Examkin

Question

Difficulty: MediumHipofiz ve Hipotalamus Hastalıkları

3838 yaşında kadın hasta; son bir aydır giderek artan halsizlik, çabuk yorulma, iştahsızlık ve zaman zaman olan bulantı şikayetleri ile polikliniğe başvuruyor. Yapılan fizik muayenede kan basıncı 105/65 mmHg105/65\text{ mmHg}, nabız 88/dakika88/\text{dakika} olarak saptanıyor. Cilt ve mukoza rengi doğal izleniyor, hiperpigmentasyon saptanmıyor. Laboratuvar incelemelerinde; serum sodyumu 129 mEq/L129\text{ mEq/L} (N: 135−145135-145), potasyumu 4.1 mEq/L4.1\text{ mEq/L} (N: 3.5−5.03.5-5.0), sabah 08.0008.00 kortizolü 2.5 \mug/dL2.5\text{ \mu g/dL} (N: 5−235-23) ve ACTH düzeyi 5 pg/mL5\text{ pg/mL} (N: 10−6010-60) olarak ölçülüyor. Bu hastada serum potasyum düzeyinin normal olmasını sağlayan temel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Aldosteron salınımının esas olarak renin-anjiyotensin sistemi üzerinden düzenlenmesiAnswer
  2. B
    Kortizol eksikliğine bağlı gelişen dilüsyonel hiponatreminin potasyum artışını maskelemesi
  3. C
    Sekonder yetmezlikte böbrek üstü bezindeki zona glomerulosa tabakasının fonksiyonunun hipofizden bağımsız artması
  4. D
    ACTH eksikliğinde kortizolün mineralokortikoid reseptörleri üzerindeki kompetitif baskısının kalkması
  5. E
    Hipotalamik disfonksiyona bağlı olarak vazopressin salınımının potasyum atılımını doğrudan uyarması

Answer

Sekonder adrenal yetmezlikte aldosteron salınımının renin-anjiyotensin sistemi (RAAS) tarafından kontrol edilmesi nedeniyle potasyum düzeyi normal kalır.
Vakada düşük kortizol ve düşük ACTH düzeyleri sekonder adrenal yetmezliği işaret etmektedir. Primer adrenal yetmezlikten (Addison hastalığı) farklı olarak, sekonder yetmezlikte sadece glukokortikoid (kortizol) ve adrenal androjenlerin üretimi bozulur. Mineralokortikoid olan aldosteronun salınımı esas olarak renin-anjiyotensin sistemi tarafından kontrol edildiği için hipofizer bir yetmezlikte aldosteron üretimi devam eder. Bu durum, hastada sodyum düşüklüğüne rağmen (kortizol eksikliğine bağlı serbest su atılım bozukluğu/dilüsyonel hiponatremi) potasyum düzeyinin neden normal kaldığını açıklar.

Step-by-Step Solution

1
Klinik ve laboratuvar bulgularını analiz et.
Düşük kortizol (2.5 \mug/dL2.5\text{ \mu g/dL}) ve düşük ACTH (5 pg/mL5\text{ pg/mL}) varlığı 'Sekonder Adrenal Yetmezliği' (Hipofizer kaynaklı) gösterir.
Primer yetmezlikte (Addison) ACTH yüksek olurdu.
2
Elektrolit profilini değerlendir.
Hiponatremi mevcut ancak potasyum normal (4.1 mEq/L4.1\text{ mEq/L}). Hiperpigmentasyon yokluğu da sekonder yetmezliği destekler.
Primer yetmezlikte hem kortizol hem aldosteron eksik olduğu için hiperkalemi beklenirdi.
3
Patofizyolojik mekanizmayı belirle.
Aldosteron salınımı zona glomerulosa tabakasından yapılır ve ACTH'dan ziyade renin-anjiyotensin sistemi ve serum potasyum düzeyleri ile düzenlenir.
ACTH eksikliği zona fasikülata (kortizol) ve retikülarisi etkilerken, zona glomerulosa fonksiyonunu büyük oranda korur.

Key Concept

Sekonder adrenal yetmezlikte mineralokortikoid (aldosteron) aksı korunur.

Practice More

Primer ve sekonder adrenal yetmezlikte asit-baz dengesi ve pigmentasyon farklarını karşılaştırınız.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Hipofiz ve Hipotalamus Hastalıkları

More questions from this topic