Temel İmmünoloji

642 questions

Hücre sitozolünde serbest halde bulunan çift iplikli DNA ( $dsDNA$ ) moleküllerine doğrudan bağlanan; katalitik aktivitesi ile $ATP$ ve $GTP$ kullanarak ikincil haberci bir siklik dinükleotit sentezleyen ve bu yolla antiviral yanıtı (Tip I İnterferon) başlatan reseptör/enzim sistemi aşağıdakilerden hangisidir?

cGAS (Cyclic GMP-AMP synthase)

RIG-I (Retinoic acid-inducible gene I)

TLR9 (Toll-like receptor 9)

AIM2 (Absent in melanoma 2)

MDA5 (Melanoma differentiation-associated protein 5)

Show answer & explanation

Answer: cGAS (Cyclic GMP-AMP synthase)

Answer

cGAS (Cyclic GMP-AMP synthase), sitozolik dsDNA'yı tanıyarak 2'3'-cGAMP üreten ve STING aracılığıyla Tip I İnterferon yanıtını başlatan temel sensördür.

Sitozolde serbest dsDNA saptandığında, cGAS enzimi bu DNA'ya bağlanarak aktive olur. Aktif cGAS, hücredeki

ATP

GTP

moleküllerini kullanarak

2'3'-siklik GMP-AMP

(

cGAMP

) sentezler. Bu molekül bir ikincil haberci olarak görev yapar ve endoplazmik retikulum üzerindeki STING (Stimulator of Interferon Genes) proteinini aktive ederek IRF3 üzerinden Tip I İnterferon üretimini sağlar.

Step-by-Step Solution

Ligandın ve yerleşimin belirlenmesi

Sitozolik serbest çift iplikli DNA (dsDNA)

Soru kökünde belirtilen ana uyaran sitozoldeki DNA'dır.

Enzimatik aktivitenin analizi

ATP

GTP

'den ikincil haberci sentezi

Bu spesifik biyokimyasal reaksiyon (

2'3'-cGAMP

sentezi) cGAS enzimine özgüdür.

Sinyal yolunun son ürünle eşleştirilmesi

Tip I İnterferon (

IFN-\alpha/\beta

) sentezi

cGAS-STING yolu, antiviral savunmanın ana bileşeni olan interferonları indükler.

Key Concept

cGAS-STING yolu, hücre içi DNA sensör mekanizmalarının en önemlilerinden biridir ve ligand olarak sitozolik dsDNA'yı, ikincil haberci olarak cGAMP'ı kullanır.

Estimated Time:1m 30s

Question 522Question →

Paroksizmal noktürnal hemoglobinüri (PNH) patogenezinde rol oynayan; kompleman sisteminin litik fazında $C8$ ve $C9$ moleküllerine bağlanarak membran atak kompleksinin (MAC) oluşumunu polimerizasyon aşamasında engelleyen düzenleyici protein aşağıdakilerden hangisidir?

CD59 (Protektin)

CD55 (DAF)

S proteini (Vitronektin)

Faktör H

C1 inhibitörü

Show answer & explanation

Answer: CD59 (Protektin)

Answer

Membran atak kompleksinin oluşumunu

C8

C9

basamaklarında inhibe eden protein CD59 (Protektin) molekülüdür.

Doğru seçenek olan protektin (CD59), eritrositler ve diğer konak hücrelerin yüzeyinde bulunan GPI-çapalı bir proteindir. Membran atak kompleksinin (MAC) montajı sırasında

C8

ve özellikle

C9

moleküllerine bağlanarak,

C9

'un polimerleşip delik oluşturmasını engeller. PNH hastalarında bu proteinin sentezlenememesi, eritrositlerin kompleman aracılı hemolize karşı savunmasız kalmasına neden olur.

Step-by-Step Solution

Klinik tabloyu analiz etme

PNH, GPI-çapalı proteinlerin (CD55 ve CD59) eksikliğiyle karakterize bir hastalıktır.

Hücrelerin kompleman saldırısına duyarlı hale gelmesine neden olan spesifik eksikliği belirlemek gerekir.

Protein işlevini ayırt etme

CD59, terminal fazda (MAC) etkilidir; CD55 ise erken fazda (konvertazlar) etkilidir.

Soru kökünde özellikle

C8

C9

ve polimerizasyon basamağı vurgulandığı için doğru molekülü seçmek için bu ayrım kritiktir.

Key Concept

Kompleman sisteminin terminal litik fazı, CD59 (Protektin) tarafından

C9

polimerizasyonunun engellenmesi yoluyla düzenlenir.

Practice More

Faktör I ve Faktör H eksikliklerinde ortaya çıkan klinik tabloyu ve alternatif yolak üzerindeki etkilerini inceleyiniz.

Estimated Time:50s

Question 523Question →

Cerrahi operasyon sırasında yanlışlıkla kan grubu uyumsuz transfüzyon yapılan bir hastada, eritrositlerin intravasküler yıkımıyla karakterize akut hemolitik reaksiyon gelişmiştir. Bu klinik tablodan sorumlu olan temel immünolojik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

IgE antikorlarının mast hücreleri üzerindeki reseptörlere bağlanması

Antikorların hücre yüzeyindeki antijenlere bağlanarak komplemanı aktive etmesi

Antijen-antikor komplekslerinin küçük damar duvarlarında birikmesi

Duyarlı T lenfositlerden salınan sitokinlerin makrofajları uyarması

Antijen sunan hücrelerin MHC Sınıf I ile CD8+ T hücrelerini aktive etmesi

Show answer & explanation

Answer: Antikorların hücre yüzeyindeki antijenlere bağlanarak komplemanı aktive etmesi

Answer

Doğru yanıt, antikorların hücre yüzeyindeki antijenlere bağlanarak kompleman sistemini aktive etmesi ve sitolize yol açmasıdır.

Akut hemolitik transfüzyon reaksiyonu, klasik bir Tip II (sitotoksik) hipersensitivite örneğidir. Alıcının plazmasında bulunan doğal veya kazanılmış antikorlar (genellikle IgM veya IgG), verici eritrositlerinin yüzeyindeki antijenlere (ABO gibi) bağlanır. Bu bağlanma sonucunda kompleman sistemi klasik yoldan aktive olur ve 'Membran Atak Kompleksi' oluşumuyla eritrositlerin intravasküler parçalanmasına (sitoliz) yol açar.

Step-by-Step Solution

Klinik tabloyu analiz et

Uyumsuz kan transfüzyonu sonrası gelişen akut intravasküler hemoliz belirlendi.

Tanı için semptomların transfüzyonla ilişkisi ve yıkım hızı kritiktir.

Hipersensitivite tipini belirle

Hücre yüzeyine bağlı antijenlere karşı gelişen bu yanıt Tip II hipersensitivitedir.

Coombs ve Gell sınıflandırmasına göre sitotoksik (Tip II) reaksiyonlar hücre yüzeyindeki antijenleri hedefler.

Efektör mekanizmayı açıkla

IgM/IgG antikorları komplemanı aktive eder ve Membran Atak Kompleksi (MAC) oluşur.

Akut hemolizde eritrositlerin parçalanmasından doğrudan kompleman aktivasyonu sorumludur.

Key Concept

Tip II (Sitotoksik) Hipersensitivite

Hints

Transfüzyon reaksiyonlarında antijenler eritrositlerin yüzeyinde bulunur.

