Endokrinoloji

Çarpıntı, aşırı terleme ve ellerde titreme şikayetleri ile başvuran 29 yaşındaki hemşire hastanın fizik muayenesinde tiroid bezi ele gelmemekte ve hassasiyet saptanmamaktadır. Laboratuvar tetkiklerinde TSH < 0.01 mIU/L, sT4 ve sT3 düzeyleri yüksek bulunmuştur. Yapılan tiroid sintigrafisinde radyoaktif iyot tutulumunun (RAIU) baskılanmış olduğu izlenmiştir. Bu hastada ayırıcı tanıda ekzojen tiroid hormonu kullanımı (tiriotoksikozis factitia) ile sessiz tiroidit ayrımını yapmak için en güvenilir laboratuvar parametresi hangisidir?

$58$ yaşında, bilinen koroner arter hastalığı olan bir erkek hastanın yapılan kontrollerinde; maksimum doz statin ve ezetimib tedavisi altında olmasına rağmen $LDL$ kolesterol düzeyi $95$ $mg/dL$ olarak saptanmıştır. Hastanın tedavisine bir $PCSK9$ ($proprotein$ $convertase$ $subtilisin/kexin$ $type$ $9$) inhibitörü eklenmesine karar veriliyor. Bu ilaç grubunun $LDL$ kolesterol düzeylerini düşürmedeki temel etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

$62$ yaşında erkek hasta; son $2$ ayda gelişen halsizlik, kas güçsüzlüğü, yeni başlangıçlı hipertansiyon ve ciltte yaygın koyulaşma şikayetleri ile başvuruyor. Laboratuvar incelemesinde; serum potasyum düzeyi $2,8$ mEq/L (N: $3,5-5,0$), plazma ACTH düzeyi $450$ pg/mL (N: $<60$) ve sabah plazma kortizol düzeyi $85$ $\mu g/dL$ saptanıyor. Çekilen hipofiz MRG'si normal olarak raporlanan hastada, en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$45$ yaşında erkek hasta, $3$ yıldır kronik Hepatit B tanısıyla tenofovir disoproksil fumarat ($TDF$) tedavisi almaktadır. Son $6$ aydır giderek artan yaygın kemik ağrısı, proksimal kas güçsüzlüğü ve yürüme güçlüğü şikayetleri ile polikliniğe başvuruyor. Yapılan laboratuvar incelemelerinde aşağıdaki bulgular saptanıyor:

Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$38$ yaşında kadın hasta, $3$ yıl önce geçirilmiş bariatrik cerrahi (gastrik bypass) öyküsü mevcut. Son $4$ aydır giderek artan yaygın kemik ağrısı ve merdiven çıkarken zorlanma şikayetleri ile başvuruyor. Yapılan fizik muayenesinde proksimal kas güçsüzlüğü ve ördekvari yürüyüş saptanıyor. Laboratuvar inceleme sonuçları aşağıda verilmiştir:

Pelvis grafisinde femur boynunda kortekse dik yerleşimli, radyolüsent psödofraktür (Looser zonları) hatları izleniyor. Bu hastadaki klinik ve radyolojik tabloya neden olan temel patofizyolojik süreç aşağıdakilerden hangisidir?

$45$ yaşında erkek hasta, polikliniğe kilo fazlalığı ve halsizlik yakınması ile başvuruyor. Özgeçmişinde hipertansiyon öyküsü olan hasta, günde bir kez $10$ $mg$ perindopril kullanmaktadır. Yapılan fizik muayenesinde boyu $175$ $cm$, vücut ağırlığı $110$ $kg$, bel çevresi $104$ $cm$ ve kan basıncı $136/86$ $mmHg$ olarak ölçülüyor. Laboratuvar incelemesinde; açlık plazma glukozu $108$ $mg/dL$, trigliserid $172$ $mg/dL$ ve HDL-kolesterol $36$ $mg/dL$ saptanıyor. Bu hasta ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

$35$ yaşında kadın hasta, son $2$ haftadır belirginleşen ağız kuruluğu, sık idrara çıkma ve halsizlik şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Yapılan fizik muayenesinde patolojik bulgu saptanmıyor. Laboratuvar incelemesinde rastgele plazma glukoz düzeyi $242$ $mg/dL$, $HbA1c$ düzeyi ise $\%6,3$ olarak ölçülüyor. Bu hasta için en olası tanı veya bir sonraki adım aşağıdakilerden hangisidir?

