Question

Difficulty: Very hardTüberküloz

Halsizlik, iştahsızlık ve hiperpigmentasyon şikayetleri nedeniyle tetkik edilen 4444 yaşındaki kadın hastada "Primer Adrenal Yetmezlik" (Addison Hastalığı) saptanarak günlük 2525 mgmg hidrokortizon ve 0.10.1 mgmg fludrokortizon replasman tedavisine başlanmıştır. Yaklaşık 1414 hafta sonra hastada öksürük ve gece terlemesi şikayetleri gelişmiş; çekilen akciğer grafisinde sağ üst lobda kaviter infiltrasyon izlenmiş ve balgam yaymasında aside dirençli basiller (ARB) 3(+)3(+) olarak raporlanmıştır. Hastaya izoniazid, rifampisin, pirazinamid ve etambutol tedavisi başlanmıştır. Antitüberküloz tedavinin 10.10. gününde hastada şiddetli bulantı, kusma, karın ağrısı ve kan basıncında ani düşüş (75/4575/45 mmHgmmHg) gelişmiştir.

Bu hastadaki klinik tablonun en olası nedeni ve yapılması gereken en uygun müdahale aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

  1. Rifampisin'in sitokrom P450 enzim indüksiyonu - Kortikosteroid dozunun artırılmasıAnswer
  2. B
    İzoniazid'in adrenal korteks üzerindeki direkt toksik etkisi - İzoniazid'in kesilmesi
  3. C
    Pirazinamid'e bağlı gelişen akut adrenalit - Pirazinamid'in kesilmesi
  4. D
    Etambutol'ün böbreklerden kortizol atılımını artırması - Steroid dozunun azaltılması
  5. E
    Rifampisin'in steroid reseptörlerini bloke etmesi - Fludrokortizon'un kesilmesi

Answer

Klinik tablo Rifampisin'in sitokrom P450 enzimlerini indüklemesi sonucu gelişen bir adrenal krizdir ve kortikosteroid dozunun artırılması gerekir.
Rifampisin'in sitokrom P450 enzim indüksiyonu ve kortikosteroid dozunun artırılmasını içeren yaklaşım doğrudur. Rifampisin, özellikle CYP3A4 enzimini indükleyerek glukokortikoid ve mineralokortikoidlerin yıkımını hızlandırır. Primer adrenal yetmezliği olan bir hastada bu durum replasman tedavisinin yetersiz kalmasına ve akut adrenal krize (hipotansiyon, şok) yol açar. Bu durumda tüberküloz tedavisine devam edilirken steroid dozu artırılmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın mevcut durumunun değerlendirilmesi
Addison hastası olan hastada TB tedavisi sonrası akut hipotansiyon ve gastrointestinal semptomlar gelişmesi, bir 'Adrenal Kriz' tablosunu işaret eder.
Replasman altındaki bir hastada aniden gelişen bu semptomlar, steroid düzeyinin yetersiz kaldığını gösterir.
2
İlaç etkileşiminin analiz edilmesi
Rifampisin, karaciğerde CYP3A4 başta olmak üzere sitokrom P450 enzimlerini güçlü bir şekilde indükler.
Hidrokortizon ve fludrokortizon bu enzimler aracılığıyla metabolize edilir; enzim indüksiyonu bu ilaçların yarı ömrünü kısaltır ve serum düzeylerini düşürür.
3
Yönetim stratejisinin belirlenmesi
Hastada gelişen akut yetmezliği gidermek için steroid replasman dozu genellikle 22-33 katına çıkarılmalıdır.
Rifampisin kullanımı sırasında steroid metabolizması hızlandığı için mevcut dozlar yetersiz kalmaktadır.

Key Concept

Rifampisin, sitokrom P450 enzim indüksiyonu yaparak kortikosteroidlerin (ve oral kontraseptif, varfarin, dijital gibi ilaçların) metabolizmasını hızlandırır; bu durum Addison hastalarında adrenal krizi tetikleyebilir.
Rate this question