Practice More

Diğer Tip II hipersensitivite örneklerini (örn. Yeni doğanın hemolitik hastalığı, Goodpasture sendromu) inceleyiniz.

Estimated Time:45s

Question 524Question →

Kronik enfeksiyonlar, kronik inflamatuar hastalıklar ve maligniteler (kanser) seyrinde görülen iştahsızlık, kilo kaybı ve doku yıkımı (kaşeksi) tablosundan sorumlu olan temel pro-inflamatuar sitokin aşağıdakilerden hangisidir?

Tümör nekroz faktörü-alfa (

TNF-\alpha

)

İnterlökin-2 (

IL-2

)

İnterlökin-5 (

IL-5

)

İnterlökin-10 (

IL-10

)

İnterferon-gama (

IFN-\gamma

)

Show answer & explanation

Answer: Tümör nekroz faktörü-alfa ( $TNF-\alpha$ )

Answer

Tümör nekroz faktörü-alfa (

TNF-\alpha

)

Tümör nekroz faktörü-alfa (

TNF-\alpha

), makrofajlar tarafından salınan güçlü bir pro-inflamatuar sitokindir. Hipotalamusta iştahı baskılamasının yanı sıra, periferde lipoprotein lipaz enzimini inhibe ederek yağ hücrelerinde lipid depolanmasını engeller. Bu etkileri nedeniyle kronik hastalıklar ve kanser seyretindeki kilo kaybından (kaşeksi) doğrudan sorumludur.

Step-by-Step Solution

Klinik tabloyu tanımlama

Kronik hastalıklarda görülen iştahsızlık ve belirgin kilo kaybı (kaşeksi).

Soru kökündeki anahtar kelime 'kaşeksi'dir.

İlgili sitokini eşleştirme

Kaşektin olarak da bilinen

TNF-\alpha

Tümör nekroz faktörü-alfa, metabolizma üzerinde baskılayıcı etkileri nedeniyle tarihsel olarak 'kaşektin' ismiyle de anılmaktadır.

Key Concept

Pro-inflamatuar sitokinlerin sistemik etkileri ve

TNF-\alpha

'nın kaşeksi üzerindeki rolü.

Hints

Bu sitokin eskiden 'kaşektin' ismiyle biliniyordu.

Lipoprotein lipaz enzimini inhibe ederek yağ dokusu yıkımına neden olan pro-inflamatuar bir moleküldür.

Practice More

İnterlökin-1, İnterlökin-6 ve

TNF-\alpha

arasındaki 'pro-inflamatuar üçlü' farklarını tekrar gözden geçirin.

Estimated Time:45s

Question 525Question →

Tümör hücreleri, konakçı bağışıklık sisteminin denetiminden kaçabilmek için çeşitli mekanizmalar kullanırlar. Sitotoksik $T$ lenfositleri ( $CD8^+$ ) tarafından tanınmaktan kaçınmak amacıyla tümör hücrelerinin en sık başvurduğu yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

MHC

Sınıf I moleküllerinin yüzey ekspresyonunun azaltılması

MHC

Sınıf II moleküllerinin yüzeyde aşırı artırılması

İnterferon gama (

\gamma

) salınımının artırılması

B hücrelerinin doğrudan aktivasyonu

Kompleman sisteminin klasik yoldan uyarılması

Show answer & explanation

Answer: $MHC$ Sınıf I moleküllerinin yüzey ekspresyonunun azaltılması

Answer

Tümör hücrelerinin MHC Sınıf I moleküllerinin ekspresyonunu azaltması

Sitotoksik

T

lenfositleri (

CD8^+

), bir hücrenin tümör hücresi olup olmadığını o hücrenin yüzeyindeki

MHC

Sınıf I molekülleri tarafından sunulan peptitlere bakarak anlar. Tümör hücreleri, bu moleküllerin sentezini azaltarak (downregulation) veya tamamen durdurarak bağışıklık sisteminin denetiminden kaçabilirler. Bu durum, tümör immünolojisindeki en temel kaçış stratejilerinden biridir.

Step-by-Step Solution

Hücresel bağışıklıkta tanıma mekanizmasını hatırla.

Sitotoksik

T

lenfositleri (

CD8^+

), antijenleri sadece

MHC

Sınıf I molekülleri üzerinde sunulduğunda tanıyabilir.

CD8

koreseptörü

MHC

Sınıf I molekülüne bağlanarak tanımayı stabilize eder.

Tümörün bu tanımadan nasıl kurtulabileceğini analiz et.

Eğer sunum yapan molekül (

MHC

Sınıf I) ortamdan kaldırılırsa,

T

hücresi antijeni fark edemez.

MHC

yokluğu tümör hücresini sitotoksik

T

hücreleri için 'görünmez' kılar.

Key Concept

Tümör İmmün Kaçış Mekanizmaları - MHC Downregulation

Estimated Time:45s

Question 526Question →

Doğal bağışıklık sisteminde hücre içi bakteriyel bileşenlerin tanınmasında kritik rol oynayan NOD2 (Nucleotide-binding oligomerization domain-containing protein 2) reseptörü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Ligandı, sadece Gram-negatif bakterilerin hücre duvarında bulunan mezo-diaminopimelik asittir (meso-DAP).

Sinyal iletiminde MyD88 adaptör proteinini kullanarak doğrudan kaspaz-1 aktivasyonuna ve IL-1β salınımına yol açar.

Hem Gram-pozitif hem de Gram-negatif bakterilerde bulunan muramil dipeptidi (MDP) tanıyarak RIP2 üzerinden NF-κB aktivasyonunu tetikler.

Fagositik hücrelerin plazma membranında yerleşmiş olup, opsonize patojenlerin tanınmasını sağlayan bir çöpçü (scavenger) reseptördür.

Bu reseptördeki fonksiyon kaybı (loss-of-function) mutasyonları, granülomatöz bir tablo olan Blau sendromu ile ilişkilidir.

Show answer & explanation

Answer: Hem Gram-pozitif hem de Gram-negatif bakterilerde bulunan muramil dipeptidi (MDP) tanıyarak RIP2 üzerinden NF-κB aktivasyonunu tetikler.

Answer

NOD2 reseptörü, hem Gram-pozitif hem de Gram-negatif bakterilerde ortak olan muramil dipeptidi (MDP) tanıyarak RIP2/RICK aracılığıyla NF-κB yolunu aktive eder.

NOD2, sitozolde bulunan ve bakteriyel peptidoglikan parçalanma ürünü olan muramil dipeptidi (MDP) tanıyan bir reseptördür. Bu tanıma sonrası CARD domainleri aracılığıyla RIP2 (diğer adıyla RICK) proteinini toplar, bu da NF-κB sinyal yolunun aktivasyonu ve pro-inflamatuar sitokinlerin sentezi ile sonuçlanır.

Step-by-Step Solution

NOD2'nin hücresel yerleşimi ve ailesini belirle.

NOD2, sitozolik bir reseptördür ve NLR (NOD-like receptor) ailesine aittir.

Reseptörün nerede çalıştığını bilmek, tanıdığı ligandın kaynağını (hücre içi patojen/bileşen) anlamayı sağlar.

NOD2'nin spesifik ligandını hatırla.

