Examkin

Question

Difficulty: MediumDevletlerin Halefiyeti

1978 tarihli Devletlerin Antlaşmalara Halefiyeti Hakkında Viyana Sözleşmesi’ne göre, sömürge yönetiminden kurtularak kurulan 'yeni bağımsızlaşan devletler' (newly independent states) için genel kural 'Temiz Sayfa' (Tabula Rasa) ilkesidir. Bu ilke uyarınca yeni devlet, selef devletin taraf olduğu antlaşmalarla kural olarak bağlı değildir. Ancak uluslararası ilişkilerin istikrarı ve toprak bütünlüğü mülahazalarıyla bu kurala bazı istisnalar getirilmiştir.

Buna göre, yeni bağımsızlaşan bir devlet aşağıdaki antlaşma kategorilerinden hangisini reddederek selef devletin bu konudaki yükümlülüklerinden kurtulamaz?

  1. A
    Askeri ittifak ve ortak savunma iş birliği antlaşmaları
  2. B
    Selef devletin taraf olduğu çok taraflı ticaret ve gümrük antlaşmaları
  3. C
    İkili teknik yardım, hibe ve kültürel iş birliği sözleşmeleri
  4. Sınır rejimini veya bir toprak parçasının kullanımını düzenleyen (ayni) antlaşmalarAnswer
  5. E
    Selef devletin uluslararası bir örgütteki üyeliğinden doğan hak ve borçlar

Answer

Sınır rejimini veya bir toprak parçasının kullanımını düzenleyen (ayni) antlaşmalar
Uluslararası hukukta devletlerin halefiyeti söz konusu olduğunda, sınır antlaşmaları ve toprağa bağlı yükümlülükler (örneğin bir nehrin kullanımı veya bir bölgenin askersizleştirilmesi) 'ayni' nitelikte kabul edilir. 1978 Viyana Sözleşmesi Madde 11 ve 12 uyarınca, bu antlaşmalar devletin kişiliğinden ziyade toprakla bütünleşmiş oldukları için, yeni bağımsızlaşan devlet bu antlaşmaları tek taraflı olarak reddedemez. Bu kural, uluslararası sınırların sürekli tartışmaya açılmasını önleyerek dünya barışını korumayı amaçlar.

Step-by-Step Solution

1
Selef devlet ile halef devlet arasındaki antlaşma yükümlülüklerini değerlendir.
Yeni bağımsızlaşan devletler için 'Temiz Sayfa' (Tabula Rasa) ilkesi geçerlidir.
Sömürgecilikten kurtulan devletlerin geçmişin siyasi yüklerinden arındırılması amaçlanır.
2
Temiz Sayfa ilkesinin istisnalarını belirle.
Sınır antlaşmaları ve toprak rejimine ilişkin (dispositive) antlaşmalar bu ilkenin dışındadır.
Uluslararası barışın ve toprak sınırlarının istikrarının (stability of boundaries) korunması esastır.
3
Seçenekler arasında toprakla doğrudan ilgili olanı saptar.
Sınır rejimi ve toprak kullanımına ilişkin antlaşmalar 'ayni' (real) niteliktedir.
Bu antlaşmalar devlete değil, doğrudan söz konusu toprağa bağlı yükümlülükler (servitudes) yaratır.

Key Concept

Sınır ve Mecra Antlaşmalarının Dokunulmazlığı (Localized Treaties)

Hints

1
Uluslararası hukukta sınırların istikrarı ilkesini (uti possidetis) düşünün.
2
Hangi tür antlaşmalar devletin siyasi rejiminden bağımsız olarak doğrudan toprakla ilgilidir?

Practice More

1983 tarihli Devlet Malları, Arşivleri ve Borçlarına Halefiyet Hakkında Viyana Sözleşmesi'nin borçların dağılımı konusundaki hükümlerine göz atabilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question

Topics

Devletlerin Halefiyeti

More questions from this topic