Question

Difficulty: MediumUluslararası Yargı Kararları (İçtihatlar)

Uluslararası Adalet Divanı (UAD) Statüsü'nün 38. maddesinde yargı kararlarının 'hukuk kurallarının belirlenmesinde yardımcı bir araç' (subsidiary means for the determination of rules of law) olarak tanımlanması, bu kaynağın uluslararası hukuk sistemindeki işleviyle ilgili aşağıdakilerden hangisini ifade etmektedir?

  1. Yargı kararlarının, mevcut antlaşma veya teamül kurallarının içeriğini ve kapsamını ortaya koyan birer kanıt niteliği taşımasıAnswer
  2. B
    Mahkemelerin, uyuşmazlıkları çözerken yasama organı gibi hareket ederek yeni genel hukuk kuralları ihdas etmesi
  3. C
    Verilen bir kararın, benzer nitelikteki tüm gelecek uyuşmazlıklar için tüm devletleri bağlayan genel bir emsal (stare decisis) teşkil etmesi
  4. D
    Yargı kararlarının, normlar hiyerarşisinde antlaşmaların üzerinde yer alan birer emredici kural (jus cogens) kaynağı olarak kabul edilmesi
  5. E
    Uluslararası yargı organlarının, tarafların özel rızası olmaksızın uyuşmazlıkları hakkaniyet ve nisfet (ex aequo et bono) ilkelerine göre çözmesi

Answer

Yargı kararlarının, mevcut antlaşma veya teamül kurallarının içeriğini ve kapsamını ortaya koyan birer kanıt niteliği taşıması
Uluslararası hukukta yargı kararları 'yardımcı kaynak' olarak sınıflandırılır. Bunun temel nedeni, mahkemelerin yeni hukuk kuralları yaratma (ihdas) yetkisinin olmamasıdır. Yargı kararlarının işlevi, uyuşmazlık konusu olayda uygulanacak olan asli kaynakların (antlaşma veya teamül) varlığını kanıtlamak ve bu kuralların içeriğini yorumlayarak tespit etmektir. Bu nedenle kararlar, hukukun ne olduğunu gösteren birer 'kanıt' veya 'belirleme aracı' niteliğindedir.

Step-by-Step Solution

1
UAD Statüsü Madde 38'deki kaynak sınıflandırmasını belirle.
Antlaşmalar, teamül ve genel ilkeler 'asli' kaynaklar; yargı kararları ve doktrin 'yardımcı' kaynaklardır.
Soruda geçen 'yardımcı araç' ifadesinin hukuki hiyerarşideki yerini anlamak için bu ayrım gereklidir.
2
'Hukuk kurallarının belirlenmesi' (determination) ifadesinin teknik anlamını analiz et.
Bu ifade, yargı kararlarının yeni bir kural yaratmadığını (ihdas), mevcut kuralları bulup ortaya çıkardığını (tespit/kanıt) gösterir.
Uluslararası hukukta egemenlik ilkesi gereği kural koyma yetkisi sadece devletlere aittir.
3
UAD Statüsü Madde 59 ile ilişkilendir.
Kararların sadece davanın taraflarını bağlaması, yargı kararlarının genel bir hukuk kaynağı (asli kaynak) değil, somut olayda hukuku uygulayan bir araç olduğunu teyit eder.
Bağlayıcılığın sınırlı olması, kararın neden 'yardımcı' kategorisinde olduğunu açıklar.

Key Concept

Yargı kararlarının 'tespit edici' (declaratory) niteliği

Practice More

Uluslararası Adalet Divanı Statüsü'nün 59. maddesindeki 'kararın nisbi bağlayıcılığı' ilkesi ile 38. maddedeki 'yardımcı kaynak' niteliği arasındaki tutarlılığı inceleyiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question