Question

Difficulty: MediumSoruşturma (Tahkik)

Uluslararası uyuşmazlıkların barışçıl çözüm yollarından biri olan ve 19071907 tarihli Lahey Sözleşmesi'nde ayrıntılı olarak düzenlenen 'soruşturma' (tahkik) usulüyle ilgili olarak; taraflar başlangıçta aksini kararlaştırmadıkça, kurulan komisyon tarafından hazırlanan raporun hukuki niteliği ve taraflar üzerindeki etkisiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Sadece maddi vakıaların saptanmasıyla sınırlıdır ve bir hakem kararı niteliği taşımadığından tarafların bu raporun sonuçlarına uyma zorunluluğu yoktur.Answer
  2. B
    Uyuşmazlığın esasına yönelik tarafsız bir çözüm planı önerir ve tarafların bu öneriyi kabul etmesi durumunda hukuken bağlayıcı hale gelir.
  3. C
    Uluslararası bir yargı kararı hükmündedir ve tarafların uyuşmazlığı başka bir barışçıl yolla çözme hakkını sona erdirir.
  4. D
    Komisyon, uyuşmazlığın hukuki boyutlarını inceleyerek tarafların sorumluluklarını ve ödeyecekleri tazminat miktarını kesin olarak belirler.
  5. E
    Üçüncü bir tarafın uyuşmazlık taraflarını doğrudan masaya oturtarak siyasi bir uzlaşı zemini aradığı diplomatik bir süreçtir.

Answer

Soruşturma raporu sadece maddi vakıaların saptanmasıyla sınırlıdır, bir hakem kararı niteliği taşımaz ve tarafların rapora uyma zorunluluğu yoktur.
Soruşturma (tahkik) yönteminin asli fonksiyonu, uyuşmazlık tarafları arasındaki çelişkili beyanları gidermek ve olayların nasıl gerçekleştiğini (maddi vakıaları) tarafsız bir komisyon aracılığıyla ortaya koymaktır. 19071907 tarihli Lahey Sözleşmesi'nin 3535. maddesi açıkça bu raporun bir 'hakem kararı' (arbitral award) niteliğinde olmadığını ve tarafların bu rapora uymak zorunda olmayıp tam bir serbesti içinde olduklarını düzenlemiştir. Bu durum, yöntemin teknik ve olay odaklı karakterini yansıtır.

Step-by-Step Solution

1
Soruşturma (tahkik) yönteminin temel amacını belirle.
Temel amaç, uyuşmazlığın temelindeki maddi vakıaların (olayların) tarafsız bir komisyonca saptanmasıdır.
Soruşturma, hukuki değerlendirmeden ziyade 'ne olduğu' sorusuna yanıt arar.
2
19071907 tarihli Lahey Sözleşmesi'nin ilgili hükümlerini hatırla.
Sözleşmenin 3535. maddesi, raporun bir 'hakem kararı' olmadığını ve taraflara tam hareket serbestisi bıraktığını belirtir.
Bu özellik, soruşturmayı bağlayıcı olan tahkimden ayırır.
3
Seçenekler arasında 'maddi vakıa' ve 'bağlayıcı olmama' vurgusunu ara.
Doğru yanıtın, raporun saptama niteliğinde olduğunu ve zorunluluk yüklemediğini belirten ifade olduğu görülür.
Uluslararası hukukta rıza ilkesi gereği, aksine anlaşma yoksa bu raporlar tavsiye niteliğindedir.

Key Concept

Soruşturma (Tahkik) ve Maddi Vakıaların Saptanması

Practice More

Soruşturma yönteminin başarılı bir uygulaması olan 19041904 Dogger Bank (Hull) Olayı'nı inceleyerek, maddi vakıaların saptanmasının uyuşmazlığın çözümüne nasıl katkı sağladığını araştırabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question