Ligandı muramil dipeptiddir (MDP).

NOD1 (meso-DAP tanıyan) ile NOD2 (MDP tanıyan) arasındaki fark TUS için yüksek verimli bir bilgidir.

Sinyal iletim mekanizmasını analiz et.

NOD2 aktivasyonu, RIP2 (RICK) kinazın katılımını ve sonuçta NF-κB'nin çekirdeğe translokasyonunu sağlar.

Toll-benzeri reseptörlerin (TLR) çoğunun kullandığı MyD88 yolundan farkını ayırt etmek gerekir.

Klinik ilişkileri değerlendir.

Fonksiyon kazancı (Gain-of-function) = Blau sendromu; Fonksiyon kaybı (Loss-of-function) = Crohn hastalığı.

Genetik mutasyonların klinik sonuçları Hard (4/5) seviyesindeki soruların ayırt edici noktasıdır.

Key Concept

NOD2 reseptörünün ligand özgüllüğü (MDP), sinyal yolculuğu (RIP2/NF-κB) ve klinik mutasyon korelasyonları.

Practice More

NOD1 ligandı olan iE-DAP'ın hangi bakteri gruplarında bulunduğunu ve NOD reseptörlerinin otofaji süreciyle ilişkisini gözden geçirin.

Estimated Time:1m 30s

Question 527Question →

İnsan bağışıklık sisteminde hem T lenfositlere özgü T hücresi reseptörü ( $TCR$ ) taşıyan hem de Doğal Öldürücü (NK) hücrelere özgü yüzey belirteçlerini (örneğin $CD56$ ) eksprese eden; antijenleri klasik MHC molekülleri yerine $CD1d$ molekülü aracılığıyla tanıyan hücre popülasyonu aşağıdakilerden hangisidir?

NKT hücreleri

\gamma\delta

T lenfositleri

Plazmasitoid dendritik hücreler

B-1 B lenfositleri

Foliküler dendritik hücreler

Show answer & explanation

Answer: NKT hücreleri

Answer

NKT hücreleri hem T hücresi (TCR) hem de NK hücresi (CD56) özelliklerini taşıyan ve antijenleri CD1d molekülü ile tanıyan hücre grubudur.

NKT hücreleri, yüzeylerinde hem T hücresi reseptörü (TCR) hem de NK hücrelerine özgü CD56 ve CD16 gibi molekülleri eksprese ederler. En karakteristik özellikleri, glikolipid antijenleri non-klasik bir MHC benzeri molekül olan CD1d aracılığıyla tanımalarıdır.

Step-by-Step Solution

Hücre yüzey markerlarının analizi

Soruda belirtilen hücrenin hem lenfosit (TCR) hem de NK hücresi (CD56) belirteçlerini taşıdığı saptandı.

NKT hücreleri, isminden de anlaşılacağı üzere bu iki hücre tipinin özelliklerini harmanlar.

Antijen tanıma mekanizmasının değerlendirilmesi

Hücrenin antijenleri klasik MHC Sınıf I veya II yerine CD1d molekülü aracılığıyla tanıdığı belirlendi.

CD1d, lipid ve glikolipid antijenlerin NKT hücrelerine sunulmasından sorumlu non-klasik bir moleküldür.

Key Concept

NKT hücrelerinin tanımı, yüzey markerları (TCR + CD56) ve CD1d kısıtlaması.

Estimated Time:1m 15s

Question 528Question →

Antijen sunan hücrelerde (APC) gerçekleşen antijen işleme ve sunum süreçlerinde görev alan moleküler bileşenler düşünüldüğünde, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

HLA-DM molekülü, MHC sınıf II molekülünün peptit bağlama oluğundaki CLIP peptidinin uzaklaştırılmasını ve antijenik peptidin bağlanmasını sağlar.

Peptit taşıyıcı proteinler (TAP), eksojen yoldan alınan proteinlerin endozomlardan endoplazmik retikuluma taşınmasında görev alır.

Değişmeyen zincir (Li), MHC sınıf I moleküllerinin endoplazmik retikulumda kararlı hale gelmesini ve uygun katlanmasını sağlar.

HLA-A, HLA-B ve HLA-C lokusları tarafından kodlanan moleküller, işlenmiş peptitleri yardımcı T lenfositlere (

CD4^+

) sunar.

Sitozolde sentezlenen endojen proteinlerin proteazomda yıkımı sonucu oluşan peptitler, HLA-DR molekülü ile hücre yüzeyine taşınır.

Show answer & explanation

Answer: HLA-DM molekülü, MHC sınıf II molekülünün peptit bağlama oluğundaki CLIP peptidinin uzaklaştırılmasını ve antijenik peptidin bağlanmasını sağlar.

Answer

HLA-DM molekülünün MHC sınıf II oluğundaki CLIP peptidini uzaklaştırarak antijenik peptidin bağlanmasını sağlaması doğru bir ifadedir.

Doğru ifade, HLA-DM molekülünün MHC sınıf II molekülünün peptit bağlama oluğundaki CLIP peptidinin uzaklaştırılmasını ve antijenik peptidin bağlanmasını sağlamasıdır. MHC sınıf II sentezlendiğinde, peptit bağlama oluğu endoplazmik retikulumda 'invariant chain' (Li) tarafından işgal edilir. Bu kompleks endozoma geçtiğinde Li proteolitik olarak parçalanır ve geriye sadece oluğu kapatan CLIP (Class II-associated invariant chain peptide) kalır. HLA-DM molekülü, CLIP'in oluktan salınmasını ve endozomda işlenmiş olan yabancı antijenik peptitlerin bu oluğa yerleşmesini katalizler.

Step-by-Step Solution

MHC sınıf II (eksojen) yolunu analiz et.

Bu yol dışarıdan alınan proteinlerin endozomlarda işlenmesini ve MHC sınıf II (HLA-DR, DP, DQ) ile sunulmasını kapsar.

MHC sınıf II molekülleri endoplazmik retikulumda sentezlenirken olukları değişmeyen zincir (Li) ile kapatılır.

Moleküler bileşenlerin rollerini belirle.

Li zinciri endozomda parçalanarak CLIP haline gelir. HLA-DM molekülü, CLIP'in oluktan ayrılıp antijenik peptidin bağlanmasını sağlar.

HLA-DM, düşük pH ortamında çalışan bir moleküler katalizördür.

Seçeneklerdeki eşleşmeleri kontrol et.

TAP ve proteazom endojen (MHC sınıf I) yoluna, HLA-DM ve CLIP ise eksojen (MHC sınıf II) yoluna aittir.

MHC sınıf I

CD8^+

hücrelerine, MHC sınıf II ise

CD4^+

hücrelerine sunum yapar.

Key Concept

MHC sınıf II moleküllerinin eksojen antijenleri sunma sürecinde HLA-DM ve CLIP arasındaki etkileşim.

Question 529Question →

Transplantasyon sonrasında alıcıya ait $T$ lenfositlerin, donör dokusundaki $MHC$ moleküllerini doğrudan veya dolaylı yoldan tanıyarak Tip $IV$ (gecikmiş tip) hipersensitivite reaksiyonu aracılığıyla parankimal hücre hasarına (tübülit, hepatosit nekrozu vb.) yol açtığı rejeksiyon tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Akut hücresel rejeksiyon

Hiperakut rejeksiyon

Akut hümoral rejeksiyon

Kronik rejeksiyon

Graft-versus-Host Hastalığı

Show answer & explanation

Answer: Akut hücresel rejeksiyon

Answer

Akut hücresel rejeksiyon, alıcı T lenfositlerinin donör MHC moleküllerine karşı geliştirdiği Tip IV hipersensitivite yanıtıdır.

