Uluslararası Adalet Divanı (UAD) Statüsü’nün 38/1-d maddesinde, hukuk kurallarının saptanmasında yardımcı bir araç olarak nitelendirilen 'farklı milletlerin en yüksek yetkinliğe sahip hukukçularının öğretileri' (doktrin) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi, bu kaynağın uluslararası hukuk sistemindeki normatif hiyerarşisini ve işlevini en doğru şekilde tanımlar?
- Öğreti, devletlerin rızasına dayalı bağımsız bir hukuk kuralı (şekli kaynak) yaratma gücüne sahip değildir; ancak mevcut kuralların içeriğini belirlemede ve teamülün varlığını ispatlamada kullanılan maddi bir kanıt aracıdır.Answer
- BUluslararası antlaşmaların veya teamül kurallarının uyuşmazlığa uygulanmasında bir boşluk bulunması durumunda, bilimsel görüş birliği sağlayan doktrin kendiliğinden asli kaynak statüsü kazanarak Divan'ı bağlar.
- CEn yetkin hukukçuların ortak görüşü (communis opinio), jus cogens niteliğindeki bir normun içeriğini değiştirebilecek veya yeni bir emredici kural oluşturabilecek hiyerarşik üstünlüğe sahiptir.
- DUluslararası Adalet Divanı, önüne gelen bir uyuşmazlıkta hukukun genel ilkelerinin kapsamı belirsiz ise, o konuda küresel düzeyde kabul görmüş doktrinel görüşlerle hukuken bağlı kalmak zorundadır.
- EÖğreti, kaynağını devletlerin zımni rızasından aldığı için, uluslararası yargı organları tarafından 'hakkaniyet ve nisfet' (ex aequo et bono) prensibiyle aynı kategoride asli bir kaynak olarak değerlendirilir.
Answer
Öğreti, bağımsız bir hukuk kuralı yaratma gücüne sahip olmayıp mevcut kuralların içeriğini belirlemede ve teamülün varlığını ispatlamada kullanılan maddi bir kanıt aracıdır.
Uluslararası hukukta öğretinin (doktrin) rolü, mevcut hukuk kurallarının varlığını kanıtlama veya bu kuralların karmaşık içeriklerini yorumlama ile sınırlıdır. Bu niteliğiyle doktrin, hukuk yaratan (asli/şekli) bir kaynak değil, hukuku bulmaya yarayan (yardımcı/maddi) bir araçtır. UAD Statüsü'nün 38. maddesi bu durumu 'hukuk kurallarının saptanmasında yardımcı araç' ifadesiyle açıkça belirtmiştir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Doktrinin maddi kaynak ve yardımcı araç olma niteliği
Estimated Time:2m 0s