Uluslararası hukuk doktrininde devletlerin tanınmasının hukuki mahiyetine ilişkin 'açıklayıcı (beyan edici) teori' ve 'de jure' (hukuki) tanıma işleminin sonuçları birlikte değerlendirildiğinde, tanımanın 'makable şamil olma' (geriye yürüme) etkisiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- ATanıma işlemi yeni devlete uluslararası hukuk kişiliği kazandıran kurucu bir unsur olduğu için, tanıma öncesi dönemde gerçekleştirilen hiçbir kamusal işlem tanıyan devlet tarafından hukuken geçerli kabul edilemez.
- De jure tanıma, yeni devletin varlığını önceden mevcut olan bir olgu (vakıa) olarak tespit eder ve tanıyan devletin mahkemelerinde, tanınan devletin bağımsızlık ilanından itibaren gerçekleştirdiği yasama ve idari işlemlerin geçerli sayılmasına imkan tanır.Answer
- CDe jure tanıma, de facto tanımadan farklı olarak geçici ve geri alınabilir bir nitelik taşıdığı için, tanımanın geriye yürüme etkisi sadece diplomatik dokunulmazlıklarla sınırlı kalmak zorundadır.
- DTanımanın geriye yürüme etkisi, sadece yeni kurulan devletin hükümetinin de anayasal yollarla değişmesi durumunda geçerli olup, devletin sürekliliği ilkesi bu süreçte tanıyan devletin takdir yetkisini sınırlar.
- EErken tanıma (premature recognition) durumunda tanımanın geriye yürüme etkisi, tanıyan devletin asıl devlete karşı gerçekleştirdiği müdahale yasağı ihlalinden doğan uluslararası sorumluluğu kendiliğinden ortadan kaldırır.
Answer
Doğru yanıt, açıklayıcı (beyan edici) teori uyarınca devletin varlığını bir olgu olarak kabul eden ve de jure tanımanın, devletin bağımsızlık ilanından itibaren yaptığı kamusal işlemleri tanıyan devlet mahkemelerinde geçerli kıldığını belirten seçenektir.
Doğru olan değerlendirme, açıklayıcı (beyan edici) teorinin mantıksal uzantısını yansıtır. Bu teoriye göre devlet, tanınmadan önce de hukuken mevcuttur. Bu nedenle, bir devlet başka bir devleti 'de jure' (tam ve kesin) olarak tanıdığında, bu işlem geriye dönük (makable şamil) bir etki yaratır. Böylece tanıyan devletin mahkemeleri, tanınan devletin henüz tanınmadığı fakat fiilen bağımsız olduğu dönemdeki yasama ve idari işlemlerini (örneğin evlilik kayıtları, tapu işlemleri, kanunlar) geçerli kabul eder.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Açıklayıcı (Beyan Edici) Teori ve Tanımanın Geriye Yürüme (Retroactivity) Etkisi
Practice More
De jure ve de facto tanıma arasındaki farkların yargı bağışıklığı üzerindeki etkilerini inceleyen davaları (örneğin Luther v. Sagor davası) araştırabilirsiniz.
Estimated Time:3m 0s