$72$ yaşında erkek hasta, son $6$ aydır giderek artan sağ kalça ağrısı ve yürüme güçlüğü şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenede sağ kalça eklem hareketleri kısıtlı ve ağrılı olup, uyluk proksimalinde lokal ısı artışı saptanıyor. Laboratuvar incelemelerinde; serum kalsiyum: $9.5$ mg/dL ($8.8-10.2$), fosfor: $3.4$ mg/dL ($2.5-4.5$), alkalen fosfataz (ALP): $1250$ U/L ($35-120$), GGT: $30$ U/L ($10-50$) olarak saptanıyor. Tam kan sayımı ve eritrosit sedimentasyon hızı normal sınırlardadır. Pelvis radyografisinde sağ iliak kanatta ve femur proksimalinde mikst tipte (litik ve sklerotik) lezyonlar, belirgin kortikal kalınlaşma ve kemik çapında genişleme izleniyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$16$ yaşında kız hasta, boy kısalığı ve hiç adet görmeme (primer amenore) şikayetiyle polikliniğe başvuruyor. Yapılan fizik muayenesinde boyu $142$ cm ($<3$. persentil) olarak ölçülüyor. Hastada meme gelişiminin olmadığı (Tanner evre $1$), boyun yanlarında cilt katlantısı (yele boyun) ve meme başlarının birbirinden ayrık olduğu (kalkan göğüs) gözleniyor. Laboratuvar incelemelerinde elde edilen sonuçlar aşağıda verilmiştir:

Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$52$ yaşında kadın hasta; yaklaşık $3$ aydır gövde ve alt ekstremitelerde seyreden, ağrılı ve kaşıntılı döküntüler nedeniyle polikliniğe başvuruyor. Hastanın özgeçmişinde son $4$ ayda $10$ kg kaybı ve yeni başlangıçlı hafif seyirli diabetes mellitus öyküsü mevcuttur. Fizik muayenede; alt karın ve perine bölgesinde eritemli, büllöz, santral kısımları hiperpigmente ve kabuklu (nekrolitik migratuar eritem görünümünde) plaklar saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde hafif normokrom normositer anemi izleniyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$32$ yaşında kadın hasta; halsizlik, iştahsızlık, kilo kaybı ve son aylarda giderek artan hiperpigmentasyon şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde kan basıncı $85/55$ mmHg ölçülüyor; palmar çizgilerde ve ağız mukozasında hiperpigmentasyon saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde sodyum $131$ mEq/L, potasyum $5.5$ mEq/L bulunuyor. Bu hastada tanıyı doğrulamak amacıyla yapılması gereken en uygun ilk tetkik aşağıdakilerden hangisidir?

$32$ yaşında erkek hasta, ellerini sıkınca bırakmakta zorlanma, ilerleyici kas güçsüzlüğü ve çocuk sahibi olamama şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenede pitozis, frontal kellik, "balta yüz" (facial wasting) görünümü ve bilateral yumuşak, atrofik testisler saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde; total testosteron $180$ $ng/dL$ (Normal: $300-1000$), FSH $38$ $mIU/mL$ (Normal: $1.5-12$), LH $19$ $mIU/mL$ (Normal: $1.7-8.6$) olarak saptanıyor. Bu klinik ve laboratuvar bulgularına göre, hastada en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$42$ yaşında kadın hasta, son $6$ aydır metformin $2000 \text{ mg/gün}$ kullanmasına rağmen kan şekeri kontrolü sağlanamadığı ve $5 \text{ kg}$ kilo kaybı olduğu şikayetiyle başvuruyor. Hastanın vücut kitle indeksi (VKİ): $23 \text{ kg/m}^2$ olup fizik muayenesinde akantozis nigrikans veya diğer insülin direnci bulguları saptanmamıştır. Laboratuvar incelemesinde açlık plazma glukozu $245 \text{ mg/dL}$, HbA1c $\%8.9$ ve idrar ketonu negatif bulunmuştur. Bu hastada altta yatan etiyolojiyi belirlemek amacıyla istenmesi gereken en uygun tetkik aşağıdakilerden hangisidir?