Akut hücresel rejeksiyon, alıcıya ait T lenfositlerin donörün MHC (HLA) moleküllerini 'doğrudan' (donör APC üzerindeki MHC) veya 'dolaylı' (alıcı APC'si tarafından sunulan donör MHC peptidleri) yollarla tanıması sonucu oluşur. Bu süreçte sitotoksik T hücreleri hücre ölümüne, yardımcı T hücreleri ise sitokin salınımıyla inflamasyona (Tip IV hipersensitivite) yol açarak parankimal dokuda (örneğin böbrekte tübülit) hasar oluşturur.

Step-by-Step Solution

Rejeksiyonun immünolojik bileşenini tanımlama

Soruda belirtilen mekanizma T lenfosit aracılı bir yanıttır (

CD8+

sitotoksik ve

CD4+

Th1 hücreleri).

Parankimal hasar (tübülit gibi) hücresel immünitenin baskın olduğu durumlarda görülür.

Hipersensitivite tipini eşleştirme

T hücre aracılı gecikmiş yanıtlar Tip IV hipersensitivite olarak sınıflandırılır.

Tip II ve III antikor aracılıyken, Tip IV hücre aracılıdır.

Zamanlama ve hedef dokuyu değerlendirme

Genellikle ilk birkaç hafta içinde (akut) parankimal hücre hasarı ile karakterize olan tablo Akut Hücresel Rejeksiyondur.

Hiperakut dakikalar içinde, kronik ise aylar içinde gelişir.

Key Concept

Akut hücresel rejeksiyon mekanizması ve Tip IV hipersensitivite ilişkisi.

Question 530Question →

Kompleman sisteminin aktivasyon yollarından biri olan lektin yolağı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Aktivasyonu için mikrobiyal yüzeylere bağlanmış antijen-antikor (IgG veya IgM) kompleksleri gereklidir.

C1q molekülünün mikrobiyal yüzeylerdeki mannoz kalıntılarına doğrudan bağlanmasıyla başlar.

MBL ile ilişkili serin proteazlar (MASP-1 ve MASP-2), C4 ve C2 bileşenlerini parçalayarak yolu aktive eder.

Yolun ilerlemesi için plazmada bulunan Faktör B ve Faktör D'nin katılımı zorunludur.

Sadece kapsüllü bakterilere karşı gelişen edinsel (adaptif) bağışıklık yanıtının bir parçasıdır.

Show answer & explanation

Answer: MBL ile ilişkili serin proteazlar (MASP-1 ve MASP-2), C4 ve C2 bileşenlerini parçalayarak yolu aktive eder.

Answer

MBL ile ilişkili serin proteazlar (MASP-1 ve MASP-2), C4 ve C2 bileşenlerini parçalayarak yolu aktive eder.

Lektin yolağı, mikrobiyal yüzeylerdeki mannoz kalıntılarına MBL'nin bağlanmasıyla başlar. Bu bağlanma, MBL ile ilişkili olan MASP-1 ve MASP-2 serin proteazlarını aktive eder. MASP-2, klasik yoldaki C1s'e benzer şekilde C4 ve C2 moleküllerini parçalayarak klasik yol C3 konvertazı olan C4b2a kompleksini oluşturur. Bu süreçte antikor veya C1q/r/s kompleksi kullanılmaz.

Step-by-Step Solution

Lektin yolağının tetikleyici mekanizmasını belirle.

MBL (Mannose-Binding Lectin) veya fikolinlerin, mikroorganizma yüzeyindeki mannoz gibi karbonhidratlara bağlanması.

Bu yolak antikordan bağımsız olarak doğal bağışıklık çerçevesinde başlar.

Tetiklenme sonrası aktive olan enzimatik bileşenleri tanımla.

MBL'ye bağlı MASP-1 ve MASP-2 (MBL-associated serine proteases) aktivasyonu.

Bu proteazlar klasik yoldaki C1r ve C1s moleküllerine fonksiyonel olarak benzerlik gösterir.

MASP'ların substratlarını ve oluşan ürünleri analiz et.

MASP-2'nin C4 ve C2'yi parçalaması sonucunda C4b2a (C3 konvertaz) oluşumu.

Lektin yolağı, başlangıç molekülü farklı olsa da C3 konvertaz aşamasından itibaren klasik yolakla aynı bileşenleri kullanır.

Key Concept

Lektin yolağı, antikor gerektirmeden MBL ve MASP'lar aracılığıyla C4 ve C2 üzerinden aktive olan bir doğal bağışıklık mekanizmasıdır.

Estimated Time:50s

Question 531Question →

İmmünoglobulinlerin ( $Ig$ ) yapısal domen organizasyonu, proteolitik enzimlerle muameleleri sonucu ortaya çıkan fonksiyonel değişimler ve polimerik yapıların biyosentezi dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Papain sindirimi ile oluşan

Fc

fragmanı; klasik yol kompleman aktivasyonu için gerekli olan

C_H2

domenini, plasental geçişi sağlayan neonatal

Fc

reseptör bağlama bölgesini ve fagositer hücrelerin

Fc

reseptörlerine bağlanan kısımları içerir.

Pepsin enziminin etkisiyle oluşan

F(ab')_2

fragmanı, ağır zincirlerin

C_H1

C_H2

domenlerini içeren, ancak iki antijen bağlama ucu arasındaki disülfit bağları koptuğu için antijenleri presipite etme yeteneğini kaybetmiş monovalen bir yapıdır.

Polimerik yapıda olan

IgM

IgA

moleküllerindeki

J

zinciri, bu antikorların salgısal formlarına mukozal epitel hücrelerinden lümene geçerken eklenen ve proteolitik yıkıma karşı direnç sağlayan polipeptit yapısında bir bileşendir.

İmmünoglobulin hafif zincirleri; antijen özgüllüğünü belirleyen bir adet değişken (

V_L

) ve ağır zincirlerle yapısal homoloji gösteren üç adet sabit (

C_L1, C_L2, C_L3

) domen içermesi bakımından ağır zincirlerle benzer organizasyona sahiptir.

Antijenle birleşmeyi sağlayan hipervariyabl bölgeler (

CDR

); sadece ağır zincirlerin

V_H

domeninde yer alan üç adet döngüden oluşur ve antikorun epitopa olan afinitesini tek başına belirler.

Show answer & explanation

Answer: Papain sindirimi ile oluşan $Fc$ fragmanı; klasik yol kompleman aktivasyonu için gerekli olan $C_H2$ domenini, plasental geçişi sağlayan neonatal $Fc$ reseptör bağlama bölgesini ve fagositer hücrelerin $Fc$ reseptörlerine bağlanan kısımları içerir.

Answer

Papain sindirimi ile oluşan Fc fragmanı; kompleman bağlanma bölgesi (CH2), plasental geçişi sağlayan bölge ve makrofaj Fc reseptör bağlama bölgelerini bir arada bulundurur.

