Uluslararası hukukta kuralların tespit edilmesi ve uygulanması sürecinde Uluslararası Adalet Divanı (UAD) Statüsü'nün 38. maddesinde belirtilen çeşitli kaynaklara başvurulmaktadır. Bu kapsamda yetkin hukukçuların eserlerini ifade eden 'doktrin' (öğreti) kavramının uluslararası hukuktaki niteliği ve işlevi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Yeni bir hukuk kuralı yaratma yetkisi olmayan, yalnızca mevcut hukuk kurallarının tespitinde ve yorumlanmasında yararlanılan yardımcı bir kaynaktır.Answer
- BUluslararası antlaşmalar ve yapılageliş (teamül) kuralları ile eşdeğer nitelikte olan ve devletleri doğrudan bağlayan asli bir kaynaktır.
- CHiyerarşik olarak uluslararası antlaşmalardan üstün konumda bulunan ve emredici normların (jus cogens) değiştirilemez temelini oluşturan kurallar bütünüdür.
- DTarafların açık rızası bulunması halinde, hukukun genel ilkelerinin yerine geçerek uyuşmazlığı hakkaniyet ve nisfet (ex aequo et bono) temelinde çözmeye yarayan ana yöntemdir.
- ESadece Uluslararası Adalet Divanının yargı yetkisini ihtiyari olarak kabul eden devletler bakımından doğrudan hukuki yükümlülükler doğuran bağlayıcı metinlerdir.
Answer
Doktrin, yeni bir hukuk kuralı yaratma gücü bulunmayan, sadece mevcut kuralların tespitinde ve yorumlanmasında kullanılan yardımcı bir kaynaktır.
Doğru seçenek, doktrinin hukuki statüsünü tam ve eksiksiz olarak yansıtmaktadır. Uluslararası Adalet Divanı Statüsü'nün 38/1-d maddesine göre 'en yetkin kamu hukukçularının öğretileri' (doktrin), hukuk kurallarının belirlenmesinde başvurulan yardımcı bir araçtır. Doktrin, kendiliğinden bağlayıcı bir kural yaratamaz, yalnızca var olan antlaşma veya teamül kurallarının varlığını kanıtlamak veya anlamını yorumlamak amacıyla kullanılır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Doktrinin (Öğretinin) Yardımcı Kaynak Niteliği