Realizm ve Neorealizm

Hans Morgenthau tarafından sistemleştirilen siyasal gerçekçilik (klasik realizm) yaklaşımında, uluslararası politikayı rasyonel bir temelde analiz edebilmek ve araştırmacının bu karmaşık alanda yolunu bulmasını sağlamak amacıyla kullanılan temel kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Uluslararası sistemin anarşik yapısında devletlerin hayatta kalma endişesiyle hareket ettiğini savunan neorealistlere (yapısal realistlere) göre, devletler bir iş birliği sürecinde sadece kendi elde edecekleri faydanın miktarına odaklanmazlar. Onlar için asıl kritik soru, iş birliği yapılan tarafın kendilerine oranla ne kadar kazanç sağladığıdır. Eğer bir taraf diğerinden daha fazla kazanç elde ediyorsa, bu durum güç dengesini bozabileceği için zayıf kalan taraf iş birliğinden kaçınabilir.

Neorealist düşüncede, devletlerin "kimin daha fazla kazandığına" ve kazançlar arasındaki asimetriye odaklanan bu yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Hans Morgenthau, siyasal gerçekçiliğin beşinci ilkesini açıklarken şu ifadelere yer verir: "Siyasal gerçekçilik, tikel bir ulusun ahlaki özlemleri ile evrensel ahlak yasaları arasında bir özdeşlik kurmayı reddeder. Her ne kadar bütün uluslar kendi hedeflerini evrensel bir ahlakın gereğiymiş gibi sunma eğiliminde olsalar da, gerçekçilik bu durumun tehlikeli bir yanılsama olduğunu savunur."

Buna göre, Morgenthau’nun beşinci ilkesi çerçevesinde, bir devletin kendi ulusal çıkarlarını "evrensel adalet" veya "insanlık değerleri" gibi kavramlarla meşrulaştırmaya çalışması aşağıdakilerden hangisiyle en iyi şekilde açıklanabilir?

Hegemonyacı İstikrar Teorisi'ne (Hegemonic Stability Theory) göre, uluslararası sistemde ekonomik düzenin sürdürülebilmesi ve serbest ticaretin korunabilmesi için gerekli olan temel koşul aşağıdakilerden hangisidir?

Hans Morgenthau, 'Politics Among Nations' (Uluslararası Politika) adlı eserinde siyasal gerçekçiliğin ikinci ilkesini 'güç terimiyle tanımlanan çıkar' (interest defined in terms of power) olarak belirlemiş ve bu kavramın rasyonel bir kuramın inşası için metodolojik bir zorunluluk olduğunu savunmuştur. Morgenthau'ya göre bu kavram, siyaset bilimciyi niyetlerin ve ideolojilerin yarattığı yanılsamalardan koruyan 'entellektüel bir disiplin' görevi görür.

Buna göre, 'güç terimiyle tanımlanan çıkar' kavramının siyasal gerçekçilik kuramı içindeki temel epistemolojik işlevi aşağıdakilerden hangisidir?

E.H. Carr, *The Twenty Years' Crisis* ($1919-1939$) adlı klasik eserinde uluslararası ilişkiler teorisini kurgularken, Karl Mannheim'ın bilgi sosyolojisinden mülhem 'düşüncenin göreliliği' ($relativity$ $of$ $thought$) kavramına vurgu yapar. Carr'a göre, liberal-idealistlerin savunduğu 'çıkar uyumu' ($harmony$ $of$ $interests$) gibi ahlaki ve hukuki ilkeler, aslında belli bir güç odağının perspektifini yansıtır.

Bu bağlamda Carr'ın 'uluslararası ahlak' ($international$ $morality$) kavramına yönelik temel eleştirisi aşağıdakilerden hangisidir?

Uluslararası sistemde merkezi bir otoritenin bulunmaması (anarşi) nedeniyle, bir devletin tamamen savunma amaçlı ve kendi güvenliğini artırmaya yönelik attığı adımların diğer devletler tarafından bir tehdit olarak algılanması ve buna benzer askeri önlemlerle karşılık verilmesi sonucunda, başlangıçtaki niyetten bağımsız olarak tüm aktörlerin kendilerini daha az güvende hissettiği yapısal durumu ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Charles Kindleberger, 1929 Dünya Ekonomik Buhranı'nı analiz ederken sistemin çöküşünü bir "lider devletin" yokluğuyla açıklamıştır. Hegemonyacı İstikrar Teorisi'nin bu yaklaşımına göre, küresel ekonomik düzenin sürdürülebilirliği ve istikrarı için lider devletin (hegemon) aşağıdakilerden hangisini sağlaması zorunludur?

Kenneth Waltz, 1979 yılında yayımlanan *Theory of International Politics* (Uluslararası Politika Teorisi) adlı eseriyle realizmi yeniden formüle ederek Neorealizm (Yapısal Realizm) akımını başlatmıştır. Waltz'un bu kuramsal çerçevesine göre, uluslararası politikada devletlerin davranışlarını belirleyen ve onları güç dengesi kurmaya iten temel belirleyici aşağıdakilerden hangisidir?