Doğru ifade, papain sindirimi sonucu oluşan

Fc

fragmanının

C_H2

C_H3

domenlerini barındırarak kompleman fiksasyonu, plasentadan geçiş ve hücre yüzeyindeki

Fc

reseptörlerine bağlanma gibi

IgG

'ye özgü tüm efektör fonksiyonları koruduğunu belirtmektedir. Papain menteşe bölgesindeki disülfit bağlarının üzerinden kesim yaptığı için bu fragman bütünlüğünü korur.

Step-by-Step Solution

Enzimatik kesim bölgelerinin analiz edilmesi

Papain menteşe bölgesinin üzerinden keserek 2 adet

Fab

ve 1 adet intakt

Fc

oluştururken; Pepsin menteşe bölgesinin altından keserek 1 adet bivalan

F(ab')_2

oluşturur ve

Fc

kısmını parçalar.

Enzimin etki ettiği disülfit bağlarının konumu, fragmanların değerlik (valans) ve fonksiyonel kapasitesini belirler.

IgG

sabit domen fonksiyonlarının haritalanması

C_H2

domeni

C1q

(kompleman) ve

FcRn

(plasenta) bağlama bölgelerini taşır;

C_H3

ise

Fc

reseptör etkileşimlerinden sorumludur.

Efektör fonksiyonların

Fc

fragmanı üzerindeki spesifik domenlere lokalize olduğunu doğrulamak gerekir.

Polimerik yapı bileşenlerinin kökeninin ayırt edilmesi

J

zinciri plazma hücresi kaynaklıdır; salgı bileşeni (secretory component) ise epitel hücresi kaynaklıdır.

TUS sınavında sıkça sorulan 'sentez yeri' ayrımını netleştirmek doğru seçeneğe ulaşmayı sağlar.

Antijen bağlama bölgesinin (paratop) yapısının incelenmesi

Paratop, hem ağır (

V_H

) hem hafif (

V_L

) zincirlerin hipervariyabl bölgelerinin (

CDR

) kombinasyonudur.

Zincirler arası iş birliğinin antijen özgüllüğündeki rolünü anlamak hatalı seçenekleri eler.

Key Concept

İmmünoglobulin Domen Fonksiyonları ve Enzimatik Fragman Analizi

Estimated Time:2m 30s

Question 532Question →

$28$ yaşında kadın hasta, yeni aldığı metal kordonlu kol saatini kullanmaya başladıktan yaklaşık $48$ saat sonra, saatin temas ettiği deri bölgesinde şiddetli kaşıntı, kızarıklık ve küçük veziküller oluşması nedeniyle başvuruyor. Hastanın özgeçmişinden benzer bir durumun daha önce imitasyon küpe kullanımı sonrası da geliştiği öğreniliyor. Bu hastadaki klinik tablodan sorumlu olan temel immünopatolojik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Dolaşan immün komplekslerin dokularda birikmesi sonucu gelişen inflamasyon

Mast hücreleri yüzeyindeki IgE moleküllerinin antijenle çapraz bağlanması ve degranülasyon

Duyarlı T lenfositlerden salınan sitokinler aracılığıyla makrofajların aktivasyonu ve doku hasarı

Antijenle kaplı hedef hücrelerin doğal öldürücü (NK) hücreler tarafından lizis edilmesi

Antikorların hücre yüzeyindeki reseptörlere bağlanarak hücre fonksiyonlarını stimüle etmesi

Show answer & explanation

Answer: Duyarlı T lenfositlerden salınan sitokinler aracılığıyla makrofajların aktivasyonu ve doku hasarı

Answer

Duyarlı T lenfositlerden salınan sitokinler aracılığıyla makrofajların aktivasyonu ve doku hasarı

Vakadaki klinik tablo tipik bir nikel kontakt dermatitidir. Bu durum Tip IV (gecikmiş tip) hipersensitivite reaksiyonudur. Bu reaksiyonda antijenle duyarlı hale gelmiş T lenfositler (özellikle CD4+ Th1 hücreleri), antijenle tekrar karşılaştıklarında interferongama (IFN-γ) gibi sitokinler salgılayarak makrofajları aktive ederler. Aktive makrofajlar ve sitotoksik T hücreleri (CD8+), derideki ekzematöz değişikliklerden ve doku hasarından sorumludur.

Step-by-Step Solution

Klinik sunumu ve zamanlamayı analiz etme

Temas bölgesinde sınırlı (metal saat/küpe), gecikmiş (48 saat) veziküler döküntü kontakt dermatiti işaret eder.

Tip IV reaksiyonlar 'gecikmiş' karakterdedir ve genellikle 24-72 saatte pik yapar.

Hipersensitivite tipini belirleme

Kontakt dermatit, Coombs ve Gell sınıflandırmasına göre Tip IV hipersensitivitedir.

Hücresel immünite (T-hücreleri) rol oynar, antikorlar (IgE, IgG vb.) bu tabloda birincil rolü üstlenmez.

Efektör mekanizmayı tanımlama

Antijenle (nikel vb.) duyarlılaşmış Th1 hücrelerinin IFN-γ salgılayarak makrofajları aktive etmesi sonucu inflamasyon oluşur.

Tip IV reaksiyonların temel efektörleri duyarlı T lenfositler ve makrofajlardır.

Key Concept

Kontakt dermatit, Tip IV (gecikmiş tip) hipersensitivite reaksiyonudur ve T lenfosit-makrofaj aksı üzerinden gerçekleşir.

Alternative Method

Süre analizi yapmak: 24-72 saatlik gecikme her zaman Tip IV reaksiyonları akla getirmelidir.

Estimated Time:1m 0s

Question 533Question →

Otoimmün poliendokrinopati sendromu tip 1 ( $APS-1$ ) kliniği ile izlenen bir hastada; timusta gelişen T hücrelerinin negatif seleksiyonu sırasında, periferik dokulara özgü antijenlerin medüller timik epitelyal hücrelerde ( $mTEC$ ) eksprese edilmesini sağlayarak santral toleransın gelişiminde anahtar rol oynayan transkripsiyonel regülatör aşağıdakilerden hangisidir?

AIRE

FOXP3

ROR

\gamma

ZAP-70

T-bet

Show answer & explanation

Answer: AIRE

Answer

AIRE (Autoimmune Regulator) proteini, timik medullada periferik doku antijenlerinin ekspresyonunu sağlayarak santral toleransın kurulmasında anahtar rol oynar.

AIRE (Autoimmune Regulator), timus medullasındaki epitelyal hücrelerde (mTEC) bulunan bir proteindir. Görevi, vücudun diğer bölgelerine özgü olan (organ-spesifik) antijenlerin timusta sentezlenmesini sağlamaktır. Bu sayede gelişen T hücreleri bu antijenlerle karşılaşır ve onlara yüksek ilgi (afinite) gösterenler apoptoz ile yok edilir. Bu sürece negatif seleksiyon denir ve

AIRE

mutasyonunda bu süreç bozulduğu için

APS-1

(APECED) sendromu ortaya çıkar.

Step-by-Step Solution

Klinik tablo ve mekanizma arasındaki ilişkiyi kurma

Otoimmün poliendokrinopati sendromu tip 1 (

APS-1

), timustaki negatif seleksiyon sürecindeki bir bozuklukla karakterizedir.

