Östrojenler, Progestinler ve Kontraseptifler

$50$ yaşında, meme koruyucu cerrahi ve radyoterapi sonrası östrojen reseptörü pozitif ($ER+$) meme kanseri tanısıyla yardımcı (adjuvan) olarak tamoksifen tedavisine başlanan bir kadın hasta, tedavinin yan etkisi olarak gelişen şiddetli sıcak basmaları (vazomotor semptomlar) ve eşlik eden depresif belirtiler nedeniyle polikliniğe başvurmuştur. Bu hastada semptomların kontrolü amacıyla aşağıdaki ilaçlardan hangisinin kullanılması, CYP2D6 enzimini güçlü bir şekilde inhibe ederek tamoksifenin en aktif metaboliti olan endoksifen oluşumunu engeller ve antitümöral tedavinin başarısız olmasına yol açabilir?

Meme kanseri tanısı alan postmenopozal bir kadında, periferik yağ dokusunda androjenlerin östrojene dönüşümünü sağlayan enzim sistemini inhibe ederek östrojen düzeylerini azaltan ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

Meme kanseri riski taşıyan veya progestin kullanımına bağlı yan etkileri (meme hassasiyeti, duygudurum değişiklikleri) tolere edemeyen postmenopozal bir hastada; vazomotor semptomların ve osteoporozun tedavisi amacıyla 'Dokuya Özgü Östrojen Kompleksi' (TSEC) olarak adlandırılan konjuge östrojenler ile bazedoksifen kombinasyonu tercih edilmiştir. Bu tedavi yaklaşımında, bazedoksifenin östrojen reseptörleri üzerindeki hangi etkisi, ek bir progestin kullanımına gerek kalmadan uterus güvenliğini sağlar?

$29$ yaşında sağlıklı bir kadın hastaya kontrasepsiyon amacıyla oral kontraseptif başlanması planlanmaktadır. Reçete edilecek preparatın içeriğindeki progestin bileşeni olarak desogestrel (üçüncü kuşak) tercih edilmesinin, levonorgestrel (ikinci kuşak) içeren preparatlara göre temel klinik yansıması aşağıdakilerden hangisidir?

Günde bir paketten fazla sigara içen $38$ yaşındaki bir kadın hasta, doğum kontrol yöntemi seçimi için hekime başvurmuştur. Bu hastada, östrojen bileşenine bağlı olarak gelişebilecek venöz tromboemboli ve miyokard enfarktüsü riskindeki belirgin artış nedeniyle kullanımı mutlak kontrendike olan yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

$24$ yaşında kadın hasta, bir yıldır fokal nöbetler nedeniyle karbamazepin tedavisi almaktadır. Kontrasepsiyon amacıyla etinil östradiol ve levonorgestrel içeren kombine oral kontraseptif (KOK) kullanmaya başlayan hastada, tedavinin ikinci ayında lekelenme şeklinde ara kanamalar (breakthrough bleeding) ortaya çıkmış ve bir sonraki ayda hastanın gebe olduğu saptanmıştır. Bu hastada kontraseptif başarısızlığa neden olan temel farmakolojik etkileşim aşağıdakilerden hangisidir?

Gebelikte luteal fazın devamlılığı için kritik öneme sahip olan progesteronun etkilerini reseptör düzeyinde kompetitif olarak engelleyen ve tıbbi abortus (gebelik sonlandırılması) amacıyla kullanılan ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

Kombine oral kontraseptif ($KOK$) kullanımı planlanan $32$ yaşındaki sağlıklı bir kadında, ilaç seçimi sırasında venöz tromboemboli ($VTE$) riskini minimize etmek hedeflenmektedir. Bu amaçla, diğer progestin kuşaklarına göre en düşük $VTE$ riski ile ilişkilendirilen ve ikinci kuşak progestinler sınıfında yer alan ajan aşağıdakilerden hangisidir?

$26$ yaşında bir kadın hasta, doğum kontrol yöntemi arayışı ile polikliniğe başvuruyor. Öyküsünde daha önce kullandığı kontraseptiflerin vücudunda belirgin şişkinlik ve ödem yaptığını, ayrıca yüzündeki sivilcelerin (akne) artmasından endişe ettiğini belirtiyor. Bu hastada, hem anti-androjenik özelliğiyle akne tedavisine yardımcı olan hem de anti-mineralokortikoid etkisiyle su-tuz tutulumuna bağlı ödem riskini minimize eden progestin türevi aşağıdakilerden hangisidir?

Selektif östrojen reseptör modülatörleri (SERM), farklı hedef dokularda östrojen reseptörüne (ER) bağlandıklarında reseptörün üç boyutlu konformasyonunu farklı şekillerde değiştirirler. Bu yapısal değişim, reseptörün yüzeyinde dokuya özgü yardımcı proteinlerin (ko-regülatörler) bağlanacağı bölgelerin açılmasını veya kapanmasını belirleyerek ilacın agonist veya antagonist etkisini tayin eder.

