1978 tarihli Devletlerin Antlaşmalara Halefiyeti Hakkında Viyana Sözleşmesi ve uluslararası teamül hukuku kuralları çerçevesinde; bir devletin parçalanması (dissolution) sonucunda ortaya çıkan halef devletler ile sömürge yönetiminden kurtularak kurulan "yeni bağımsız devletler" (newly independent states) için geçerli olan antlaşmalara halefiyet rejimine dair aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Yeni bağımsız devletler için "temiz sayfa" (tabula rasa) ilkesi geçerliyken; parçalanma durumunda selef devletin antlaşmalarının halef devletler için kural olarak devam etmesi (süreklilik) esastır.Answer
- BBir devlette meydana gelen radikal rejim değişikliği veya hükümet darbesi, 1978 Sözleşmesi kapsamında bir "devlet halefiyeti" hali sayıldığından tüm antlaşmalar kendiliğinden sona erer.
- CYeni bağımsız devletler "temiz sayfa" ilkesi uyarınca, selef devletin yaptığı sınır antlaşmaları ve bölgesel haklar (radicite antlaşmalar) dahil hiçbir antlaşma ile bağlı tutulamazlar.
- DParçalanma veya ayrılma yoluyla kurulan devletler, selef devletin taraf olduğu sadece ikili antlaşmaları sürdürmekle yükümlüyken, çok taraflı antlaşmalar için temiz sayfa ilkesi uygulanır.
- EHalefiyet durumunda selef devletin kamu borçları ve mülkiyet hakları halef devlete geçerken, antlaşmalar her halükarda sadece tarafların yeniden rızasıyla yürürlüğe girer.
Answer
Yeni bağımsız devletler için temiz sayfa ilkesi geçerliyken, parçalanma durumunda süreklilik esasının benimsenmiş olması doğrudur.
1978 tarihli Viyana Sözleşmesi, sömürgecilik sonrası kurulan 'yeni bağımsız devletler' için antlaşmaların kendiliğinden geçmemesini öngören 'temiz sayfa' ilkesini kabul ederken; parçalanma, ayrılma veya birleşme gibi diğer durumlarda uluslararası hukuki istikrarı korumak amacıyla antlaşmaların 'ipso jure' (kendiliğinden) devam etmesi kuralını benimsemiştir. Her iki durumda da sınır rejimlerine ilişkin antlaşmalar bu kuralların istisnasıdır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
1978 Viyana Sözleşmesi'nde Yeni Bağımsız Devletler ve Diğer Halefiyet Türleri Ayrımı