Question

Difficulty: MediumAdrenal Bez Hastalıkları

Romatoid artrit tanısı ile uzun süredir sistemik glukokortikoid tedavisi alan 54 yaşındaki kadın hasta, ilaçlarını üç gün önce aniden kestikten sonra gelişen şiddetli halsizlik, bulantı ve baş dönmesi şikayetleri ile acil servise başvuruyor. Fizik muayenede kan basıncı 90/60 mmHg, nabız 104/dakika olarak ölçülüyor. Cilt ve mukozalarda hiperpigmentasyon izlenmiyor. Laboratuvar incelemesinde serum sodyum düzeyi 131 mEq/L, potasyum düzeyi 4.2 mEq/L (Normal: 3.5-5.0) ve açlık kan şekeri 58 mg/dL saptanıyor.

Bu hastada beklenen en olası hormonal profil aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Plazma ACTH yüksek, Serum Kortizol düşük, Plazma Aldosteron düşük
  2. Plazma ACTH düşük, Serum Kortizol düşük, Plazma Aldosteron normalAnswer
  3. C
    Plazma ACTH yüksek, Serum Kortizol normal, Plazma Aldosteron yüksek
  4. D
    Plazma ACTH düşük, Serum Kortizol yüksek, Plazma Aldosteron düşük
  5. E
    Plazma ACTH normal, Serum Kortizol düşük, Plazma Aldosteron düşük

Answer

Plazma ACTH düşük, Serum Kortizol düşük, Plazma Aldosteron normal profili
Hastanın uzun süreli steroid kullanımı hipotalamo-hipofizer-adrenal (HPA) aksı baskılar. İlaç aniden kesildiğinde hipofiz yeterli ACTH üretemez, bu da kortizol eksikliğine (hipoglisemi, hipotansiyon) yol açar. Ancak adrenal bezin zona glomerulosa katmanı ve aldosteron üretimi esas olarak Renin-Anjiyotensin sistemi (RAAS) ile kontrol edildiğinden, ACTH eksikliğinden minimal etkilenir. Bu nedenle aldosteron seviyeleri normal kalır ve hastada hiperkalemi (potasyum yüksekliği) gelişmez. Hiperpigmentasyonun olmaması da ACTH yüksekliğinin (POMC artışının) olmadığını doğrular.

Step-by-Step Solution

1
Klinik tabloyu tanımla
Uzun süre steroid kullanımı sonrası ani kesilme, hipotansiyon ve hipoglisemi tablosu 'Adrenal Kriz'i işaret eder.
Eksojen steroidler hipotalamo-hipofizer aksı baskılar.
2
Primer ve Sekonder ayrımı yap
Hiperpigmentasyonun olmaması (ACTH düşük) ve potasyumun normal olması (Aldosteron normal) Sekonder Adrenal Yetmezliği gösterir.
Sekonder yetmezlikte mineralokortikoidler (Aldosteron) RAAS sistemi ile korunduğu için hiperkalemi beklenmez.
3
Hormonal profili belirle
Hipofiz baskılandığı için ACTH düşüktür, buna bağlı Kortizol düşüktür; ancak RAAS çalıştığı için Aldosteron normaldir.
Seçenekler arasında bu fizyopatolojiye uyan tek profil ACTH düşük, Kortizol düşük, Aldosteron normal olandır.

Key Concept

Sekonder Adrenal Yetmezlik (Steroid Kesilmesine Bağlı)
Rate this question