Hastada birden fazla organa karşı gelişen otoimmünite, santral toleransın (kendi antijenlerini tanıyan hücrelerin elenmesi) başarısız olduğunu gösterir.

Doku antijeni ekspresyonunu sağlayan molekülü tanımlama

Timus medullasındaki epitelyal hücrelerde periferik antijenlerin (insülin, tiroglobulin vb.) ekspresyonunu

AIRE

geni kontrol eder.

AIRE

proteini sayesinde timusta bulunmaması gereken antijenler orada 'taklit' edilerek sunulur ve oto-reaktif T hücreleri elenir.

Key Concept

Santral toleransın sağlanmasında AIRE proteininin ve negatif seleksiyonun rolü

Estimated Time:1m 30s

Question 534Question →

Timusta $T$ hücre eğitimi ve santral toleransın gelişimi sırasında "afinite modeli" temel belirleyicidir. Bu modele göre; medüller timik epitelyal hücreler ( $mTEC$ ) ve dendritik hücreler tarafından sunulan "self" (öz) antijenlere karşı negatif seleksiyon eşiğinin hemen altında, ancak pozitif seleksiyon eşiğinin üstünde bir afiniteyle ( $orta-yüksek$ düzeyde) bağlanan $CD4^+$ timositlerin en olası akıbeti aşağıdakilerden hangisidir?

Doğal regülatör

T

hücrelerine (

nTreg

) farklılaşırlar

Naif

CD8^+

sitotoksik

T

hücreleri olarak periferik dolaşıma katılırlar

Th17

efektör hücreleri olarak mukoza ilişkili lenfoid dokulara göç ederler

Hafıza (memory)

T

hücrelerine dönüşerek lenf nodlarında depolanırlar

Anerji fazına girerek fonksiyonel olarak yanıtsız hale gelirler

Show answer & explanation

Answer: Doğal regülatör $T$ hücrelerine ( $nTreg$ ) farklılaşırlar

Answer

Doğal regülatör T hücrelerine (nTreg) farklılaşırlar

Timik eğitim sırasında afinite modeli, timositlerin kaderini belirler.

TCR

sinyali çok zayıfsa hücre 'ihmalden' ölür. Sinyal düşük düzeydeyse 'pozitif seleksiyon' ile naif

T

hücresi olarak yaşar. Sinyal çok güçlüyse 'negatif seleksiyon' (apoptoz) gerçekleşir. Ancak, negatif seleksiyon eşiğinin hemen altında kalan 'orta-yüksek' afiniteli etkileşimler, hücreyi apoptoza göndermek yerine

FoxP3

transkripsiyon faktörünü aktive ederek doğal regülatör

T

hücrelerine (

nTreg

veya

tTreg

) dönüştürür. Bu, dominant santral toleransın kritik bir mekanizmasıdır.

Step-by-Step Solution

Timik seçimdeki afinite eşiklerini analiz et

Düşük afinite sağ kalımı (pozitif seleksiyon), çok yüksek afinite ölümü (negatif seleksiyon) sağlar.

T hücre repertuvarı, öz-molekülleri tanıyabilen ancak onlara saldırmayan hücrelerden oluşmalıdır.

Orta-yüksek afinite aralığının (Treg penceresi) etkisini belirle

Negatif seleksiyon eşiğinin hemen altındaki bu aralık, hücreyi ölüme değil, baskılayıcı bir fenotipe yönlendirir.

Santral toleransın en ileri basamağı, öz-reaktif potansiyeli olan hücrelerin regülatör hücrelere (FoxP3+) dönüştürülmesidir.

Doğru gelişim yolunu tanımla

Bu hücreler doğal regülatör T hücreleri (nTreg veya tTreg) olarak periferde immun yanıtı denetler.

Dominant toleransın sağlanması için timusta bu özelleşmiş alt grubun üretilmesi şarttır.

Key Concept

T hücre gelişiminde 'Afinite Modeli' ve Treg indüksiyonu

Alternative Method

Treg'lerin öz-antijenlere karşı periferik T hücrelerinden daha yüksek afiniteye sahip olduğunu hatırlamak, timustaki bu 'ara kademe' seçimini mantıksal olarak doğrular.

Estimated Time:2m 0s

Question 535Question →

Kemik iliğinde gelişimini sürdüren olgunlaşmamış (immütür) B lenfositlerin, stromal hücreler üzerindeki öz-antijenleri yüksek afinite ile tanıması durumunda, hücrenin programlı ölüme gitmesini engelleyen ve hafif zincir genlerinde ( $L$ zinciri) yeni rekombinasyonlar yapılmasını sağlayan temel merkezi tolerans mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Reseptör düzenlemesi

Klonal anerji

Somatik hipermutasyon

İzotip değişimi

Pozitif seleksiyon

Show answer & explanation

Answer: Reseptör düzenlemesi

Answer

Reseptör düzenlemesi (Receptor editing), immütür B hücrelerinin merkezi toleransında görev alan, BCR özgünlüğünü değiştirmeye yönelik bir genetik rekombinasyon sürecidir.

Reseptör düzenlemesi, kemik iliğinde kendi antijenlerine (self-antigens) yüksek afinite ile bağlanan immütür B hücrelerinde görülen bir mekanizmadır. Bu süreçte

RAG

(

Recombination

Activating

Genes

) enzimleri tekrar aktif hale gelir ve

V-J

gen segmentleri arasında yeni bir rekombinasyon yaparak BCR'nin hafif zinciri değiştirilir. Bu sayede hücre, kendi dokularına saldırmayacak yeni bir reseptör ile hayatta kalma şansı bulur.

Step-by-Step Solution

B hücresinin kemik iliğindeki gelişim aşamasını belirle.

İmmütür B hücresi evresi ve merkezi tolerans süreci.

Soru kökünde 'kemik iliği' ve 'olgunlaşmamış B hücresi' ifadeleri merkezi toleransa işaret eder.

Öz-antijenle yüksek afiniteli bağlanmanın sonucunu analiz et.

Hücre ya apoptoza gider ya da reseptörünü değiştirir.

Yüksek afinite, otoimmünite riski taşıdığı için sistem bunu engellemeye çalışır.

Hafif zincir genlerindeki yeni rekombinasyon mekanizmasını tanımla.

Reseptör düzenlemesi (

Receptor

editing

\kappa

veya

\lambda

hafif zincir genlerinin yeniden düzenlenmesi bu mekanizmanın karakteristik özelliğidir.

Key Concept

B Hücresi Merkezi Toleransı ve Reseptör Düzenlemesi

Practice More

B hücrelerinde reseptör düzenlemesi başarısız olduğunda hücrenin akıbetinin (klonal delesyon) ne olacağını gözden geçirin.

Estimated Time:1m 15s

Question 536Question →

Hücre içerisinde (endojen) sentezlenen viral proteinlerin proteazomlarda yıkımı sonucu oluşan peptitlerin, $\text{MHC}$ sınıf I moleküllerine yüklenebilmesi için sitozolden endoplazmik retikulum ( $\text{ER}$ ) lümenine taşınmasında görev alan temel yapı aşağıdakilerden hangisidir?

