Examkin

Question

Difficulty: MediumNormlar Hiyerarşisi ve Jus Cogens (Emredici Kurallar)

Bölgesel bir güvenlik örgütü kurmak amacıyla bir araya gelen üç devlet, imzaladıkları kuruluş sözleşmesinin gizli bir maddesinde, siyasi uyuşmazlık yaşadıkları komşu bir ülkenin topraklarını hiçbir haklı nedene dayanmaksızın işgal etmeyi ve bölgedeki kaynakları paylaşmayı taahhüt etmişlerdir.

1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin 53. ve 64. maddelerinde düzenlenen normlar hiyerarşisi ve 'jus cogens' (emredici kurallar) kavramı dikkate alındığında, bu devletlerin imzaladığı sözleşmenin hukuki durumu hakkında aşağıdakilerden hangisi kesinlikle söylenebilir?

  1. Saldırı savaşı ve haksız toprak ilhakı planları uluslararası genel hukukun emredici normlarına (jus cogens) aykırılık teşkil ettiğinden, bu sözleşme akdedildiği andan itibaren mutlak surette geçersizdir.Answer
  2. B
    Sözleşme, uluslararası topluma karşı ileri sürülebilen (erga omnes) yükümlülükleri ihlal etse de, normlar hiyerarşisinde yazılı antlaşmalar emredici kurallardan üstün bir asli kaynak kabul edildiğinden geçerliliğini korur.
  3. C
    Emredici kuralların ihlali ancak doktrin ve yargı kararları gibi bağlayıcı asli kaynakların tespitiyle hüküm ifade edeceğinden, ilgili sözleşme bir uluslararası mahkeme kararı olmadan geçersiz sayılamaz.
  4. D
    Hukukun genel ilkelerine aykırı bu tür bir belge, tarafların kendi aralarındaki rızaya dayandığı sürece hakkaniyet ve nisfet (ex aequo et bono) ilkesi gereğince bağlayıcılığını sürdürür.
  5. E
    Kuvvet kullanma ve saldırı taahhüdü Birleşmiş Milletler Şartı'na aykırı olsa da, sözleşmenin tamamen iptal edilebilmesi ancak Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin alacağı bir yaptırım kararına bağlıdır.

Answer

Saldırı savaşı ve haksız toprak ilhakı planları uluslararası genel hukukun emredici normlarına (jus cogens) aykırılık teşkil ettiğinden, bu sözleşme akdedildiği andan itibaren mutlak surette geçersizdir.
Saldırı savaşı planlamak ve haksız kuvvet kullanmak, uluslararası hukukta hiçbir surette istisnası olmayan emredici kurallardandır (jus cogens). 1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin 53. maddesi uyarınca, akdedildiği sırada uluslararası genel hukukun emredici bir kuralı ile çatışan her antlaşma 'mutlak butlanla' batıldır (void ab initio). Dolayısıyla, bu antlaşma doğduğu andan itibaren tamamen geçersizdir ve hiçbir hukuki yükümlülük yaratmaz.

Step-by-Step Solution

1
Antlaşma içeriğinin uluslararası hukuktaki karşılığının tespit edilmesi
Sözleşmedeki saldırı ve işgal taahhüdü, uluslararası hukukta istisnası kabul edilmeyen bir 'jus cogens' (emredici kural) ihlalidir.
Saldırı savaşı ve kuvvet kullanma yasağı, devletlerin ortak rızasıyla oluşturulmuş en temel emredici kurallardandır.
2
1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin ilgili kurallarının uygulanması
Sözleşmenin 53. maddesine göre emredici bir kuralla çatışan her antlaşma geçersiz sayılır.
Uluslararası hukukta emredici kurallara aykırı antlaşmalar yapma özgürlüğü yoktur.
3
Geçersizliğin hukuki niteliğinin belirlenmesi
Antlaşma hukuken 'mutlak butlan' (void ab initio) yaptırımına tabidir ve yapıldığı andan itibaren hiçbir hukuki sonuç doğurmaz.
Emredici kuralların ihlali, sonradan iptal edilebilir bir durum değil, sözleşmenin baştan itibaren ölü doğması anlamına gelir.

Key Concept

Jus Cogens ve Mutlak Butlan İlişkisi
Rate this question

Topics

Normlar Hiyerarşisi ve Jus Cogens (Emredici Kurallar)