Question

Difficulty: MediumDevletlerin Halefiyeti

Uluslararası hukukta devletlerin halefiyeti (ardıllığı) kavramı; devletin ülkesi, borçları, antlaşmaları ve mal varlığı üzerindeki hak ve yükümlülüklerinin bir devletten diğerine geçmesini ifade eder. Buna göre, devletlerin halefiyeti ve bu sürecin hukuki sonuçları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Bir devlette meydana gelen ihtilal, darbe veya rejim değişikliği gibi anayasa dışı hükümet değişimleri, devletin uluslararası kişiliğini sona erdirdiği için devletlerin halefiyeti kurallarının uygulanmasını gerektirir.
  2. B
    Yeni bağımsızlığına kavuşan devletler, 'temiz sayfa' (tabula rasa) ilkesi uyarınca, selef devletin taraf olduğu sınır rejimlerini ve kara suları sınırlarını belirleyen antlaşmalarla bağlı olmama hakkına sahiptir.
  3. Devletlerin birleşmesi veya ayrılması (kopma) durumunda kural olarak antlaşmaların sürekliliği (continuity) ilkesi uygulanırken; yeni bağımsızlığına kavuşan devletlerde antlaşmalarla bağlı olmama esası (temiz sayfa) geçerlidir.Answer
  4. D
    19831983 tarihli Viyana Sözleşmesi uyarınca, selef devletin kamu borçları, yeni bağımsızlığına kavuşan devletlere (NIS) herhangi bir özel anlaşma şartı aranmaksızın nüfus ve yüz ölçümü oranına göre doğrudan geçer.
  5. E
    Bir devletin parçalanması durumunda, selef devletin Birleşmiş Milletler gibi uluslararası örgütlerdeki üyelik statüsü ve şahsi nitelikteki hakları, yeni kurulan tüm halef devletlere kendiliğinden intikal eder.

Answer

Devletlerin birleşmesi veya ayrılması durumunda antlaşmaların sürekliliği ilkesinin uygulanması, yeni bağımsızlığa kavuşan devletlerde ise temiz sayfa esasının geçerli olması doğru bir ifadedir.
Uluslararası hukukta devletlerin halefiyeti, bir devletin yerini bir diğerinin almasıyla ilgiliyken; hükümet değişiklikleri devletin sürekliliği ilkesine tabidir. 19781978 tarihli Viyana Sözleşmesi, devletlerin birleşmesi veya ayrılması durumunda antlaşmaların devamlılığını öngörürken, sömürgecilikten kurtulan yeni bağımsız devletler için 'temiz sayfa' ilkesini tanımıştır. Bu ayrım, modern uluslararası hukukun istikrar ve sömürgecilik sonrası adalet dengesini yansıtır.

Step-by-Step Solution

1
Devlet halefiyeti ile hükümet değişikliği arasındaki farkı ayırt edin.
Hükümet değişikliği devletin kimliğini etkilemez (süreklilik), halefiyet ise devletin kişiliğinin değişmesiyle (birleşme, ayrılma vb.) ilgilidir.
Soruda halefiyetin kapsamını belirlemek için bu temel ayrım gereklidir.
2
19781978 tarihli Devletlerin Antlaşmalara Halefiyeti Hakkında Viyana Sözleşmesi'ndeki temel rejimleri karşılaştırın.
Yeni bağımsız devletler (NIS) için 'Tabula Rasa' (Madde 1616), diğer durumlar (ayrılma/birleşme) için 'Süreklilik' (Madde 3131 ve 3434) kuralları öngörülmüştür.
Halefiyetin farklı türleri için farklı hukuk normları geçerlidir.
3
Sınır rejimleri gibi istisnai durumları kontrol edin.
Sınır ve bölge rejimlerini düzenleyen antlaşmalar (radicite), yeni bağımsız devletler için bile süreklilik arz eder (1111. ve 1212. maddeler).
Genel kuralın kapsamını ve sınırlarını doğrulamak için gereklidir.

Key Concept

Devletlerin Halefiyeti Rejimleri
Estimated Time:1m 30s
Rate this question