Tüberküloz

$62$ yaşında erkek hasta; son $3$ aydır devam eden halsizlik, gece terlemesi ve $8$ $kg$ kilo kaybı şikayetleriyle başvuruyor. Özgeçmişinde son dönem böbrek yetmezliği (SDBY) nedeniyle haftada $3$ gün hemodiyalize girdiği öğreniliyor. Fizik muayenesinde sağ akciğer üst zonda raller duyuluyor. Akciğer grafisinde sağ akciğer apikal bölgede kaviter lezyon ve etrafında infiltrasyon saptanıyor. Balgam yaymasında asidorezistan basil (ARB) $(+)$ izleniyor ve bronş biyopsisinde kazeifiye granülomlar görülüyor. Bu hastanın antitüberküloz tedavisi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

45 yaşında erkek hasta, 3 haftadır artarak devam eden nefes darlığı, göğüs ağrısı, gece terlemesi ve halsizlik şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenede kan basıncı 100/70 mmHg, nabız 110/dk, solunum sayısı 22/dk olarak ölçülüyor. Kalp seslerinin derinden geldiği ve boyun venlerinde dolgunluk olduğu saptanıyor. Ekokardiyografide kalbi çepeçevre saran, fibrin bantları içeren masif perikardiyal efüzyon izleniyor. Perikardiyosentez sıvısının analizinde lenfosit hakimiyeti ve yüksek adenozin deaminaz (ADA) düzeyi saptanarak hastaya tüberküloz perikardit tanısı konuluyor.

Bu hastada mortaliteyi düşürmek ve konstriktif perikardit gelişimini önlemek amacıyla, standart dörtlü antitüberküloz tedaviye ek olarak aşağıdaki ilaçlardan hangisinin başlanması en uygundur?

$65$ yaşında erkek hasta; son $2$ aydır devam eden ateş, gece terlemesi ve $10$ $kg$ kilo kaybı şikayetleriyle getiriliyor. Son birkaç gündür ilerleyen bilinç değişikliği ve ense sertliği saptanan hastanın çekilen akciğer grafisinde yaygın milimetrik nodüler opasiteler ("kar yağdı" manzarası) izleniyor. Bu hasta için en olası beyin omurilik sıvısı (BOS) bulgusu aşağıdakilerden hangisidir?

$35$ yaşında erkek hasta, $3$ haftadır devam eden sol yan ağrısı, akşamları yükselen ateş ve halsizlik şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenede sol akciğer bazalinde solunum sesleri azalmış ve perküsyonla matite saptanıyor. Torasentez sıvısı analizinde; protein $4.5$ $g/dL$ (serum protein $6.8$ $g/dL$), LDH $480$ $U/L$ (serum LDH $300$ $U/L$), glukoz $55$ $mg/dL$, adenozin deaminaz (ADA) $75$ $U/L$ ve hücre sayımında $\%90$ lenfosit hakimiyeti saptanıyor. Tüberküloz plörizisi ön tanısıyla takip edilen bu hastada, plevral sıvı özellikleri ve tanısal yöntemlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

$32$ yaşında kadın hasta; yaklaşık $3$ haftadır devam eden öksürük, gece terlemesi ve son bir ayda $4$ $kg$ kilo kaybı şikayetleriyle başvuruyor. Akciğer grafisinde sağ üst lobda infiltrasyon saptanan hastanın balgam yaymasında asidorezistan basiller ($ARB$) pozitif bulunuyor. İzoniazid, rifampisin, pirazinamid ve etambutol tedavisi başlanan hastanın tedavinin ikinci haftasında ellerinde ve ayaklarında uyuşma ile karıncalanma şikayetleri başlıyor. Bu klinik tabloya neden olması en muhtemel olan ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

28 yaşında erkek hasta, 3 haftadır süren sol yan ağrısı, gece terlemesi ve subfebril ateş şikayetleri ile başvuruyor. Fizik muayenede sol hemitoraksta matite ve solunum seslerinde azalma saptanıyor. Tanısal torasentez örneğinin analizi sonucunda sıvının eksuda vasfında olduğu belirleniyor. Tüberküloz plörezisi ayırıcı tanısında, aşağıdaki plevral sıvı inceleme bulgularından hangisinin varlığı bu tanıdan en güçlü şekilde uzaklaşılmasına neden olur?

