Examkin

Question

Difficulty: Very hardTüberküloz

38 yaşında erkek hasta, son 4 aydır devam eden belirgin halsizlik, iştahsızlık, 8 kg zayıflama ve cilt renginde koyulaşma şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde kan basıncı 90/60 mmHg90/60\text{ mmHg}, nabız 104/dk104/\text{dk} saptanıyor; bukkal mukoza ve palmar çizgilerde hiperpigmentasyon izleniyor. Laboratuvar incelemesinde serum sodyumu 130 mEq/L130\text{ mEq/L}, potasyumu 5.6 mEq/L5.6\text{ mEq/L} bulunuyor. Çekilen batın BT'de bilateral sürrenal bezlerde büyüme ve yer yer kalsifikasyonlar saptanıyor. Hastaya adrenal yetmezlik tanısıyla replasman tedavisi başlanıyor ve ileri tetkikler sonucunda "Sürrenal Tüberküloz" tanısı kesinleşiyor. Bu hastada izoniazid, rifampisin, pirazinamid ve etambutol tedavisi başlandıktan sonra, mevcut glukokortikoid replasman tedavisiyle ilgili yapılması gereken en uygun değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Rifampisin'in sitokrom P450 (CYP3A4) enzim indüksiyonu yapması nedeniyle glukokortikoid dozunun artırılmasıAnswer
  2. B
    İzoniazid'in enzim inhibisyonu yoluyla steroid klirensini azaltması nedeniyle glukokortikoid dozunun azaltılması
  3. C
    Replasman dozunda herhangi bir değişiklik yapılmadan sadece haftalık sabah kortizol düzeyleri ile izlem yapılması
  4. D
    Pirazinamid'in mineralokortikoid reseptör antagonizması yapması nedeniyle fludrokortizon dozunun iki katına çıkarılması
  5. E
    Etambutol'ün kortikosteroid reseptör duyarlılığını artırması nedeniyle tedaviye düşük doz immünsüpresif eklenmesi

Answer

Rifampisin'in CYP3A4 enzimini indükleyerek steroid metabolizmasını hızlandırması nedeniyle glukokortikoid replasman dozunun artırılması gerekir.
Rifampisin, karaciğerde sitokrom P450 (özellikle CYP3A4) enzim sistemini güçlü bir şekilde indükler. Glukokortikoidler (hidrokortizon, prednizolon vb.) bu enzim sistemiyle metabolize edildiği için, rifampisin kullanımı bu hormonların klirensini önemli ölçüde artırır. Sürrenal tüberküloz nedeniyle zaten adrenal rezervi olmayan bir hastada bu etkileşim, mevcut replasman dozunun yetersiz kalmasına ve akut sürrenal krize neden olabilir. Bu nedenle tüberküloz tedavisi başlandığında glukokortikoid dozu genellikle iki katına çıkarılır.

Step-by-Step Solution

1
Klinik verilerin analizi
Hiperpigmentasyon, hipotansiyon ve elektrolit bozukluğu sürrenal yetmezliği; BT bulguları ise tüberkülozu işaret eder.
Primer sürrenal yetmezlik (Addison hastalığı) tanısını doğrulamak ve etiyolojiyi belirlemek.
2
İlaç etkileşiminin değerlendirilmesi
Rifampisin'in güçlü bir CYP3A4 enzim indükleyicisi olduğu belirlenir.
Tüberküloz tedavisi ile eş zamanlı verilen diğer ilaçların (steroidler) metabolizmasını nasıl etkilediğini anlamak.
3
Doz ayarlama stratejisinin belirlenmesi
Artan glukokortikoid yıkımı nedeniyle replasman dozunun yetersiz kalacağı saptanır.
Hastada iyatrojenik sürrenal krizi önlemek için proaktif doz artışı yapmak.

Key Concept

Rifampisin ve Glukokortikoid İlaç Etkileşimi
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

Tüberküloz

More questions from this topic