Hücre Fizyolojisi

İskelet kası liflerinde uyarılma-kasılma kenetlemesi (excitation-contraction coupling) sürecinde, kasılmanın gerçekleşmesi için gerekli olan kalsiyum ($Ca^{2+}$) iyonlarının temel depolanma alanı olan ve aksiyon potansiyeliyle birlikte bu iyonları sitozole salan organel aşağıdakilerden hangisidir?

Epitel dokusunda hücrelerin bazal laminaya tutunmasında kritik rol oynayan hemidesmozom yapısında bulunan; hücre içerisinde keratin ara filamanlarına, hücre dışında ise bazal laminadaki laminin gibi moleküllere bağlanarak hücre-matris bağlantısını sağlayan temel transmembran protein aşağıdakilerden hangisidir?

Hücreler arası iyon ve küçük molekül geçişine izin veren, elektriksel ve metabolik birleşmeyi (coupling) sağlayan oluklu bağlantıların (gap junction) geçirgenliği çeşitli faktörlerle dinamik olarak düzenlenmektedir. Buna göre, oluklu bağlantı kanallarının kapanmasına veya iletkenliğinin azalmasına yol açan fizyolojik değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?

Uyarılabilir bir hücrenin istirahat membran potansiyelinin değer olarak potasyumun ($K^+$) denge potansiyeline ($\approx -94$ $mV$) çok yakın, sodyumun ($Na^+$) denge potansiyelinden ($\approx +61$ $mV$) ise oldukça uzak olmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Epitel hücrelerinin lateral yüzeyinde, zonula occludens'in hemen altında yer alan; hücrelerin birbirine tutunmasını kalsiyuma bağımlı kadherinler aracılığıyla sağlayan ve sitoplazmik yüzeyde aktin mikrofilamanlarından oluşan bir kuşak (belt desmosome) ile etkileşime giren bağlantı kompleksi aşağıdakilerden hangisidir?

Hücre membranından bir maddenin taşınma kinetiği incelendiğinde aşağıdaki bulgular saptanmıştır:

- Taşınma, maddenin düşük konsantrasyondan yüksek konsantrasyona doğru (elektrokimyasal gradiente zıt) gerçekleşmektedir.
- Taşıma hızı, madde konsantrasyonu arttıkça doygunluğa erişmektedir ($V_{max}$).
- Taşıma işlemi doğrudan $ATP$ hidrolizi gerektirmemekte, ancak hücre dışı $Na^+$ konsantrasyonu azaldığında durmaktadır.

Buna göre, bu taşıma mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Adrenal korteks gibi steroid hormon sentezleyen hücrelerde oldukça gelişmiş olan, karaciğerde ilaç detoksifikasyonundan sorumlu sitokrom $P450$ enzim sistemini barındıran ve kas hücrelerinde kalsiyum depolama (sarkoplazmik retikulum) görevi üstlenen hücre organeli aşağıdakilerden hangisidir?

$28$ yaşında bir kadın hasta, ilerleyici görme kaybı ve kas güçsüzlüğü şikayetiyle başvuruyor. Yapılan genetik incelemelerde maternal kalıtım paterni gösteren bir nokta mutasyonu saptanıyor. Bu hastadaki patolojiden sorumlu olan, kendisine ait $DNA$ ve ribozomları bulunan, iç zarındaki kardiyolipin sayesinde proton sızmasına karşı yüksek direnç gösteren ve intrinsik apoptozis sürecinde sitokrom c salınımı yaparak kaspazları aktive eden hücresel organel aşağıdakilerden hangisidir?

Hücreler arası bağlantı komplekslerinin moleküler mimarisi, dokunun mekanik özellikleri ve bariyer fonksiyonu ile doğrudan ilişkilidir. Epitel hücrelerinin lateral yüzeylerinde birbirlerine tutunmasını sağlayan bağlantılar arasında, transmembran glikoprotein olarak desmoglein ve desmokollin yapılarını kullanan ve bu proteinleri sitoplazmik tarafta ara filamanlara (intermediate filaments) bağlayarak dokunun gerilime karşı direncini artıran yapı aşağıdakilerden hangisidir?

Bir fizyoloji araştırmasında, sağlıklı bir gönüllünün sıvı bölmelerini analiz etmek amacıyla $12$ g döteryum oksit ($D_2O$) ve $4$ g inülin intravenöz yolla veriliyor. Belirli bir süre sonra yapılan ölçümlerde, markerların plazma konsantrasyonları sırasıyla $0,3$ g/L ve $0,25$ g/L olarak saptanıyor. İdrar ile atılım ihmal edildiğine göre, bu bireyin hücre içi sıvı ($ICF$) hacmi kaç litredir?