$68$ yaşında erkek hasta; son $6$ haftadır giderek artan halsizlik, iştahsızlık, $12$ $kg$ kilo kaybı ve gece terlemeleri şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde yaygın lenfadenopati, splenomegali ve akciğer oskültasyonunda bilateral bazallerde raller saptanıyor. Akciğer grafisinde her iki akciğer alanında yaygın, yaklaşık $1-2$ $mm$ çapında, simetrik nodüler dansiteler (miliyer patern) izleniyor. Bu klinik tabloya sahip bir hastada aşağıdakilerden hangisinin saptanması en olasıdır veya tanısal yaklaşım açısından en doğrudur?

34 yaşında erkek hasta, yaklaşık 20 gündür devam eden şiddetli baş ağrısı, aralıklı ateş ve gece terlemesi şikayetleri ile başvuruyor. Fizik muayenede ense sertliği pozitif saptanıyor ve hasta konfüze görünümde değerlendiriliyor. Kraniyal manyetik rezonans görüntülemede bazal sisternalarda belirgin leptomeningeal kontrast tutulumu izleniyor. Yapılan lomber ponksiyon analizinde Beyin Omurilik Sıvısı (BOS) bulguları şu şekildedir:

Bu hastadaki klinik ve laboratuvar bulguları dikkate alındığında, en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$32$ yaşında kadın hasta; $3$ haftadır devam eden öksürük, gece terlemesi ve $4$ $kg$ kilo kaybı şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Yapılan balgam incelemesinde asite dirençli basiller ($ARB$) saptanıyor. Hastaya İzoniazid, Rifampisin, Etambutol ve Pirazinamid'den oluşan standart anti-tüberküloz tedavi başlanıyor. Tedavinin $1$. haftasında kontrol muayenesine gelen hasta, idrarının ve gözyaşının turuncu-kırmızı renge boyandığını ifade ediyor. Bu klinik tabloya neden olan ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

$39$ yaşında erkek hasta, yaklaşık $3$ aydır devam eden öksürük, halsizlik, gece terlemesi ve $7$ $kg$ kilo kaybı şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde sağ akciğer üst zonda krepitan raller saptanıyor. Akciğer grafisinde sağ üst lobda $3$ $cm$ çapında kalın duvarlı kavitasyonel lezyon ve çevresinde infiltrasyon izleniyor. Balgamın yayma preparatında aside dirençli basiller (ARB) saptanarak standart dörtlü antitüberküloz tedavi ($HRZE$) planlanıyor. Bu hastanın tedavisi ve takibiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

$42$ yaşında erkek hasta; son $2$ aydır devam eden öksürük, gece terlemesi ve $7$ $kg$ kilo kaybı şikayetleriyle başvuruyor. Akciğer grafisinde sağ üst lobda kavitasyon saptanan ve balgam mikroskopisinde asit-rezistan basiller (ARB) izlenen hastaya İzoniyazid, Rifampisin, Pirazinamid ve Etambutol'den oluşan dörtlü tedavi başlanıyor. Tedavinin $6$. haftasında hasta, her iki gözünde görme netliğinde azalma ve özellikle kırmızı-yeşil renkleri ayırt etmede güçlük yaşadığını belirtiyor. Fizik muayenesinde fundus görünümü doğal (retrobulber) olan bu hasta için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

$35$ yaşında erkek hasta; $1$ aydır devam eden ateş, gece terlemesi, öksürük ve $6$ $kg$ kilo kaybı şikayetleriyle başvuruyor. Özgeçmişinde HIV pozitifliği ($CD4+$ lenfosit sayısı: $45/mm^3$) olan hastanın akciğer grafisinde bilateral yaygın retikülonodüler infiltrasyonlar saptanıyor. Balgam incelemesinde ARB (asidorezistan basil) pozitifliği saptanan hastaya $HRZE$ ($izoniazid$, $rifampisin$, $pirazinamid$ ve $etambutol$) rejimi başlanıyor. Tedavinin 2. haftasında antiretroviral tedavi ($ART$) ekleniyor. $ART$ başlandıktan $10$ gün sonra hastada ateş yüksekliği, boyun lenf nodlarında belirgin büyüme ve akciğer grafisinde infiltrasyonlarda radyolojik kötüleşme gözleniyor. Tekrarlanan balgam incelemesinde ARB halen pozitif saptanırken, yapılan ilaç duyarlılık testinde herhangi bir direnç saptanmıyor. Bu hastadaki klinik tablo için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$48$ yaşında erkek hasta, son $2$ aydır devam eden öksürük, $6 \text{ kg}$ kilo kaybı ve gece terlemesi şikayetleriyle başvuruyor. Akciğer grafisinde sağ üst lobda kavitasyon saptanıyor. Balgam incelemesinde aside dirençli basiller (ARB) pozitif bulunuyor. Hastaya izoniazid, rifampisin, pirazinamid ve etambutol tedavisi başlanıyor. Tedavinin $3$. haftasında hastada sağ ayak başparmağında ani başlayan, kızarık ve çok ağrılı bir şişlik gelişiyor. Yapılan laboratuvar incelemesinde serum ürik asit düzeyi $10.5 \text{ mg/dL}$ olarak ölçülüyor. Bu hastadaki yeni klinik tablo için en olası açıklama aşağıdakilerden hangisidir?