Bu moleküler mekanizma ve SERM grubu ilaçların klinik özellikleri göz önüne alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Postmenopozal dönemdeki vazomotor semptomları nedeniyle östrojen replasman tedavisi planlanan ve uterusun cerrahi olarak alınmadığı (intakt olduğu) bilinen bir hastada, tedavi rejimine mutlaka bir progestin eklenmesinin temel tıbbi gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

Akne vulgaris ve premenstrüel disforik bozukluk tanısıyla takip edilen genç bir erişkin hastaya, semptom kontrolü ve kontrasepsiyon amacıyla oral kontraseptif başlanması planlanmaktadır. Hastanın tıbbi kayıtları incelendiğinde, esansiyel hipertansiyon nedeniyle uzun süredir ramipril (bir anjiyotensin dönüştürücü enzim inhibitörü) kullandığı görülmektedir.

Mevcut antihipertansif tedavi göz önüne alındığında, aşağıdaki progestinlerden hangisini içeren kontraseptif preparatın tercih edilmesi, ilave antimineralokortikoid etkisine bağlı olarak ciddi hiperkalemi ve fatal aritmi riskini en fazla artırır?

$\mathbf{54}$ yaşında, son adetini $\mathbf{18}$ ay önce görmüş olan kadın hasta; gün içinde tekrarlayan şiddetli sıcak basmaları ve gece terlemeleri nedeniyle polikliniğe başvuruyor. Hastanın tıbbi öyküsünde, daha önce denediği kombine hormon replasman tedavileri sırasında kullanılan 'medroksiprogesteron asetat' bileşenine bağlı olarak şiddetli irritabilite, depresif ruh hali ve belirgin ödem geliştiği öğreniliyor. Jinekolojik muayenesinde uterusun intakt (yerinde) olduğu görülüyor ve kemik mineral dansitometrisinde osteopeni saptanıyor.

Bu hastada, progestin kullanımına gerek kalmadan vazomotor semptomların kontrolünü sağlayan, aynı zamanda osteoporozu önleyen ve endometriyum üzerinde östrojenin etkilerini güçlü bir şekilde antagonize eden 'Doku Seçici Östrojen Kompleksi' (TSEC) bileşeni aşağıdakilerden hangisidir?

$24$ yaşında, fokal başlangıçlı nöbetler nedeniyle karbamazepin tedavisi alan bir kadın hasta, kontrasepsiyon amacıyla kombine oral kontraseptif ($KOK$) kullanmaya başlıyor. Karbamazepin kullanımının, östrojen bileşeninin yıkımını hızlandırarak kontraseptif başarısızlığa ve istenmeyen gebeliğe yol açabileceği hastaya anlatılıyor. Bu ilaç etkileşiminin gerçekleştiği temel basamak aşağıdakilerden hangisidir?

Polikistik over sendromu (PKOS) tanılı ve çocuk istemi olan bir kadın hastada, ovülasyonu uyarmak amacıyla selektif östrojen reseptör modülatörü (SERM) olan klomifen sitrat tedavisi planlanmaktadır.

Klomifenin etki mekanizması ve vücuttaki hormonal yansımaları göz önüne alındığında, bu hastada tedavinin bir sonucu olarak aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi beklenir?

Östrojenler, progestinler ve bu sistem üzerinde etkili modülatörlerin farmakolojik özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Kombine oral kontraseptiflerin (KOK) gebeliği önlemedeki temel mekanizması olan ovülasyon inhibisyonu, aşağıdakilerden hangisinin sonucunda gerçekleşir?

$24$ yaşında, tüberküloz tanısı ile rifampin içeren bir tedavi protokolüne başlanan kadın hasta, aynı zamanda gebelikten korunmak için kombine oral kontraseptif (KOK) kullanmaktadır. Tedavi sürecinde KOK etkinliğinin azalmasına ve istenmeyen gebelik riskine yol açan temel farmakolojik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Selektif östrojen reseptör modülatörlerinin (SERM) doku bazlı agonist veya antagonist etkinlik göstermesinde; östrojen reseptörü (ER) üzerindeki transaktivasyon bölgeleri olan AF-1 (Aktivasyon Fonksiyonu-1) ve AF-2'nin kullanımı, reseptör konformasyonu ve dokuya özgü ko-regülatör proteinlerin dağılımı belirleyici rol oynar. Tamoksifen, meme dokusunda antagonist etki gösterirken kemik ve endometrium dokularında agonist/parsiyel agonist etki sergilemektedir.

Tamoksifenin bu doku seçiciliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi, ilacın meme dokusundaki antagonist etkisinin temel moleküler mekanizmasını en iyi açıklar?

Meme kanseri profilaksisi ve postmenopozal osteoporoz tedavisi seçenekleri değerlendirilen bir hastada, tamoksifen yerine raloksifen tercih edilmesinin en önemli farmakolojik gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?