Question

Difficulty: Very hardNormlar Hiyerarşisi ve Jus Cogens (Emredici Kurallar)

Uluslararası hukukta normlar hiyerarşisi, iç hukuktaki gibi katı ve dikey bir piramit yapısına sahip olmamakla birlikte, doktrin ve uluslararası sözleşmelerle çerçevesi çizilmiş belirli üstünlük kuralları barındırır.

Bu kapsamda, uluslararası hukuk kuralları arasındaki hiyerarşik ilişkilere dair aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

I. Birleşmiş Milletler (BM) üyesi devletlerin BM Şartı'ndan doğan yükümlülükleri ile diğer herhangi bir uluslararası antlaşmadan doğan yükümlülükleri çatıştığında, kural olarak BM Şartı'ndan doğan yükümlülükler öncelik taşır.
II. Uluslararası Adalet Divanı Statüsü'nün 38. maddesinde sayılan asli kaynaklar olan uluslararası antlaşmalar ve teamül hukuku arasında mutlak bir hiyerarşi bulunmadığından, olası bir çatışmada *lex posterior* (sonraki kural) veya *lex specialis* (özel kural) gibi genel hukuk ilkeleri uygulanır.
III. BM Güvenlik Konseyi'nin uluslararası barış ve güvenliği korumak amacıyla Şart'ın 7. Bölümü kapsamında aldığı bağlayıcı kararlar, uluslararası hukukun emredici kurallarına (jus cogens) aykırı hükümler içerse dahi BM Şartı'nın üstünlüğü ilkesi gereği hukuken geçerliliğini korur.
IV. 1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'ne göre, yeni bir emredici kuralın (jus cogens) sonradan ortaya çıkması durumunda, bu kurala aykırı olan mevcut antlaşmalar baştan itibaren (ab initio) mutlak butlanla sakat kabul edilerek geçmişe dönük tüm hukuki sonuçları silinir.

  1. I ve IIAnswer
  2. B
    I ve IV
  3. C
    II ve III
  4. D
    I, II ve III
  5. E
    III ve IV

Answer

Sadece I ve II numaralı ifadeler uluslararası hukuk kuralları arasındaki hiyerarşik ilişkiyi doğru yansıtmaktadır.
I ve II numaralı önermeler uluslararası hukukun güncel doktrinine ve uygulanış biçimine uygundur. BM Şartı madde 103, Şart'tan kaynaklanan yükümlülüklere diğer antlaşmalara karşı üstünlük tanır. Ayrıca UAD Statüsü 38. maddesindeki asli kaynaklar arasında dikey bir normatif hiyerarşi bulunmadığı için çatışmalar hukuk mantığı kurallarıyla (lex specialis vb.) aşılır. Bu nedenle sadece bu iki önermeyi içeren seçenek doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
I. önermenin hukuki dayanağını değerlendir.
I. önerme doğrudur.
Birleşmiş Milletler Şartı Madde 103 uyarınca, üyelerin BM Şartı'ndan doğan yükümlülükleri diğer tüm antlaşma yükümlülüklerinden üstündür.
2
II. önermenin doğruluğunu asli kaynaklar bağlamında incele.
II. önerme doğrudur.
Uluslararası hukukta asli kaynaklar (antlaşma, teamül, hukukun genel ilkeleri) arasında dikey bir hiyerarşi yoktur. Çatışma lex posterior (sonraki kanun) ve lex specialis (özel kanun) kurallarıyla çözülür.
3
III. önermede BMGK yetkileri ile jus cogens ilişkisini kıyasla.
III. önerme yanlıştır.
Jus cogens normlar, uluslararası hukukun en üstünde yer alır. BM Güvenlik Konseyi'nin 7. Bölüm kararları dahi jus cogens normlara (örneğin soykırım yasağına) aykırı olamaz; aykırı karar ultra vires (yetki aşımı) olup geçersizdir.
4
IV. önermede Viyana Sözleşmesi madde 53 ile madde 64 ayrımlarını kontrol et.
IV. önerme yanlıştır.
1969 Viyana Sözleşmesi madde 64'e göre, YENİ ortaya çıkan bir jus cogens kuralıyla çatışan mevcut antlaşma 'baştan itibaren (ab initio)' batıl olmaz; geçerliliğini yitirir ve ileriye etkili (ex nunc) olarak sona erer. Ab initio mutlak butlan, antlaşma yapıldığında zaten var olan bir jus cogens kuralına aykırılık halinde (Madde 53) söz konusudur.

Key Concept

Uluslararası Hukukta Normlar Hiyerarşisi ve Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi Çerçevesinde Jus Cogens'in Etkileri
Estimated Time:2m 0s
Rate this question