Uluslararası Hukukun Kişileri
309 questions
1933 tarihli Montevideo Devletlerin Hak ve Ödevleri Sözleşmesi'nin 1. maddesine göre, bir siyasi topluluğun uluslararası hukukta bir "devlet" olarak kabul edilebilmesi için sahip olması gereken kurucu unsurlar arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
Uluslararası hukuk kişiliği (süjeliği), bu hukuk düzeninden doğrudan doğruya hak edinebilme ve borç altına girebilme kapasitesini ifade eder. Modern uluslararası hukuk doktrininde bireylerin statüsü; devletlerin "asli ve tam" kişiliğine karşılık "türev ve sınırlı" bir kişilik olarak tanımlanmaktadır. Bu ayrım, bireyin uluslararası alandaki yetki ve ayrıcalıklarının sınırlarını belirler.
Buna göre, bireylerin uluslararası hukuk kişiliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
1983 tarihli Devletlerin Devlet Mallarına, Arşivlerine ve Borçlarına Halefiyeti Hakkında Viyana Sözleşmesi hükümleri ve genel uluslararası hukuk ilkeleri uyarınca; bir devletin parçalanarak ortadan kalkması ve yerine birden fazla halef devletin kurulması (devletin son bulması/dissolution) halinde, selef devlete ait taşınmaz malların (gayrimenkul) akıbetiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Uluslararası hukukta devletlerin tanınması sarih (açık) veya zımni (örtülü) şekilde gerçekleşebilir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bir devletin yeni kurulan bir siyasi oluşumu 'zımni' olarak tanıdığına kanıt teşkil eden işlemlerden biri değildir?
Uluslararası hukukta devletlerin halefiyeti (ardıllığı) rejiminde, selef devletin ülkesinden bir kısmın ayrılarak bağımsız bir devlet oluşturması (ayrılma/separation) ile sömürge idaresinden kurtularak kurulan "yeni bağımsız devlet" statüsü arasındaki antlaşmalara halefiyet rejimi farkı büyük önem taşımaktadır.
1978 tarihli Devletlerin Antlaşmalara Halefiyeti Hakkında Viyana Sözleşmesi'nin öngördüğü sistem uyarınca, bu iki durum arasındaki farka dair aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Uluslararası hukukta devletlerin halefiyeti (ardıllık) kuralları çerçevesinde, selef devletin Birleşmiş Milletler gibi uluslararası örgütlerdeki "üyelik statüsünün" halef devlete intikaliyle ilgili genel kural aşağıdakilerden hangisidir?
Uluslararası hukukta hükümetlerin tanınması, bir devlette anayasa dışı yollarla (darbe, ihtilal, iç savaş vb.) gerçekleşen iktidar değişimleri sonrasında yeni yönetimin devletin temsilcisi olarak kabul edilmesini ifade eden bir kurumdur. Genel uluslararası hukuk uygulamasında bir yeni yönetimin "hükümet" olarak tanınabilmesi için en yaygın kabul gören ölçüt "etkin denetim" (effective control) ilkesidir.
Buna göre, "etkin denetim" ilkesi uyarınca bir yönetimin hükümet olarak tanınabilmesi için aranan temel şart aşağıdakilerden hangisidir?
