Uluslararası İlişkiler disiplinindeki rasyonalizm-inşacılık (konstrüktivizm) tartışması, aktörlerin eylemlerini temellendirdikleri mantıksal çerçeveler üzerinden derinleşmektedir. Rasyonalist yaklaşımlar aktörlerin eylemlerini önceden belirlenmiş çıkarlar doğrultusunda yapılan hesaplanmış tercihler olarak görürken; inşacılık, eylemlerin sosyal anlamlar, roller ve beklentilerle şekillendiğini savunur.
Buna göre; inşacıların savunduğu "uygunluk mantığı" (logic of appropriateness) ile rasyonalistlerin "sonuç odaklı mantık" (logic of consequences) anlayışı arasındaki temel fark aşağıdakilerden hangisidir?
- Eylemin temel motivasyonunun toplumsal normlar ve kimlik çerçevesinde "doğru ve uygun olanı yapmak" mı yoksa stratejik "maliyet-fayda hesabı" mı olduğuAnswer
- BUluslararası sistemdeki anarşinin mutlak bir kaos ortamı mı yoksa yalnızca merkezi bir otoritenin yokluğu mu olarak tanımlanması gerektiği
- CKarar alma süreçlerinde bireysel liderlerin psikolojik özelliklerinin mi yoksa bürokratik yapıların mı daha belirleyici olduğu
- DUluslararası sistemin yapısının devletler arasında her zaman mutlak kazanç arayışına mı yoksa göreli kazanç arayışına mı yol açtığı
- EUluslararası kurumların devletlerin egemenlik haklarını hukuki olarak kısıtlayıp kısıtlayamayacağı meselesi
Answer
Eylemin temel motivasyonunun toplumsal normlar ve kimlik çerçevesinde 'doğru ve uygun olanı yapmak' mı yoksa stratejik 'maliyet-fayda hesabı' mı olduğu yönündeki ayrım rasyonalizm ve inşacılık arasındaki temel farktır.
Doğru cevap, rasyonalistlerin aktörlerin stratejik kazanç peşinde koşan rasyonel varlıklar olduğu (sonuç odaklı mantık) ve inşacıların aktörlerin toplumsal normlara ve rollerine uygun davranan sosyal varlıklar olduğu (uygunluk mantığı) varsayımını yansıtır. Bu iki mantık arasındaki ayrım, 1990'lı yıllarda James March ve Johan Olsen tarafından formüle edilmiş ve uluslararası ilişkiler teorisindeki büyük tartışmanın merkezine oturmuştur.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Rasyonalizm (Sonuç Odaklı Mantık) ve İnşacılık (Uygunluk Mantığı) ayrımı
Practice More
Alexander Wendt'in 'Anarşi devletlerin ondan ne anladığıdır' tezi ile neorealizmin anarşi anlayışını karşılaştıran soruları çözebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s