Romatoid artrit tanısı ile uzun süredir sistemik glukokortikoid tedavisi alan 54 yaşındaki kadın hasta, ilaçlarını üç gün önce aniden kestikten sonra gelişen şiddetli halsizlik, bulantı ve baş dönmesi şikayetleri ile acil servise başvuruyor. Fizik muayenede kan basıncı 90/60 mmHg, nabız 104/dakika olarak ölçülüyor. Cilt ve mukozalarda hiperpigmentasyon izlenmiyor. Laboratuvar incelemesinde serum sodyum düzeyi 131 mEq/L, potasyum düzeyi 4.2 mEq/L (Normal: 3.5-5.0) ve açlık kan şekeri 58 mg/dL saptanıyor.
Bu hastada beklenen en olası hormonal profil aşağıdakilerden hangisidir?
- APlazma ACTH yüksek, Serum Kortizol düşük, Plazma Aldosteron düşük
- Plazma ACTH düşük, Serum Kortizol düşük, Plazma Aldosteron normalAnswer
- CPlazma ACTH yüksek, Serum Kortizol normal, Plazma Aldosteron yüksek
- DPlazma ACTH düşük, Serum Kortizol yüksek, Plazma Aldosteron düşük
- EPlazma ACTH normal, Serum Kortizol düşük, Plazma Aldosteron düşük
Answer
Plazma ACTH düşük, Serum Kortizol düşük, Plazma Aldosteron normal profili
Hastanın uzun süreli steroid kullanımı hipotalamo-hipofizer-adrenal (HPA) aksı baskılar. İlaç aniden kesildiğinde hipofiz yeterli ACTH üretemez, bu da kortizol eksikliğine (hipoglisemi, hipotansiyon) yol açar. Ancak adrenal bezin zona glomerulosa katmanı ve aldosteron üretimi esas olarak Renin-Anjiyotensin sistemi (RAAS) ile kontrol edildiğinden, ACTH eksikliğinden minimal etkilenir. Bu nedenle aldosteron seviyeleri normal kalır ve hastada hiperkalemi (potasyum yüksekliği) gelişmez. Hiperpigmentasyonun olmaması da ACTH yüksekliğinin (POMC artışının) olmadığını doğrular.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Sekonder Adrenal Yetmezlik (Steroid Kesilmesine Bağlı)