İnşacılık (Konstrüktivizm)
332 questions
İnşacı (konstrüktivist) kurama göre devletlerin uluslararası alandaki önceliklerini ve eylemlerini belirleyen "ulusal çıkar" kavramı, rasyonalist teorilerin (Realizm ve Neoliberalizm) iddia ettiği gibi dışsal, maddi ve önceden belirlenmiş bir olgu değildir. Alexander Wendt’in "Anarşi, devletlerin ondan ne anladığıdır" teziyle vurguladığı sosyal yapısal mantık çerçevesinde, çıkarların oluşum süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
İnşacı (konstrüktivist) teori içerisinde yer alan "geleneksel" ve "eleştirel" yaklaşımlar; kimliklerin ve çıkarların inşası konusunda ortaklaşsalar da yöntemsel ve amaçsal açıdan birbirlerinden ayrılırlar. Alexander Wendt gibi isimlerle özdeşleşen geleneksel inşacılık, ana akım teorilerle köprü kurmak amacıyla rasyonalizm ile post-pozitivizm arasında bir "orta yol" (via media) arayışındayken; eleştirel inşacılık daha radikal bir sorgulama yürütür.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi eleştirel inşacılığı geleneksel inşacılıktan ayıran temel özelliklerden biridir?
Alexander Wendt, "Anarşi devletlerin ondan ne anladığıdır" () teziyle neorealizmin "kendi başının çaresine bakma" () mantığının anarşinin değişmez ve yapısal bir sonucu olduğu iddiasını reddeder. Wendt’e göre anarşi, devletlerin etkileşimi öncesinde içi boş bir yapıdır ve tek başına bir davranış kalıbı dikte etmez. Buna göre, Wendt'in inşacı (konstrüktivist) yaklaşımında uluslararası sistemin yapısını ve işleyiş mantığını belirleyen temel süreç aşağıdakilerden hangisidir?
Uluslararası ilişkiler disiplinindeki "Üçüncü Tartışma" sürecinde ana akım rasyonalist yaklaşımlara (Neorealizm ve Neoliberalizm) ontolojik bir eleştiri getiren İnşacı (Konstrüktivist) teori, uluslararası sistemin yapısını "maddi gerçeklik" yerine "sosyal gerçeklik" düzleminde ele almıştır. Bu yaklaşıma göre sistem, sadece devletlerin askeri ve ekonomik kapasiteleriyle değil, bu kapasitelerin aktörler için ne ifade ettiğiyle tanımlanır. Buna göre, İnşacı teorinin uluslararası sistemin yapısına ilişkin temel varsayımı aşağıdakilerden hangisidir?
Alexander Wendt’in sosyal inşacı (konstrüktivist) yaklaşımına göre devletler arasındaki ilişkiler; düşmanlık, rakiplik veya dostluk temelinde şekillenen farklı anarşi kültürleri içinde gerçekleşir. Bir devletin, diğer devletleri varlığına yönelik mutlak bir tehdit olarak görmeyip 'rakip' (rival) olarak tanımladığı ancak 'egemenliğe saygı' kuralına, kuralın ihlal edilmesinin rasyonel olarak kendisine zarar vereceği ve statükonun korunmasının kendi çıkarlarına hizmet edeceği düşüncesiyle (maliyet-fayda analizi yaparak) uyması, aşağıdakilerden hangisiyle en doğru şekilde tanımlanır?
Uluslararası İlişkiler teorisinde inşacı (konstrüktivist) yaklaşım; ana akım teorilere getirdiği eleştiriler noktasında ortaklaşsa da kendi içinde 'geleneksel' ve 'eleştirel' olmak üzere iki temel kanada ayrılmaktadır. Alexander Wendt tarafından temsil edilen geleneksel inşacılığın, post-yapısalcı kökenlerden beslenen eleştirel inşacılıktan ayrıldığı temel epistemolojik nokta aşağıdakilerden hangisidir?
Finnemore ve Sikkink’in "Norm Yaşam Döngüsü" ( ) kavramsallaştırmasında; bir normun kritik bir kitle tarafından kabul edilip "eşik noktası"nı ( ) aşmasından sonra başlayan "norm yayılması" ( ) aşamasında, devletleri normu benimsemeye iten temel güdü ve bu süreçte işleyen temel mekanizma aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
Alexander Wendt’in "Anarşi devletlerin ondan ne anladığıdır" teziyle simgeleşen İnşacı (Konstrüktivist) yaklaşıma göre, devletlerin uluslararası sistemdeki "ulusal çıkarlarının" oluşum süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
İnşacı (konstrüktivist) kuramın uluslararası ilişkiler disiplinine getirdiği "ajan-yapı" (fail-yapı) tartışması bağlamında; sistemin yapısı ile aktörlerin kimlik ve çıkarları arasındaki "karşılıklı kuruluş" (mutual constitution) süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Ana akım teoriler olan Neorealizm ve Neoliberalizm'in (Rasyonalizm) temel varsayımları ile İnşacılık (Konstrüktivizm) arasındaki tartışma, aktörlerin çıkarlarının nasıl tanımlandığı noktasında düğümlenmektedir. Rasyonalistler için çıkarlar analize dahil edilen 'verili' (önsel) unsurlarken, İnşacılar bu yaklaşımın sosyal gerçekliği ve kimliklerin etkisini göz ardı ettiğini savunur.
