45 yaşında kadın hasta, 6 ay önce Romatoid Artrit (RA) tanısı alarak haftalık 15\text{ mg}… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

$45$ yaşında kadın hasta, $6$ ay önce Romatoid Artrit ( $RA$ ) tanısı alarak haftalık $15\text{ mg}$ metotreksat tedavisi başlanmıştır. Son bir haftadır ağızda yaygın ağrılı aftöz ülserler ve halsizlik şikayeti ile başvuruyor. Laboratuvar incelemesinde hemoglobin $10.2\text{ g/dL}$ , MCV $106\text{ fL}$ , beyaz küre $3.100/\text{mm}^3$ ve trombosit $142.000/\text{mm}^3$ saptanıyor. Bu hastadaki klinik ve laboratuvar bulgularının gelişimini önlemek amacıyla tedaviye eklenmesi gereken en uygun ajan aşağıdakilerden hangisidir?

Folik asitAnswer
B
Siyanokobalamin
C
Hidroksiklorokin
D
Sülfasalazin
E
Prednizolon

Answer

Metotreksat tedavisi alan Romatoid Artrit hastalarında mukozit (aftöz ülserler) ve hematolojik toksisiteyi (makrositer anemi, lökopeni) önlemek için folik asit eklenmelidir.

Doğru yanıt olan seçenek, metotreksatın etki mekanizması gereği ortaya çıkan folat eksikliğini yerine koyarak mukozal ve hematolojik toksisiteyi önleyen ajandır. Metotreksat, dihidrofolat redüktaz enzimini inhibe ederek pürin sentezini durdurur; folik asit desteği ise bu toksik etkileri azaltmak amacıyla rutin tedavide (genellikle haftada

5\text{ mg}

veya haftalık dozdan bir gün sonra) önerilmektedir.

Step-by-Step Solution

Klinik tabloyu analiz et

Hastada haftalık metotreksat kullanımı sonrası stomatit (oral ülserler) ve makrositer anemi ile seyreden kemik iliği baskılanması bulguları mevcut.

Bu bulgular metotreksatın en yaygın doz bağımlı yan etkileridir.

İlacın etki mekanizmasını hatırla

Metotreksat, dihidrofolat redüktaz enzimini irreversibl bağlayarak dihidrofolatın tetrahidrofolata dönüşümünü engeller.

Pürin ve pirimidin sentezi aksadığı için hızlı bölünen hücrelerde (mukoza, kemik iliği) hasar oluşur.

Önleyici tedaviyi belirle

Folik asit (veya folinik asit) takviyesi, ilacın terapötik etkisini bozmadan bu yan etkilerin insidansını belirgin şekilde azaltır.

Hücrelerin folat ihtiyacını karşılayarak toksisiteyi minimize eder.

Key Concept

Metotreksat Toksisitesi ve Folat Profilaksisi

Practice More

Metotreksata bağlı karaciğer enzim yüksekliği durumunda da folik asit dozunun veya kullanım şeklinin gözden geçirilmesi gerektiğini unutmayın.

Estimated Time:1m 30s

Question

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Topics

More questions from this topic