Dinamit ( ) üretimi yapan bir fabrikada çalışan yaşındaki bir işçi, haftanın ilk günlerinde şiddetli zonklayıcı baş ağrısı ve yüzde kızarıklık şikayetlerinden yakınmaktadır. İşçi, haftanın ilerleyen günlerinde bu şikayetlerinin kendiliğinden geçtiğini, ancak hafta sonu tatili sonrası Pazartesi günü işe döndüğünde aynı belirtilerin şiddetli bir şekilde tekrar ortaya çıktığını ifade etmektedir.
Bu işçide gözlenen ve "Pazartesi Hastalığı" (Monday Disease) olarak adlandırılan bu tablonun temelinde yatan farmakolojik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?
- Nitratlara karşı gelişen toleransın hafta sonu maruziyetin kesilmesiyle ortadan kalkmasıAnswer
- BVasküler düz kaslardaki beta-adrenerjik reseptörlerin hafta sonu boyunca up-regülasyona uğraması
- CNitratların biyotransformasyonunu sağlayan mikrozomal enzimlerin hafta sonu inhibe olması
- DBöbreklerden sodyum ve su tutulumuna bağlı psödotoleransın hafta sonu aniden durması
- EVasküler düz kaslarda cGMP yıkımını sağlayan fosfodiesteraz enziminin hafta sonu indüklenmesi
Answer
Nitratlara karşı gelişen toleransın (taşifilaksi) hafta sonu maruziyetin kesilmesiyle ortadan kalkması ve damar düz kaslarının nitratlara tekrar duyarlı hale gelmesidir.
Pazartesi Hastalığı, organik nitratlara (gliseril trinitrat gibi) endüstriyel maruziyetin olduğu durumlarda görülen tipik bir tablodur. Nitratlar sürekli kullanıldığında, sülfhidril gruplarının tükenmesi ve mitokondriyal aldehit dehidrogenaz (ALDH2) enziminin inaktivasyonu gibi nedenlerle 'gerçek tolerans' gelişir ve vazodilatör etki (baş ağrısı, kızarıklık) azalır. Hafta sonu boyunca maruziyetin kesilmesi 'nitratsız dönem' işlevi görür ve tolerans ortadan kalkar. Pazartesi günü işe dönüldüğünde damarlar nitratlara tekrar yüksek duyarlılık gösterdiği için şiddetli yan etkiler tekrar ortaya çıkar.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Nitrat toleransı ve taşifilaksi mekanizması
Estimated Time:1m 0s