\text{TAP (Transporter associated with antigen processing)}

\text{HLA-DM}

İnvariant zincir (

\text{Li}

)

\text{CLIP (Class II-associated invariant chain peptide)}

\text{HLA-DR}

Show answer & explanation

Answer: $\text{TAP (Transporter associated with antigen processing)}$

Answer

Endojen antijenlerin işlenmesi ve

\text{MHC}

sınıf I ile sunumu sürecinde, peptitlerin sitozolden endoplazmik retikulum lümenine taşınmasını sağlayan yapı

\text{TAP}

proteini kompleksidir.

\text{TAP}

proteini, sitozolde proteazomlar tarafından üretilen kısa peptitleri

\text{ER}

lümenine taşıyan ATP bağımlı bir pompadır. Bu işlem, endojen antijenlerin

\text{MHC}

sınıf I moleküllerine yüklenmesi için kritik bir adımdır.

Step-by-Step Solution

Antijen kaynağının ve sunum yolunun belirlenmesi.

Sitozolde sentezlenen viral proteinler (endojen),

\text{MHC}

sınıf I yoluyla

\text{CD8}^+

\text{T}

hücrelerine sunulur.

Endojen proteinler proteazomlar aracılığıyla sitozolde parçalanır.

Peptitlerin taşınma mekanizmasının analizi.

Oluşan peptitler,

\text{ER}

membranında bulunan

\text{TAP}

(Transporter associated with Antigen Processing) aracılığıyla lümene geçer.

\text{MHC}

sınıf I molekülleri

\text{ER}

lümeninde sentezlenir ve peptit yüklemesi burada gerçekleşir.

Diğer moleküllerin rollerinin dışlanması.

İnvariant zincir,

\text{CLIP}

\text{HLA-DM}

molekülleri

\text{MHC}

sınıf II (eksojen) yoluna aittir.

Bu moleküller eksojen antijenlerin işlenmesi ve sunumu süreçlerinde (

\text{MHC}

sınıf II oluğunun korunması ve yüklenmesi) görev alır.

Key Concept

MHC Sınıf I (Endojen) ve Sınıf II (Eksojen) antijen sunum yollarının moleküler ayrımı.

Estimated Time:1m 0s

Question 537Question →

$24$ yaşında bir kadın hasta, yeni aldığı metal kol saatini taktıktan yaklaşık $48$ saat sonra saatin temas ettiği bilek bölgesinde kaşıntılı döküntü, kızarıklık ve vezikül oluşumu şikayetiyle başvuruyor. Yapılan dermatolojik muayenede temas dermatiti tanısı konuluyor.

Buna göre, bu hastadaki klinik tablodan sorumlu olan temel immünopatolojik düzenek aşağıdakilerden hangisidir?

Duyarlı T lenfositlerin sitokin salınımı ve makrofaj aktivasyonu

Mast hücrelerinden IgE aracılı vazoaktif amin salınımı

Çözünür antijen-antikor komplekslerinin dokularda birikimi

Hedef hücre yüzeyindeki antijenlere karşı antikor bağımlı hücresel sitotoksisite

Hücre yüzey reseptörlerine karşı gelişen antikorların fonksiyonel uyarı yapması

Show answer & explanation

Answer: Duyarlı T lenfositlerin sitokin salınımı ve makrofaj aktivasyonu

Answer

Duyarlı T lenfositlerin sitokin salınımı ve makrofaj aktivasyonu yoluyla gerçekleşen Tip IV hipersensitivite reaksiyonudur.

Hastadaki tablo, tipik bir temas dermatiti (Tip IV hipersensitivite) vakasıdır. Bu reaksiyonda, nikel gibi küçük moleküller (haptenler) deri proteinlerine bağlanarak tam antijen oluşturur. Önceden duyarlı hale gelmiş T lenfositler, bu antijenle tekrar karşılaştığında sitokinler salgılayarak makrofajları aktive eder ve bölgesel inflamasyona (egzama benzeri lezyonlara) neden olur.

Step-by-Step Solution

Klinik ipuçlarını ve zamanlamayı analiz et.

Nikel/metal teması sonrası

48

saatte gelişen lezyonlar, gecikmiş tip bir yanıtı işaret eder.

Temas dermatiti, antijenle karşılaştıktan

48

72

saat sonra ortaya çıkan klasik bir gecikmiş tip yanıtıdır.

Tanımlanan klinik durumun Coombs ve Gell sınıflandırmasındaki karşılığını belirle.

Temas dermatiti, Tip IV (hücresel/gecikmiş tip) hipersensitivitedir.

Tip IV reaksiyonlar antikor aracılı değil, T hücresi aracılıdır.

Tip IV reaksiyonun hücresel düzeydeki mekanizmasını hatırla.

Duyarlı Th1 hücrelerinden salınan sitokinlerin (özellikle IFN-gamma) makrofajları aktive etmesi.

Hücresel yanıtta ana efektör hücreler duyarlı T lenfositler ve onların aktive ettiği makrofajlardır.

Key Concept

Temas dermatiti, antijen sunumu sonrası aktive olan T hücrelerinin (Th1/Th17) ve makrofajların aracılık ettiği Tip IV hipersensitivite reaksiyonudur.

Question 538Question →

B lenfositlerin sekonder lenfoid organlarda antijenle karşılaşması sonrası başlayan germinal merkez reaksiyonları, hümoral immün yanıtın özgüllüğünü ve efektör fonksiyonlarını optimize eden karmaşık moleküler süreçleri içerir. B hücre aktivasyonu, germinal merkez (GM) dinamikleri ve bu süreçte görev alan moleküllerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

B hücre ko-reseptör kompleksini oluşturan CD19, CD21 (CR2) ve CD81 molekülleri, antijene bağlanmış C3d aracılığıyla B hücre reseptör (BCR) sinyalini güçlendirerek aktivasyon eşiğini düşürür.

T hücresi bağımlı antijenlere karşı yanıtta, B hücresi üzerindeki CD40 ile T foliküler yardımcı (Tfh) hücresi üzerindeki CD40L etkileşimi germinal merkez oluşumu ve izotip değişimi için mutlak gereklidir.

Germinal merkezin karanlık bölgesinde (dark zone) proliferasyon gösteren sentroblastlarda gerçekleşen somatik hipermutasyon süreci 'Activation-Induced Cytidine Deaminase' (AID) enzimine bağımlıdır.

Ağır zincir izotip değişimi (CSR) sırasında Th2 hücrelerinden salgılanan IL-4 etkisiyle IgE üretimi indüklenirken, mukozal bölgelerde TGF-

\beta

etkisiyle IgA sınıfına dönüşüm gerçekleşir.

Germinal merkezin karanlık bölgesinde (dark zone) bulunan hücreler, yüzeylerinde yüksek yoğunlukta IgD ve CD21 eksprese ederek foliküler dendritik hücrelerdeki (FDC) antijenleri yakalama kapasitesine sahiptir.

Show answer & explanation

Answer: Germinal merkezin karanlık bölgesinde (dark zone) bulunan hücreler, yüzeylerinde yüksek yoğunlukta IgD ve CD21 eksprese ederek foliküler dendritik hücrelerdeki (FDC) antijenleri yakalama kapasitesine sahiptir.

Answer

Germinal merkez B hücreleri (sentroblast ve sentrosit) IgD ekspresyonunu kaybederler ve foliküler dendritik hücreler (FDC) karanlık bölgede değil, aydınlık bölgede (light zone) yer alırlar.

