yeni bağımsız devletler 'temiz sayfa' ilkesi uyarınca antlaşmalarla bağlı tutulmazken; ayrılma durumunda, kural olarak antlaşmaların sürekliliği esastır.
1978 Viyana Sözleşmesi, sömürgelikten kurtulan yeni bağımsız devletlere selef devletin antlaşmalarını devralıp almama konusunda serbestlik tanıyan 'temiz sayfa' ilkesini getirmiştir. Buna karşın, bir devletin ülkesinden ayrılarak kurulan devletlerde (secession), uluslararası hukuki istikrarın bozulmaması amacıyla antlaşmaların kural olarak sürekliliği (devamlılığı) ilkesi benimsenmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Halefiyet türlerinin (Yeni Bağımsız Devlet vs. Ayrılma) hukuki statülerinin belirlenmesi.
Yeni bağımsız devletler dekolonizasyon sürecini, ayrılma (secession) ise mevcut bir devletin parçalanmasını ifade eder.
Her iki durumun uluslararası hukukta farklı maddelerle düzenlenmiş olması.
2
1978 Viyana Sözleşmesi'ndeki temel ilkelerin eşleştirilmesi.
Madde 16 uyarınca yeni bağımsız devletler için 'Temiz Sayfa', Madde 34 uyarınca ayrılma durumunda 'Süreklilik' ilkesi kabul edilmiştir.
Sömürge sonrası yeni devletlerin egemenlik haklarını korumak ile uluslararası sistemdeki antlaşma düzeninin istikrarını sağlamak arasındaki denge.
3
Yerelleşmiş antlaşmaların (radicite) istisnai durumunun kontrol edilmesi.
Sınır antlaşmaları gibi toprak rejimi kuran antlaşmalar, 'temiz sayfa' kuralının dışında kalarak her iki durumda da halef devlete geçer.
Uluslararası barış ve sınır güvenliğinin korunması zorunluluğu.

Key Concept

Devletlerin halefiyetinde antlaşmaların akıbeti ve 'Temiz Sayfa' ile 'Süreklilik' ilkeleri arasındaki ayrım.

Practice More

Devletlerin borçlarına (1983 Sözleşmesi) ilişkin halefiyet kurallarını gözden geçirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question