Liberalizm ve Neoliberalizm

Uluslararası ilişkiler teorisindeki "Neo-Neo Tartışması" (Neorealizm - Neoliberalizm) kapsamında, her iki yaklaşım da uluslararası sistemi analiz ederken belirli ortak varsayımlardan hareket ederler. Buna göre, Neorealizm ve Neoliberalizm'in uluslararası sistemin yapısına ilişkin üzerinde uzlaştığı temel varsayım aşağıdakilerden hangisidir?

Neoliberal kurumsalcılık, uluslararası sistemde devletlerin ortak çıkarları bulunmasına rağmen neden her zaman iş birliği yapamadıklarını açıklarken mikroekonomi teorisinden ödünç alınan "piyasa başarısızlığı" (market failure) kavramına ve Coase Teoremi'ne atıfta bulunur. Bu teorik çerçeveye göre, uluslararası ilişkilerde iş birliğinin rasyonel aktörler arasında bile kendiliğinden gerçekleşememesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Neoliberal kurumsalcılık teorisine göre, uluslararası kurumların ve rejimlerin devletler arasındaki iş birliğini kolaylaştırmadaki en temel işlevi aşağıdakilerden hangisidir?

Robert Keohane ve Joseph Nye tarafından geliştirilen "Karmaşık Karşılıklı Bağımlılık" (Complex Interdependence) kuramı çerçevesinde; askeri güvenliğin gündemin en üstünde yer almadığı ve çoklu kanalların etkin olduğu bir sistemde, genel güç kapasitesinin dağılımı ile belirli bir alandaki siyasal çıktılar arasındaki doğrusal ilişki zayıflamaktadır. Bu modelin varsayımları dikkate alındığında, bir devletin belirli bir konudaki "kırılganlık" (vulnerability) asimetrisinden kaynaklanan dezavantajını, üstün olduğu başka bir konuyu pazarlık masasına sürerek (konular arası bağlantı / cross-issue linkage) dengeleme yeteneğinin zayıflamasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Aydınlanma düşüncesinin rasyonellik ve bireysel özgürlük ilkelerini uluslararası ilişkilere taşıyan Klasik Liberalizm, büyük ölçüde John Locke'un felsefesi üzerine inşa edilmiştir. Buna göre John Locke'un "doğa durumu" ($state$ $of$ $nature$) ve "doğal haklar" ($natural$ $rights$) yaklaşımıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Uluslararası İlişkilerde ulusötesicilik (transnationalism) yaklaşımının en önemli temsilcilerinden biri olan James Rosenau, küresel siyasetin "iki dünyalı" ($bifurcated$) bir yapıya dönüştüğünü savunur. Bu yaklaşım, sosyolojik liberalizmin devlet dışı aktörlere ve toplumsal ağlara verdiği önemi genişleterek, otoritenin ve sadakatlerin parçalanması ile küresel düzeyde bütünleşmenin eş zamanlı gerçekleştiği karmaşık bir süreci tarif eder. James Rosenau’nun bu kuramsal çerçevesi bağlamında; bireylerin beceri düzeylerindeki artışın ($skill\ revolution$) ve egemenlikten azade aktörlerin ($sovereignty-free\ actors$) yükselişinin, devlet merkezli dünya ile çok merkezli dünya arasındaki dengeleri nasıl etkilediği hakkında aşağıdakilerden hangisi en kapsamlı ve doğru değerlendirmedir?

Uluslararası ilişkiler teorisindeki 'Akılcı' (Rationalist) geleneğin iki temel direği olan Neorealizm ve Neoliberalizm, özellikle 1980'lerden itibaren birçok ortak varsayımda birleşerek 'Neo-Neo Sentezi' olarak bilinen kuramsal düzlemi oluşturmuşlardır. Her iki yaklaşım da anarşinin varlığını, devletlerin rasyonel ve üniter aktörler olduğunu kabul ederken, iş birliğinin önündeki engeller konusunda derin bir görüş ayrılığı yaşamaya devam etmektedir. Joseph Grieco, bu tartışmada neoliberal kurumsalcılığın devletlerin davranışlarını açıklarken kullandığı temel bir varsayımı 'yetersiz' bularak eleştirmiş ve devletlerin sadece kendi çıkarlarına odaklanan birimler olmadığını savunmuştur.