Uluslararası hukuk süjeleri arasında yer alan devlet birleşmeleri; bu birleşmelerin dayandığı hukuki temel, üye devletlerin egemenlik devri ve uluslararası hukuk kişiliklerinin devamlılığı bakımından farklı kategorilere ayrılmaktadır. Bu birleşme türleri ve devlet statüleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Uluslararası hukukta hükümetlerin tanınması; bir devlette darbe, ihtilal veya iç savaş gibi anayasa dışı yollarla gerçekleşen iktidar değişimleri sonucunda ortaya çıkan yeni yönetimin, o devleti uluslararası alanda temsil etme yetkisinin diğer devletlerce kabul edilmesidir. Bu kurum çerçevesinde geliştirilen doktrinler ve tanımanın doğurduğu hukuki sonuçlar dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Uluslararası Adalet Divanı'nın 1949 tarihli 'Birleşmiş Milletlerin Hizmetinde Uğranılan Zararların Tazmini' (Reparation for Injuries) başlıklı danışma görüşüne göre, bir uluslararası örgütün uluslararası hukuk kişiliğine sahip olmasının temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
Uluslararası hukukta yeni bir devletin ortaya çıkması durumunda, diğer devletlerin bu yeni oluşumu tanıma biçimleri ve bu tanımanın niteliği farklılık göstermektedir. Özellikle yeni kurulan devletin istikrarı veya geleceği konusunda tereddütlerin bulunduğu durumlarda tercih edilen tanıma usulü ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
1933 tarihli Montevideo Devletlerin Hak ve Ödevleri Sözleşmesi'nde bir siyasi topluluğun 'devlet' sıfatını kazanabilmesi için; belirli bir ülke, sürekli bir nüfus, egemen bir hükümet ve diğer devletlerle ilişki kurma kapasitesi unsurlarının bir arada bulunması öngörülmüştür. Bu unsurlardan 'diğer devletlerle ilişki kurma kapasitesi' (capacity to enter into relations) kriteri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Uluslararası hukuk sisteminde uluslararası örgütlerin hukuki statüsü ve kişiliği ile ilgili olarak, Uluslararası Adalet Divanı'nın (UAD) 1949 tarihli "Birleşmiş Milletlerin Hizmetinde Uğranılan Zararların Tazmini" (Reparation for Injuries) danışma görüşünde benimsediği temel ilkeler ışığında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Modern uluslararası hukuk doktrininde bireylerin (gerçek kişilerin) uluslararası hukuk kişiliğine sahip olması, onların devletler gibi 'asli' bir süje olduğu anlamına gelmemektedir. Bireylerin uluslararası hukuktaki bu statüsüne ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Uluslararası hukukta hükümetlerin tanınması; bir devlette darbe, ihtilal veya iç savaş gibi anayasa dışı yollarla gerçekleşen iktidar değişimleri sonrasında yeni yönetimin diğer devletlerce muhatap alınması işlemidir. Tobar, Estrada ve Jefferson gibi farklı doktrinlerin uygulama alanı bulduğu bu kurumla ilgili olarak; tanınmayan bir hükümetin, tanımayan devletin mahkemeleri önündeki hukuki statüsü açısından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Uluslararası hukukta devletlerin halefiyeti (ardıllığı) kavramı; devletin ülkesi, borçları, antlaşmaları ve mal varlığı üzerindeki hak ve yükümlülüklerinin bir devletten diğerine geçmesini ifade eder. Buna göre, devletlerin halefiyeti ve bu sürecin hukuki sonuçları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Uluslararası hukukta devlet birleşmeleri; kurumsal yapıları, hukuki dayanakları ve üye devletlerin uluslararası hukuk süjeliği bakımından temel farklılıklar gösterir. Buna göre, konfederasyonlar ile federasyonlar arasındaki temel ayrımı belirleyen aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Uluslararası hukukta devletlerin tanınması, yeni bir siyasi oluşumun uluslararası toplumun bir üyesi olarak kabul edilmesini ve diğer devletlerle hukuki ilişki kurma kapasitesini ifade eder. Bu çerçevede, bir devletin yeni kurulan bir devleti 'de jure' (hukuki) olarak tanıması durumunda ortaya çıkan hukuki sonuçlar ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
tarihli Montevideo Devletlerin Hak ve Ödevleri Sözleşmesi'nin . maddesinde, bir siyasi topluluğun uluslararası hukuk kişisi bir 'devlet' olarak kabul edilebilmesi için gerekli olan dört temel unsur sayılmıştır. Bu unsurlardan biri olan 'diğer devletlerle ilişki kurabilme kapasitesi' (capacity to enter into relations with the other states), hukuki açıdan öncelikle aşağıdakilerden hangisini gerekli kılmaktadır?
Uluslararası hukukta hükümetlerin tanınmasıyla ilgili bir yaklaşıma göre; yeni bir hükümetin kurulması durumunda diğer devletlerin 'tanıma' veya 'tanımama' yönünde resmi bir irade beyanında bulunmaları, o devletin egemenliğine ve iç işlerine yönelik bir müdahale veya hakaret teşkil eder. Bu yaklaşıma göre devletler, yeni yönetime karşı tavırlarını sadece diplomatik temsilcilerini o ülkede bırakarak veya geri çekerek (ilişkilerin sürekliliği üzerinden) göstermelidirler.
Tanımanın 'otomatik' olması gerektiğini ve açık bir tanıma işleminin egemenliği zedeleyeceğini savunan bu doktrin aşağıdakilerden hangisidir?