B hücreleri germinal merkeze girdiklerinde IgD ekspresyonunu kaybederler (IgD-negatif olurlar). Ayrıca karanlık bölgede (dark zone) bulunan sentroblastlar, genetik mutasyon ve proliferasyona odaklandıkları için yüzey reseptörlerini (BCR) aşağı regüle ederler. Antijen yakalama ve seleksiyon süreci aydınlık bölgede (light zone) bulunan foliküler dendritik hücreler (FDC) aracılığıyla gerçekleşir.

Step-by-Step Solution

B hücre matürasyon ve aktivasyon markerlarını analiz et.

Olgun naive B hücreleri IgM ve IgD pozitiftir; ancak aktive olup germinal merkeze girdiklerinde IgD ekspresyonunu kaybederler.

Germinal merkez reaksiyonu (hipermutasyon ve seleksiyon) için hücrenin naive durumdan efektör/bellek öncüsü duruma geçmesi gerekir.

Germinal merkez bölgelerini (Karanlık vs Aydınlık) karşılaştır.

Karanlık bölgede (dark zone) sentroblastlar proliferasyon ve somatik hipermutasyon yapar. Aydınlık bölgede (light zone) sentrositler antijenle (FDC üzerinde) test edilir.

FDC'ler aydınlık bölgede kümelenmiştir; bu yüzden seleksiyon bu bölgede gerçekleşir.

Ko-reseptör ve enzim fonksiyonlarını doğrula.

CD21 C3d'yi bağlar (doğru), AID hem mutasyon hem CSR yapar (doğru), CD40/CD40L GM için şarttır (doğru).

Bu moleküler etkileşimler hümoral yanıtın temel taşlarıdır.

Key Concept

Germinal merkez dinamikleri ve yüzey marker değişimleri

Question 539Question →

Timusta T lenfositlerin olgunlaşması sırasında, kendi vücut proteinlerini (öz-antijenleri) çok güçlü bir şekilde tanıyan ve otoimmünite riski taşıyan hücrelerin programlı hücre ölümü (apoptozis) ile elenmesi süreci aşağıdakilerden hangisidir?

Negatif seleksiyon

Pozitif seleksiyon

Klonal anerji

Somatik hipermutasyon

İzotip değişimi

Show answer & explanation

Answer: Negatif seleksiyon

Answer

Negatif seleksiyon

Negatif seleksiyon, timus medullasında gelişmekte olan T lenfositlerin kendi doku antijenleri ile karşılaştırıldığı ve bu antijenlere karşı güçlü bağlanma (yüksek afinite) gösterenlerin apoptozis yoluyla yok edildiği temel merkezi tolerans mekanizmasıdır.

Step-by-Step Solution

Toleransın gerçekleştiği anatomik bölgeyi belirleyin.

Timus (Merkezi tolerans bölgesi).

Soru timusta gerçekleşen bir süreci sormaktadır.

Elenen hücrelerin özelliğini analiz edin.

Öz-antijenleri yüksek afinite ile tanıyan hücreler.

Bu hücrelerin elenmesi otoimmüniteyi önlemek için gereklidir.

Elenme mekanizmasını tanımlayın.

Apoptozis yoluyla yok edilme (Negatif Seleksiyon).

Merkezi toleransta zararlı hücrelerin yok edilmesine negatif seleksiyon adı verilir.

Key Concept

Merkezi T hücresi toleransı ve negatif seleksiyon mekanizması.

Hints

Bu süreç merkezi toleransın bir parçasıdır ve timusta gerçekleşir.

Otoimmünite riski taşıyan hücrelerin öldürülmesi 'negatif' bir eleme sürecidir.

MHC tanımayı sağlayan 'pozitif' sürecin aksine, öz-antijen tanımayı cezalandıran süreci düşünün.

Practice More

B hücrelerinde benzer bir sürecin kemik iliğinde nasıl işlediğini (reseptör düzenlenmesi dahil) inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:45s

Question 540Question →

$32$ yaşında bir erkek hastaya, tarama amaçlı tüberkülin saflaştırılmış protein türevi (PPD) testi uygulanıyor. Uygulamadan $48$ saat sonra enjeksiyon bölgesinde $15$ mm çapında bir endürasyon ve eritem saptanıyor. Bu klinik tablodan sorumlu olan temel immünolojik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Duyarlı T lenfositlerin sitokin salınımı ve makrofaj aktivasyonu

Dolaşan antijen-antikor komplekslerinin vasküler yapılarda birikmesi

Dokudaki mast hücrelerinden preform mediyatörlerin salınımı

Hedef hücre yüzeyindeki antijenlere karşı gelişen fagositoz

Antikorların hücre yüzey reseptörlerini uyararak fonksiyon artışına yol açması

Show answer & explanation

Answer: Duyarlı T lenfositlerin sitokin salınımı ve makrofaj aktivasyonu

Answer

PPD testindeki endürasyon yanıtı, duyarlı T lenfositlerin (özellikle

Th1

) antijenle karşılaştığında salgıladığı sitokinler ve buna bağlı gelişen makrofaj aktivasyonu ile karakterize Tip IV hipersensitivite reaksiyonudur.

Tüberkülin (PPD) deri testi, Tip IV hipersensitivite reaksiyonunun prototipidir. Bu reaksiyonda antijen sunan hücreler tarafından sunulan antijene yanıt olarak duyarlı

CD4^+

Th1 hücreleri aktive olur. Bu hücreler

IFN-\gamma

IL-2

TNF-\beta

gibi sitokinler salgılayarak makrofajları bölgeye toplar ve onları aktive ederler. Aktive makrofajlar ve inflamatuar yanıt, enjeksiyon bölgesinde karakteristik sertlik (endürasyon) ve kızarıklığa yol açar.

Step-by-Step Solution

Klinik bulguların süresini değerlendir

Reaksiyonun

48

saatte gelişmesi, bunun 'gecikmiş' tip bir yanıt olduğunu gösterir.

Tip I reaksiyonlar dakikalar, Tip IV reaksiyonlar ise genellikle

24-72

saat içinde pik yapar.

Uygulanan testi ve patolojiyi belirle

PPD testi, hücresel bağışıklığı (T hücresi yanıtını) ölçen klasik bir Tip IV hipersensitivite örneğidir.

Deri içine verilen antijen, daha önce duyarlılaşmış bellek T hücreleri tarafından tanınır.

Efektör hücreleri ve mekanizmayı tanımla

CD4^+

Th1 hücreleri

IFN-\gamma

salgılar ve bu da makrofajları bölgeye çekerek aktive eder.

Tip IV reaksiyonlarda antikorlar değil, hücresel elemanlar (T hücreleri ve makrofajlar) doku yanıtından sorumludur.

Key Concept

Tip IV (Hücresel/Gecikmiş) Hipersensitivite

Hints

Reaksiyonun gelişim süresine (

48

saat) odaklanın; bu süre hangi hipersensitivite tipi için tipiktir?

Coombs-Gell sınıflandırmasında hücresel (antikor bağımsız) olan tek tip hangisidir?

Th1 hücrelerinden salınan

IFN-\gamma

'nın makrofajlar üzerindeki etkisini düşünün.

Estimated Time:50s

PreviousPage 27 / 33Next

Temel İmmünoloji

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution