Realizm ve Neorealizm
506 questions
Savunmacı realizm (defansif realizm) teorisine göre, uluslararası sistemin anarşik yapısı devletleri güç peşinde koşmaya itse de rasyonel devletlerin 'maksimal' güç yerine 'optimal' bir güç düzeyini tercih etmeleri beklenir. Bu kuramsal çerçevede, bir devletin askeri kapasitesini rakiplerini endişelendirecek düzeyde aşırı artırmasının nihayetinde o devletin güvenliğini zayıflatacağını savunan temel gerekçe aşağıdakilerden hangisidir?
Kenneth Waltz, uluslararası ilişkiler teorisinde "indirgemeci" (reductionist) kuramlara karşı çıkarak "sistemik" bir kuram geliştirmiştir. Bu doğrultuda uluslararası yapıyı, ünitelerin (devletlerin) niteliklerinden ve etkileşim biçimlerinden bağımsız bir bütün olarak tanımlar. Bu yapının tanımlanmasında kullanılan "kapasite dağılımı" unsuru, devletlerin gücünü kurama dahil ederken aynı zamanda kuramın sistemik karakterini korumasını sağlar.
Waltz'un bu yaklaşımına göre, devletlere ait olan askeri ve ekonomik güç unsurlarının (kapasitelerin) bir "yapı" bileşeni olarak kabul edilmesini sağlayan temel gerekçe aşağıdakilerden hangisidir?
Stephen Walt, neorealist ittifak teorileri kapsamında devletlerin müttefik seçiminde hangi faktörlerin daha belirleyici olduğunu analiz etmiştir. Walt'a göre devletler; toplam güç, coğrafi yakınlık, saldırgan kapasite ve saldırgan niyetler gibi unsurları değerlendirerek 'tehdit dengesi' kurarlar. Bu süreçte 'ideolojik benzerlik' (rejim tipi) ile 'tehdit algısı' arasında bir çelişki yaşandığında, Walt'un teorisine göre devletlerin genellikle nasıl bir tutum sergilemesi beklenir?
E.H. Carr, uluslararası ilişkiler disiplininin kurucu metinlerinden biri kabul edilen çalışmalarında, liberal-idealist geleneğin savunduğu 'evrensel değerler' ve 'çıkarların uyumu' ( ) gibi ilkeleri sert bir dille eleştirmiştir. Carr'a göre, bu kavramların uluslararası siyasette egemen güçler tarafından sıklıkla dile getirilmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Hans Morgenthau, *Politics Among Nations* (Uluslararası Politika) eserinde siyasal gerçekçiliği sistemleştirirken "güç terimiyle tanımlanan çıkar" (interest defined as power) kavramını rasyonel bir harita veya pusula olarak niteler. Bu kavramın, siyasal gerçekçiliğin diğer beş ilkesiyle olan yöntemsel ve yapısal ilişkisi dikkate alındığında, söz konusu kavramın işlevine dair aşağıdaki analizlerden hangisi doğrudur?
Joseph Grieco tarafından geliştirilen "savunmacı konumsalcılık" (defensive positionalism) kavramı çerçevesinde neorealizm, neoliberal kurumsalcılığın uluslararası iş birliğine yönelik iyimserliğini eleştirir. Neoliberaller iş birliğinin önündeki temel engeli "hile yapma" (cheating) olarak görürken; Grieco, anarşik bir yapıda devletlerin "kazanımların bölüşümü" konusundaki hassasiyetinin çok daha belirleyici olduğunu ileri sürer. Buna göre, neorealist kuramın "göreli kazanç" (relative gains) sorununu merkezi bir güvenlik endişesi haline getirmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Kenneth Waltz, uluslararası siyasal yapıyı tanımlarken iç siyasal yapılardan farklı olarak, yapının kurucu unsurlarından birinin uluslararası düzeyde işlevsel bir karşılığı bulunmadığını veya "boş küme" olduğunu savunur. Waltz'ın neorealist kuramında, uluslararası yapının tanımından düşen bu unsur ve bunun sistemik sonucu aşağıdakilerin hangisinde doğru analiz edilmiştir?
E.H. Carr, *Yirmi Yıl Krizi* () adlı eserinde uluslararası ilişkiler disiplininin gelişimini bir bilim dalının olgunlaşma evreleriyle özdeşleştirir. Carr'a göre realizm, disiplinin 'çocukluk dönemi' olan ütopyacılığın naif 'çıkarların uyumu' ilkesini çürüten zorunlu bir düzeltici () olsa da, kendi başına bırakıldığında 'saf realizm' ( ) aşamasında takılıp kalma riski taşır. Carr, bu saf realizm aşamasını 'kısır' () ve siyasal eylemi imkansız kılan bir durum olarak tanımlar.
Carr'ın bu metodolojik uyarısı ve ütopya-realizm sentezi dikkate alındığında, uluslararası siyasal analiz ve eylemde bu iki kutup arasındaki ideal denge mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?