Bu bağlamda, İnşacıların rasyonalist aktör ve çıkar tanımına yönelik temel ontolojik eleştirisi aşağıdakilerden hangisidir?
Nicholas Onuf, 1989 tarihli 'World of Our Making' (Kurallar Dünyası) eserinde toplumsal yapının 'söz edimleri' (speech acts) aracılığıyla inşa edildiğini savunur. Onuf'un geliştirdiği tipolojide, dilsel eylemler ile kural türleri ve bunların sonucunda ortaya çıkan siyasal düzenler arasında doğrudan bir ilişki vardır. Buna göre; 'iddia edici' (assertive) söz edimlerinden türeyen, dünyanın nasıl olduğuna dair bilgi ve ilkeler sunan ve siyasal bir düzen olarak 'hegemonya' ile ilişkilendirilen kural türü aşağıdakilerden hangisidir?
İnşacı (konstrüktivist) teoriye göre, uluslararası politikada devletlerin "ne istediğini" (çıkar) belirleyen temel unsur "kim olduklarıdır" (kimlik). Bu yaklaşıma göre kimlik ve çıkar arasındaki ilişkiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Uluslararası İlişkiler disiplininde konstrüktivist (inşacı) yaklaşım, kendi içerisinde "geleneksel" ve "eleştirel" olmak üzere iki temel ekole ayrılmaktadır. Bu iki ekol, sosyal gerçekliğin inşası ve kimliklerin önemi konusunda ortak bir paydada buluşsalar da araştırmanın yöntemi ve amacı noktalarında birbirlerinden ayrışırlar.
Buna göre, eleştirel inşacıları geleneksel inşacılardan ayıran temel özellik aşağıdakilerden hangisidir?
İnşacı (konstrüktivist) kuram, uluslararası ilişkilerdeki "ajan-yapı" (fail-yapı) tartışmasında ana akım teorilerin benimsediği yapısal determinizm veya bireysel rasyonalizm yaklaşımlarını reddeder. Bunun yerine, fail ve yapının birbirini "karşılıklı olarak kurduğunu" (mutual constitution) ileri sürer. Buna göre, inşacı perspektifte ajan ve yapı arasındaki ilişkiyi açıklayan aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
İnşacı (konstrüktivist) teori içerisinde, Alexander Wendt tarafından temsil edilen 'geleneksel' yaklaşım ile post-yapısalcı kökenlerden beslenen 'eleştirel' yaklaşım arasındaki temel ayrım noktalarından biri bilginin doğası ve bilimsel yönteme bakıştır. Geleneksel inşacılık, ana akım teorilerle diyalog kurabilmek adına 'orta yol' ( ) bir strateji benimseyerek bilimsel gerçekçiliği ( ) savunmuştur.
Buna göre, eleştirel inşacıların geleneksel inşacılığın benimsediği bu "orta yol" arayışına ve epistemolojik duruşuna yönelik temel itirazı aşağıdakilerden hangisidir?
Alexander Wendt, uluslararası ilişkiler teorisindeki yapısalcı yaklaşımları eleştirirken "Anarşi, devletlerin ondan ne anladığıdır" (Anarchy is what states make of it) ifadesini kullanmıştır. Bu ifadeyle Wendt'in vurguladığı temel düşünce aşağıdakilerden hangisidir?
Alexander Wendt’in sosyal inşacı (konstrüktivist) kuramında geliştirdiği üç anarşi kültüründen biri olan, devletlerin birbirlerini 'rakip' (rival) olarak tanımladığı ve birbirlerinin egemenlik haklarını tanıdıkları yapı aşağıdakilerden hangisidir?
Nicholas Onuf, uluslararası toplumu bir "kurallar dünyası" olarak tanımlar ve toplumsal yapının dilsel eylemler (söz edimleri) yoluyla inşa edildiğini savunur. Onuf'un bu teorisinde aktörlerin birbirlerine verdikleri sözler, yaptıkları vaatler ve karşılıklı üstlendikleri yükümlülükler sonucunda ortaya çıkan kural türü aşağıdakilerden hangisidir?
Alexander Wendt, neorealizmin anarşiyi "kendi başının çaresine bakma" (self-help) sistemine mahkûm, maddi ve değişmez bir yapı olarak gören yaklaşımını eleştirir. Wendt'e göre, uluslararası sistemde devletlerin birbirlerini "düşman", "rakip" veya "dost" olarak tanımlamalarını sağlayan ve anarşiye toplumsal karakterini veren temel belirleyici aşağıdakilerden hangisidir?
Uluslararası ilişkiler teorisindeki rasyonalizm-inşacılık tartışmasında rasyonalist kanadı temsil eden Neorealizm ve Neoliberalizm, devletlerin "çıkarları" (interests) konusunda aşağıdaki varsayımlardan hangisini benimsemektedir?