Thucydides'in 'Milos Diyaloğu'nda Atinalıların güç politikasını 'doğal bir zorunluluk' (ananke) olarak sunmaları, Machiavelli'nin 'Hükümdar' (Il Principe) adlı eserinde siyasal eylemi ahlaki normlardan özerkleştirerek 'devlet çıkarı' (raison d'état) mantığına oturtması ve Hobbes'un 'Leviathan'da insanların 'güç üstüne güç arayışı' içindeki doğa durumunu tasvir etmesi; Klasik Realizm'in entelektüel köklerini oluşturur. Buna göre; Klasik Realist düşünce geleneğini, uluslararası çatışmanın kaynağını sistemin 'yapısal' özelliklerinde arayan Neorealizmden (Yapısal Realizm) ayıran temel felsefi varsayım aşağıdakilerden hangisidir?

Uluslararası ilişkiler teorisinde John Herz tarafından 'yapısal bir trajedi' olarak nitelendirilen güvenlik ikilemi (security dilemma); revizyonist (yayılmacı) emelleri olmayan statükocu devletlerin dahi, sistemin doğası gereği birbirlerini tehdit olarak algılayıp bir çatışma sarmalına sürüklenmesini açıklar. Bu fenomenin temel mantığına göre, iyi niyetli devletler arasında dahi kaçınılmaz bir güvensizlik yaratarak 'güvenlik sarmalına' (spiral model) yol açan en temel yapısal dinamik aşağıdakilerden hangisidir?

Klasik Realizmin tarihsel köklerini oluşturan Thucydides (*Milos Diyaloğu*), Machiavelli (*Hükümdar*) ve Hobbes (*Leviathan*) gibi düşünürlerin ortak hareket noktası, siyasal eylemin ve devlet davranışlarının temel belirleyicisini tespit etmektir. Buna göre Klasik Realist gelenekte, uluslararası politikadaki güç mücadelesinin ve çatışmanın temel kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?

Uluslararası sistemin yapısının devlet davranışlarını kısıtladığını savunan Savunmacı Realizm (Defansif Realizm) yaklaşımına göre, devletlerin anarşik bir ortamdaki temel stratejik motivasyonu aşağıdakilerden hangisidir?

Neoklasik realist kuram, uluslararası sistemin yapısından kaynaklanan baskıların (bağımsız değişken) doğrudan dış politika çıktılarına dönüşmediğini; bu sürecin devletin iç yapısındaki bir 'iletişim bandı' (transmission belt) aracılığıyla gerçekleştiğini savunur. Buna göre; sistemik baskıların lider algıları veya devlet kapasitesi gibi unsurlar tarafından filtrelenerek dış politikaya aktarılmasını ifade eden temel kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Savunmacı realizm (defansif realizm) kuramına göre, uluslararası sistemde bir devletin gücünü rakiplerini tehdit edecek düzeyde aşırı derecede artırması, diğer devletlerin birleşerek ona karşı bir ittifak oluşturmasına (dengeleme) yol açar. Bu sistemik cezalandırma riski nedeniyle, rasyonel bir devletin öncelikli dış politika stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?

Hans Morgenthau’nun siyasal gerçekçilik (klasik realizm) kuramına göre, uluslararası politikanın "objektif yasalar" tarafından yönetildiğini kabul eden birinci ilke, bu yasaların temel kaynağını aşağıdakilerden hangisiyle açıklamaktadır?

Uluslararası politikada bir devletin iş birliği teklifini değerlendirirken "Ben ne kadar kazanıyorum?" sorusundan ziyade "Karşı taraf benden ne kadar fazla kazanıyor?" sorusuna öncelik vermesi, neorealist literatürde "göreli kazanç" (relative gains) endişesi olarak adlandırılır. Neorealistlerin bu tutumu benimsemelerindeki temel yapısal gerekçe aşağıdakilerden hangisidir?

Neorealist (Yapısal Realist) kuram, uluslararası sistemin anarşik yapısı altında devletleri "savunmacı konumsalcılar" (defansif konumsalcılar) olarak tanımlar. Bu çerçevede, rasyonel bir devletin kendi mutlak refahını artıracak ve ekonomik büyüme sağlayacak bir iş birliği projesini, sadece partnerinin kendisinden daha fazla kazanç elde edecek olması nedeniyle reddetmesinin temel teorik gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

E.H. Carr, *Yirmi Yıl Krizi* ($1939$) adlı eserinde idealist düşünürlerin savunduğu "evrensel ahlak" ve "çıkar uyumu" gibi kavramların tarafsız olmadığını ileri sürer. Carr'a göre bu tür kavramlar gerçekte aşağıdakilerden hangisini maskelemek veya meşrulaştırmak için kullanılan birer araçtır?

Uluslararası sistemde bir devletin, kendisine yönelik artan bir tehdide veya yükselen bir güce karşı direnmek yerine, o gücün yanında yer alarak hayatta kalma ya da çıkar sağlama yoluna gitmesi realizmde aşağıdaki kavramlardan hangisi ile ifade edilir?