$29$ yaşında kadın hasta, son $2$ aydır devam eden karın şişliği, künt karın ağrısı, akşamları yükselen ateş ve $5$ $kg$ kilo kaybı şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde batında asit saptanıyor ve palpasyonda periton irritasyonu olmaksızın "hamur kıvamı" hissi alınıyor. Yapılan parasentezde asit sıvısının eksuda vasfında, lenfosit hakimiyetinde olduğu ve Adenozin Deaminaz ($ADA$) düzeyinin $45$ $U/L$ (normal $< 30$ $U/L$) olduğu saptanıyor. Bu hasta için tanıyı kesinleştirmek amacıyla yapılması gereken en uygun ileri tetkik aşağıdakilerden hangisidir?

$38$ yaşında erkek hasta, $6$ haftadır süren öksürük, gece terlemesi ve $4$ $kg$ kilo kaybı şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde sağ apikal bölgede raller saptanıyor. Akciğer grafisinde sağ üst lobda kavitasyonel lezyon ve çevresinde infiltrasyon izleniyor. Balgam yaymasında asidorezistan basiller ($ARB$) pozitif saptanırken, yapılan transbronşiyal biyopsi örneğinde kazeifiye granülomatöz iltihap izleniyor.

Bu hasta için planlanan standart antitüberküloz tedavi rejimiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Toplumda gelişen pnömoni tanısıyla amoksisilin-klavulanat tedavisi başlanan 55 yaşındaki erkek hasta, tedavinin 10. gününde polikliniğe başvuruyor. Hastanın ateşi düşmüş olmasına rağmen halsizlik, gece terlemesi ve öksürük şikayetlerinin devam ettiği öğreniliyor. Çekilen kontrol akciğer grafisinde sağ üst zonda, içerisinde hava-sıvı seviyesi içermeyen kavitasyon ve çevresel infiltrasyon izleniyor. Bu hasta için en olası tanı ve yapılması gereken en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

$45$ yaşında erkek hasta; son $3$ aydır devam eden öksürük, kilo kaybı ve akşamüstü yükselen ateş şikayetleriyle başvuruyor. Akciğer grafisinde sağ üst lobda kavitasyonlu infiltrasyon izleniyor. Balgam yaymasında aside dirençli basiller (ARB) pozitif bulunuyor. Bu hastanın yönetimi ve tüberküloz tedavisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

42 yaşında erkek hastaya aktif akciğer tüberkülozu tanısı konularak izoniazid, rifampisin, pirazinamid ve etambutol kombinasyonundan oluşan standart tedavi başlanıyor. Tedavinin birinci haftasında kontrole gelen hasta; idrarının, terinin ve gözyaşının turuncu-kırmızı renge boyandığını fark ettiğini belirterek endişesini dile getiriyor. Bu klinik tabloya neden olan en olası antitüberküloz ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

$45$ yaşında erkek hasta; $3$ haftadır devam eden öksürük, iştahsızlık ve yaklaşık $4$ kg kilo kaybı şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan tetkiklerde balgamın yayma muayenesinde asidorezistan basiller (ARB) saptanıyor. Hastaya İzoniyazid, Rifampisin, Pirazinamid ve Etambutol ($HRZE$) tedavisi başlanıyor. Tedavi öncesi normal olan karaciğer fonksiyon testleri, tedavinin $4$. haftasındaki kontrolde aşağıdaki gibi saptanıyor:

Hastanın herhangi bir şikayeti (bulantı, kusma, karın ağrısı, sarılık vb.) olmadığına göre, tedavi yönetimiyle ilgili en uygun yaklaşım hangisidir?

$27$ yaşında erkek hasta; $3$ haftadır devam eden öksürük, gece terlemesi ve $5$ $kg$ kilo kaybı şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Yapılan fizik muayenesinde sağ apikal bölgede inspiratuar raller duyuluyor. Akciğer grafisinde sağ üst lobda kavitasyonun eşlik ettiği infiltratif bir alan saptanıyor.

Bu hastada kesin tanıyı koymak amacıyla yapılması gereken en uygun ilk tetkik aşağıdakilerden hangisidir?