1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi (VAHS) hükümleri ve uluslararası hukuk doktrini çerçevesinde, bir antlaşmanın emredici bir normla ( ) çatışması durumunda ortaya çıkan hukuki sonuçlar ve normlar hiyerarşisindeki konumuyla ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?
- Antlaşmanın yapıldığı sırada mevcut bir emredici kurala aykırı olması antlaşmayı başlangıcından itibaren geçersiz kılarken; sonradan ortaya çıkan bir emredici kural antlaşmayı sadece o andan itibaren sona erdirir ve tarafların o ana kadar doğmuş haklarını yeni kurala aykırı olmamak kaydıyla korur.Answer
- BVAHS'nin antlaşma hükümlerinin ayrılabilirliğine ilişkin 44. maddesi uyarınca, bir antlaşmanın emredici kurallarla çatışması durumunda sadece ilgili maddeler geçersiz sayılır; antlaşmanın geri kalanı tarafların rızası devam ettiği sürece yürürlükte kalır.
- CUluslararası hukukta sonradan ortaya çıkan bir emredici kural ( ), söz konusu kuralın oluşumundan önce yürürlüğe girmiş olan antlaşmaların da geçmişe etkili olarak başlangıcından itibaren geçersiz hale gelmesine neden olur.
- DNormlar hiyerarşisi uyarınca, Birleşmiş Milletler Şartı'nın 103. maddesi emredici kurallardan daha üstte yer aldığı için, Şart yükümlülükleri ile bir emredici kural çatıştığında BM Şartı'ndan doğan ödevler öncelikli olarak uygulanır.
- EBir kuralın emredici nitelik kazanması için uluslararası toplumun bütünü tarafından kabulü gerekse de, bu kurala karşı 'ısrarlı itirazcı' ( ) konumunda olan devletlerin akdettiği antlaşmalar söz konusu kural ile çatışsa dahi geçerli kalmaya devam eder.
Answer
Antlaşmanın yapıldığı sırada mevcut bir emredici kurala aykırı olması antlaşmayı başlangıcından itibaren geçersiz kılarken; sonradan ortaya çıkan bir emredici kural antlaşmayı sadece o andan itibaren sona erdirir ve tarafların o ana kadar doğmuş haklarını yeni kurala aykırı olmamak kaydıyla korur.
Doğru ifade, VAHS'nin emredici kurallarla ilgili ikili rejimini tam olarak yansıtmaktadır. Mevcut bir emredici kurala aykırılık (Madde 53), antlaşmayı doğduğu andan itibaren hukuken yok hükmüne getirirken ( ); sonradan ortaya çıkan bir emredici kural (Madde 64), geçerli olarak kurulmuş antlaşmayı sadece ileriye dönük olarak sona erdirir. Ayrıca Madde 71, bu ikinci durumda tarafların o ana kadarki meşru kazanımlarının, yeni emredici kurala doğrudan aykırı olmadıkları müddetçe korunabileceğini teyit eder.
Step-by-Step Solution
Key Concept
VAHS Madde 53 ve 64 Ayrımı ( )
Hints
1
VAHS 53 ve 64. maddeleri arasındaki 'geçersizlik' (voidness) ve 'sona erme' (termination) ayrımına odaklanın.
2
Bir antlaşmanın maddelerinin birbirinden ayrılarak sadece bir kısmının iptal edilmesi () emredici kurallarda mümkün müdür?
3
Madde 71'in, sonradan çıkan emredici kurallar durumunda tarafların geçmişteki haklarını nasıl koruduğunu hatırlayın.
Practice More
Jus cogens uyuşmazlıklarında VAHS 66. madde uyarınca Uluslararası Adalet Divanı'nın zorunlu yargı yetkisini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 30s