Buna göre, Joseph Grieco'nun neoliberal kurumsalcılığa yönelttiği ve devletlerin kazanç motivasyonlarını 'konumsalcılık' üzerinden kurguladığı temel eleştiri aşağıdakilerden hangisidir?

Robert Keohane ve Joseph Nye tarafından geliştirilen "Karmaşık Karşılıklı Bağımlılık" (Complex Interdependence) modelinde; realizmin aksine, devletlerin farklı konu alanlarındaki (issue areas) güç kapasitelerini birbirine "bağlantılandırma" (linkage) ve bir alandaki üstünlüklerini diğer alanlara yansıtma yeteneklerinin azaldığı savunulur.

Buna göre, askeri açıdan çok güçlü bir devletin, sınır aşan çevre kirliliği veya uluslararası ticaret kuralları gibi konularda kendisinden askeri olarak zayıf devletlere karşı bu gücünü bir pazarlık unsuru olarak kullanamaması, modelin aşağıdaki temel özelliklerinden hangisinin doğrudan bir sonucudur?

Neoliberal kurumsalcılık (kurumsal liberalizm), realizmin uluslararası sistemin anarşik olduğu ve devletlerin bencil-rasyonel aktörler olarak hareket ettiği varsayımlarını kabul eder. Ancak bu yaklaşım, realizmden farklı olarak devletlerin işbirliği yaparken belirli bir kazanç türüne odaklandığını savunur.

Buna göre, neoliberal kurumsalcılıkta devletlerin işbirliği süreçlerindeki temel motivasyonu aşağıdakilerden hangisidir?

Immanuel Kant'ın 'Ebedi Barış' projesine dayanan ve Michael Doyle tarafından ampirik verilerle desteklenen Demokratik Barış Teorisi'ne göre, liberal demokratik devletlerin uluslararası sistemdeki davranışlarına ilişkin temel bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

John Locke'un toplum sözleşmesi teorisinde kurguladığı "doğa durumu" (state of nature), Hobbesçu anlamda bir "herkesin herkesle savaşı" değil, bireylerin akıl yoluyla kavradığı doğal yasalar altında yaşadığı bir özgürlük durumudur. Ancak Locke'a göre bu durumun temel sorunu, ihtilafları çözecek tarafsız bir "ortak yargıcın" ($common$ $judge$) bulunmaması ve bireylerin kendi haklarını savunurken rasyonaliteden uzaklaşıp aşırılığa kaçabilmesidir. Klasik Liberalizmin bu felsefi temeli uluslararası ilişkilere uyarlandığında, uluslararası sistemin anarşik yapısı ve barışın tesisi hakkında aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

Robert Keohane ve Joseph Nye tarafından sistemleştirilen "Karmaşık Karşılıklı Bağımlılık" (Complex Interdependence) kuramına göre; bir devletin dışsal bir değişimden etkilenme derecesini, henüz politika değişikliğine gidilmeyen aşamada ve tepki hızı üzerinden tanımlayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Karl Deutsch'un Sosyolojik Liberalizm çerçevesinde geliştirdiği "İletişim Kuramı"na göre, toplumlar arasındaki işlem (transaction) yoğunluğu ancak belirli bir sosyal öğrenme süreciyle birleştiğinde kalıcı bütünleşmeye hizmet eder. Deutsch, bu süreçte siyasal birleşme (amalgamation) olmasa dahi devletlerin birbirlerine karşı askeri güç kullanma ihtimalinin ortadan kalktığı "Çoğulcu Güvenlik Toplulukları"nın oluşabileceğini savunur.

Buna göre, Deutsch'un "Çoğulcu Güvenlik Topluluğu" kavramsallaştırmasında bütünleşmenin en kritik eşiği olarak görülen "karşılıklı duyarlılık" (mutual responsiveness) kavramı aşağıdakilerden hangisini niteler?