Robert Jervis ve John Herz tarafından geliştirilen 'Güvenlik İkilemi' (Security Dilemma) teorisi; devletlerin birbirlerine karşı düşmanca emeller beslemediği durumlarda dahi sistemin nasıl bir çatışma dinamiği ürettiğini açıklar. Neorealist perspektiften bakıldığında, bu sürecin bir 'yapısal trajedi' olarak nitelendirilmesini sağlayan ve devletleri istemedikleri bir silahlanma yarışına hapseden temel mantıksal zorunluluk aşağıdakilerden hangisidir?
Kenneth Waltz tarafından geliştirilen Yapısal Realizm (Neorealizm) kuramı, uluslararası politikayı devletlerin iç özelliklerinden ziyade uluslararası sistemin yapısı üzerinden açıklar. Bu kurama göre, uluslararası sistemde devletlerin üzerinde kararları dayatabilecek merkezi bir otoritenin bulunmaması durumu, sistemin "düzenleyici ilkesi" (ordering principle) olarak tanımlanır.
Buna göre, Waltz'un teorisinde uluslararası sistemin bu merkezi otoriteden yoksun, hiyerarşik olmayan yapısını ifade eden temel kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Uluslararası sistemin merkezi bir otoriteden yoksun olması, devletleri iş birliği yaparken elde edilen toplam refah artışından ziyade, bu artışın taraflar arasındaki dağılımına duyarlı hale getirir. Neorealist literatürde, özellikle Joseph Grieco'nun çalışmalarında vurgulanan bu durumun temelinde yatan güvenlik mantığı aşağıdakilerden hangisiyle en iyi açıklanır?
Uluslararası ilişkilerde sistemik düzeni ve büyük güçler arasındaki değişimi açıklayan Hegemonyacı İstikrar ve Güç Geçişi teorileriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Neoklasik realizm, Kenneth Waltz'un yapısal realizminin aksine, dış politikayı açıklamak için sistemik değişkenlerin tek başına yeterli olmadığını ileri sürer. Bu kurama göre, uluslararası sistemdeki nesnel güç dağılımı (bağımsız değişken) ile devletin nihai dış politika tercihi (bağımlı değişken) arasında 'filtre' görevi gören bir dizi içsel faktör bulunur. Buna göre, neoklasik realist bir analizde sistemden gelen yapısal baskıların dış politikaya aktarılmasında belirleyici olan birincil ara değişken aşağıdakilerden hangisidir?
E.H. Carr, uluslararası ilişkiler disiplininin kurucu metinlerinden biri sayılan *Yirmi Yıl Krizi* eserinde, statükoyu savunan egemen devletlerin kendi menfaatlerini dünyanın ortak çıkarıymış gibi göstermek için kullandıkları "ideolojik maskeyi" tanımlamak amacıyla aşağıdaki kavramlardan hangisini kullanmıştır?
Neorealist literatürde Stephen Walt ve Randall Schweller gibi düşünürlerin çalışmalarında detaylandırılan; bir devletin, uluslararası sistemde kendisi için tehdit oluşturan veya sistemin en güçlü aktörü olan devletle iş birliği yaparak onun yanında yer alması stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?
Neoklasik realist kuramın temel argümanına göre, uluslararası sistemin anarşik yapısı ve güç dağılımı devletlerin davranışlarını tek başına ve doğrudan belirlemez; bu sistemik baskılar 'iletişim bandı' (transmission belt) olarak adlandırılan bir süreçten geçerek dış politikaya tahvil edilir. Bu süreçte sistemik sinyalleri filtreleyen çeşitli içsel unsurlar 'ara değişkenler' (intervening variables) olarak tanımlanır.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Neoklasik realizmde dış politika çıktısını belirleyen 'ara değişkenler' kapsamında değerlendirilemez?
Uluslararası sistemin anarşik yapısının devletleri saldırgan bir tutum sergilemekten ziyade statükoyu korumaya teşvik ettiğini; devletlerin temel motivasyonunun "güç maksimizasyonu" değil, "güvenlik maksimizasyonu" olduğunu savunan kuramsal yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
Niccolò Machiavelli'nin *Prens* ve Thomas Hobbes'un *Leviathan* adlı eserlerinde ortaya koydukları siyasal düşüncelerin ortak paydası olan ve Klasik Realizm'in uluslararası ilişkiler analizinin merkezine yerleştirdiği temel unsur aşağıdakilerden hangisidir?
Neorealist ittifak teorileri çerçevesinde; Stephen Walt'ın 'Tehdit Dengesi' (Balance of Threat) yaklaşımı ile Randall Schweller'ın 'Çıkar Dengesi' (Balance of Interests) yaklaşımı, devletlerin 'vagonlama' (bandwagoning/eklemlenme) davranışına ilişkin farklı kuramsal açıklamalar getirmektedir. Buna göre, bu iki teorinin vagonlama motivasyonuna bakışındaki temel fark aşağıdakilerden hangisidir?
Saldırgan Realizm (Ofansif Realizm) teorisinin 'niyetlerin belirsizliği' (uncertainty of intentions) varsayımına dayandırdığı temel mantık dikkate alındığında, uluslararası sistemdeki büyük güçlerin davranış kalıplarına ilişkin aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?