Hücre membranında bulunan $G_s$ (stimülatör G-proteini) ile kenetli reseptörlerin bir ligand ile uyarılması sonucunda, efektör protein olan adenilat siklazın aktivasyonu ile hücre içinde konsantrasyonu artan ikinci haberci aşağıdakilerden hangisidir?

Hücre içi vezikül trafiğinde kargoların uzun mesafeli taşınımı ile hücre korteksindeki aktin ağında nihai hedeflerine ulaşmaları arasında bir iş birliği (koordinasyon) mevcuttur. Örneğin melanositlerde melanozomların, mikrotübüller üzerinde periferik dendritlere doğru ilerlemesi ve ardından aktin filamentleri üzerinde 'yakalanarak' dendrit uçlarında homojen bir şekilde dağıtılması gereklidir. Melanozomların merkezden perifere mikrotübül üzerindeki hareketini ve ardından aktin filamentleri üzerindeki tutunmasını sağlayan moleküler motorlar sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Sağlıklı bir gönüllüde vücut sıvı bölmelerini ölçmek amacıyla $2000$ mg inülin ve $25$ mg Evans mavisi ($T-1824$) intravenöz yolla uygulanıyor. Denge süresi sonunda yapılan ölçümlerde inülinin $\%10$'unun idrarla atıldığı belirleniyor. Plazmadaki inülin konsantrasyonu $0.1$ mg/ml ve Evans mavisi konsantrasyonu $0.01$ mg/ml olarak saptanıyor. Buna göre, bu gönüllünün interstisyel sıvı hacmi kaç litredir?

İstirahat membran potansiyeli $-70\,mV$ olan uyarılabilir bir hücrede, plazma potasyum ($K^+$) düzeyinin normal değerlerin altına düştüğü (hipokalemi) bir klinik tablo gelişmiştir. Nernst denklemi ve membran fizyolojisi prensipleri temel alındığında, bu durumun hücrenin elektrofizyolojik özellikleri üzerindeki en olası etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Hücre zarının akışkanlığı ve fiziksel bütünlüğü üzerinde kolesterolün kritik bir düzenleyici rolü vardır. Kolesterol, fosfolipidlerin paketlenme derecesini etkileyerek membranın farklı sıcaklıklardaki davranışını modüle eder. Membran biyofiziği ve bileşen etkileşimleri dikkate alındığında, kolesterolün membran özellikleri üzerindeki etkisiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Nöronlarda makromoleküllerin, veziküllerin ve organellerin hücre gövdesi (soma) ile akson terminali arasındaki uzun mesafeli taşınımı, hücre iskeleti elemanları ve özgül moleküler motorlar aracılığıyla gerçekleştirilen oldukça organize bir süreçtir. Bu taşıma sistemlerinin yapısal organizasyonu ve fonksiyonel özellikleri göz önüne alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Eritrosit membranında glukozun taşınma kinetiği incelendiğinde; taşınma hızının hücre dışı glukoz konsantrasyonu artışıyla bir noktaya kadar yükselip ardından sabitlendiği ($V_{max}$), ortamda galaktoz bulunmasının glukozun taşınma hızını düşürdüğü ve sürecin metabolik enerji üretiminden bağımsız olarak gerçekleştiği saptanmıştır. Bu verilere göre, söz konusu taşınma mekanizması için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Plazmada çok uzun zincirli yağ asitlerinin (VLCFA) birikimi ile karakterize olan, adrenal yetmezlik ve ilerleyici nörolojik dejenerasyonla (Adrenolökodistrofi) seyreden tabloda, fonksiyon bozukluğu görülen hücre organeli aşağıdakilerden hangisidir?

Nöronlarda aksonal taşıma süreçleri, kargo tipine ve yönüne göre özelleşmiş moleküler motorlar tarafından yürütülür. Kuduz virüsü (Rabies) veya Herpes Simplex gibi nörotropik virüslerin, periferik sinir terminallerinden enfekte olduktan sonra merkezi sinir sistemine ulaşmak amacıyla nöron gövdesine (soma) doğru ilerlediği bilinmektedir. Bu virüslerin akson boyunca nöron gövdesine ulaşmasını sağlayan mekanizma ve ilgili hücresel bileşenler hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Vücut sıvı bölmelerinin hacmini belirlemek amacıyla kullanılan belirteç dilüsyon yönteminde, kapiller membranı geçmeyip plazma proteinlerine bağlanarak sadece plazma hacmini doğrudan ölçmek için kullanılan madde aşağıdakilerden hangisidir?