Klasik Liberal düşünce geleneğinde, Aydınlanma'nın 'evrensel akıl' ve 'doğrusal ilerleme' prensipleri, uluslararası alandaki düzensizliğin aşılmasında temel referans noktalarıdır. John Locke'un toplum sözleşmesi teorisinde 'doğa durumundaki' belirsizliği ve çatışma riskini sona erdirmek için vurguladığı 'ortak yasama gücü ve tarafsız yargıç' ihtiyacı ile Immanuel Kant'ın uluslararası barışın tesisi için önerdiği 'hukuk temelli özgür devletler federasyonu' ($foedus$ $pacificum$) kurgusu arasındaki felsefi bütünlük düşünüldüğünde; aşağıdakilerden hangisi bu geleneğin uluslararası anarşiye getirdiği temel çözümleme biçimidir?

Klasik Liberalizm'in tarihsel köklerinde yer alan ve Adam Smith gibi düşünürlerin iktisadi görüşlerine dayanan 'Ticari Liberalizm' (Commercial Liberalism) yaklaşımı, aşağıdakilerden hangisinin uluslararası barışın tesisi ve korunmasında temel bir araç olduğunu savunur?

Neoliberal kurumsalcılık, uluslararası sistemin anarşik yapısı altında rasyonel devletlerin mutlak kazanç elde etmek için neden ve nasıl işbirliği yaptıklarını rasyonel seçim teorisinin araçlarıyla açıklar. Bu yaklaşıma göre, ortak çıkarların varlığı işbirliği için gerekli olsa da yeterli değildir; çünkü aktörler arasındaki belirsizlik ve hile yapma (cheating) potansiyeli Pareto-optimal sonuçlara ulaşılmasını engeller.

Buna göre, kurumsal liberalizmin (neoliberal kurumsalcılık) "işlevselci" mantığı çerçevesinde, uluslararası rejimlerin anarşi altında işbirliğini sürdürülebilir kılan temel mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Uluslararası sistemin anarşik yapısını veri kabul eden Neorealist ve Neoliberal yaklaşımlar arasındaki 'Neo-Neo Tartışması'nın en temel ayrışma noktalarından biri 'kazançlar' meselesidir. Joseph Grieco tarafından formüle edilen ve Neoliberal Kurumsalcılığın iş birliği iyimserliğine meydan okuyan yaklaşıma göre; bir devletin iş birliğinden mutlak bir kazanç elde edecek olması, o iş birliğine girmesi için her zaman yeterli bir gerekçe teşkil etmez.

Buna göre, Neorealist bir bakış açısıyla, bir devletin kendi refahını artıracak rasyonel bir ekonomik anlaşmadan (mutlak kazanç) kaçınmasının temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

İki Savaş Arası Dönem ($1919-1939$) uluslararası ilişkiler düşüncesine yön veren İdealizm; savaşların temel nedenlerinden biri olarak gördüğü gizli diplomasi ve 'Güç Dengesi' ($Balance$ $of$ $Power$) sistemine alternatif olarak aşağıdaki mekanizmalardan hangisinin kurulmasını savunmuştur?

Uluslararası ilişkiler disiplininin kurucu paradigması kabul edilen İdealizm (Ütopik Liberalizm); savaşın insanlığın kaçınılmaz bir kaderi olmadığını, rasyonel kurumsal yapılar ve hukuk kuralları aracılığıyla önlenebileceğini savunmuştur. Bu teorik yaklaşım doğrultusunda, İki Savaş Arası Dönem'de devletler arasındaki uyuşmazlıkları barışçıl yollarla çözmek ve kolektif güvenliği tesis etmek amacıyla kurulan platform aşağıdakilerden hangisidir?

James Rosenau’nun ulusötesicilik (transnationalism) kuramı bağlamında öne sürdüğü 'beceri devrimi' (skill revolution) kavramı, bireylerin dünyayı anlama, bilgiye erişme ve karmaşık olayları analiz etme yeteneklerindeki niteliksel artışı ifade eder. Rosenau'ya göre, mikro düzeydeki bu bireysel dönüşümün küresel siyasetin makro yapıları ve devlet otoritesi üzerindeki etkisi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?