$38$ yaşında kadın hasta; son bir aydır giderek artan halsizlik, çabuk yorulma, iştahsızlık ve zaman zaman olan bulantı şikayetleri ile polikliniğe başvuruyor. Yapılan fizik muayenede kan basıncı $105/65\text{ mmHg}$, nabız $88/\text{dakika}$ olarak saptanıyor. Cilt ve mukoza rengi doğal izleniyor, hiperpigmentasyon saptanmıyor. Laboratuvar incelemelerinde; serum sodyumu $129\text{ mEq/L}$ (N: $135-145$), potasyumu $4.1\text{ mEq/L}$ (N: $3.5-5.0$), sabah $08.00$ kortizolü $2.5\text{ \mu g/dL}$ (N: $5-23$) ve ACTH düzeyi $5\text{ pg/mL}$ (N: $10-60$) olarak ölçülüyor. Bu hastada serum potasyum düzeyinin normal olmasını sağlayan temel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

$38$ yaşında kadın hasta, suprasellar kitle nedeniyle yapılan transsfenoidal cerrahi operasyonundan sonraki $10$. günde ilerleyen halsizlik, konfüzyon ve belirgin idrar miktarında artış şikayetleriyle acil servise başvuruyor. Fizik muayenesinde kan basıncı $85/55 \text{ mmHg}$, nabız $118 \text{/dk}$, mukoza kuruluğu ve deri turgorunda azalma saptanıyor. Hastanın günlük idrar çıkışının $6.5 \text{ L}$ olduğu belirtiliyor. Laboratuvar tetkiklerinde plazma sodyumu $124 \text{ mEq/L}$, plazma osmolalitesi $255 \text{ mOsm/kg}$, idrar osmolalitesi $580 \text{ mOsm/kg}$ ve idrar sodyumu $155 \text{ mEq/L}$ olarak ölçülüyor. Bu klinik tablo için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Tiroid sol lobunda saptanan 2 cm çaplı nodülden yapılan ince iğne aspirasyon biyopsisi sonucu 'medüller tiroid karsinomu' ile uyumlu gelen 45 yaşındaki erkek hastanın fizik muayenesinde patolojik bulgu saptanmıyor. Hastaya total tiroidektomi planlanmaktadır. Cerrahi öncesi bu hastada, olası komorbiditeler ve perioperatif riskler açısından öncelikle istenmesi gereken tetkik aşağıdakilerden hangisidir?

$54$ yaşında kadın hasta, rutin sağlık kontrolü amacıyla polikliniğe başvuruyor. Yapılan fizik muayene ve laboratuvar incelemelerinde saptanan bulgular aşağıda verilmiştir:

* Bel çevresi: $87$ $cm$
* Trigliserid: $155$ $mg/dL$
* HDL kolesterol: $48$ $mg/dL$
* Açlık plazma glukozu: $102$ $mg/dL$
* Kan basıncı: $125/82$ $mmHg$

Buna göre, NCEP ATP III (AHA/NHLBI $2005$ güncellemesi) kriterlerine göre bu hastada toplam kaç adet metabolik sendrom bileşeni bulunmaktadır?

45 yaşında erkek hasta, herhangi bir şikayeti olmamasına rağmen rutin sağlık taraması için başvuruyor. Yapılan laboratuvar incelemesinde elde edilen sonuçlar aşağıda sunulmuştur:

Hastanın fizik muayenesinde vücut kitle indeksi (VKİ) $27 \text{ kg/m}^2$ olarak saptanmıştır. Bu laboratuvar bulgularına göre, tanısal süreçte bir sonraki en uygun adım aşağıdakilerden hangisidir?

$62$ yaşında erkek hasta, $15$ yıldır Tip $2$ Diabetes Mellitus (DM) ve hipertansiyon tanılarıyla takip edilmektedir. Mevcut tedavisi Metformin $2 \times 1000$ $mg$ ve Ramipril $10$ $mg/gün$’dür. Fizik muayenesinde kan basıncı $145/90$ $mmHg$ ve pretibial $1+$ ödem saptanıyor. Laboratuvar tetkikleri aşağıdadır:

Bu hastanın klinik durumu ve laboratuvar bulguları göz önüne alındığında, farmakolojik tedavide yapılması gereken en uygun değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?