Temel İmmünoloji

İnsan bağışıklık sisteminde hem $T$ lenfosit hem de doğal katil ($NK$) hücresi özelliklerini bir arada taşıyan; antijen sunan hücrelerin yüzeyindeki $CD1d$ molekülü tarafından sunulan glikolipid yapısındaki antijenleri tanıyan hücre grubu aşağıdakilerden hangisidir?

B lenfositlerin antijenle uyarılması sonrası gerçekleşen izotip değişimi (sınıf değişimi) süreci henüz tamamlanmadan önce, primer immün yanıtta salgılanan ilk antikor izotipi aşağıdakilerden hangisidir?

Alerjik reaksiyonlar ve helmint enfeksiyonlarına karşı gelişen immün yanıtta, saf (naive) $CD4+$ $T$ hücrelerinin $Th2$ yönünde farklılaşmasını başlatan ve $B$ hücrelerinden $IgE$ sentezini indükleyen temel sitokin aşağıdakilerden hangisidir?

Tekrarlayan piyojenik enfeksiyonları bulunan 5 yaşındaki bir çocukta yapılan laboratuvar incelemelerinde, serum $C3$ düzeyinin belirgin olarak düşük, ancak $C4$ düzeyinin normal sınırlarda olduğu saptanmıştır. Bu bulgular, kompleman sisteminin alternatif yolağında bir aktivasyon veya defekt olduğunu düşündürmektedir.

Alternatif yolağın aktivasyon döngüsünde $C3$ konvertaz kompleksinin ($C3bBb$) oluşumu için $C3b$ molekülüne bağlanması gereken ve Klasik yolağın $C2$ bileşenine fonksiyonel olarak eşdeğer olan protein aşağıdakilerden hangisidir?

Hücresel lokalizasyonun sinyal iletim özgüllüğünü belirlediği en tipik örneklerden biri Toll-benzeri reseptör 4 ($TLR4$) düzeneğidir. Lipopolisakkarit ($LPS$) uyarısı sonrası $TLR4$'ün plazma membranından endozomal kompartmana geçişi ve bu süreçteki moleküler olaylar ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Tekrarlayan $Neisseria$ $meningitidis$ menenjiti ve sepsis atakları nedeniyle immunolojik değerlendirmeye alınan 19 yaşındaki bir erkek hastada; kompleman sisteminin hem klasik hem de alternatif yolak hemolitik aktiviteleri ($CH50$ ve $AH50$) anlamlı derecede düşük bulunurken, $C3$ ve $C4$ düzeyleri referans aralıkta saptanmıştır. Bu hastada aşağıdaki kompleman bileşenlerinden hangisinin eksikliği en olasıdır?

Tekrarlayan Neisseria meningitidis enfeksiyonları nedeniyle tetkik edilen 15 yaşındaki bir hastada, kompleman sisteminin fonksiyonel aktivitesini değerlendirmek amacıyla yapılan laboratuvar testlerinde; hem klasik yolak ($CH50$) hem de alternatif yolak ($AH50$) aktivitelerinin saptanamayacak düzeyde düşük olduğu görülmüştür. Serumda yapılan kantitatif analizlerde ise $C1, C4, C2, C3$ ve Faktör $B$ düzeyleri normal sınırlarda bulunmuştur.

Bu laboratuvar bulguları temel alındığında, hastada aşağıdaki kompleman bileşenlerinden hangisinin eksikliği en olasıdır?

İnsan embriyogenezi sırasında sekonder lenfoid organ taslaklarının (anlageleri) oluşumunu başlatan, mezenşimal stromal hücrelerdeki $LT\beta$ reseptörlerini uyararak kemokin ($CXCL13$, $CCL19$ ve $CCL21$) salınımını tetikleyen hücre grubu aşağıdakilerden hangisidir?

İnsan bağışıklık sisteminde; viral nükleik asitleri endozomal $TLR7$ ve $TLR9$ reseptörleri aracılığıyla tanıyan, yüzeyinde $CD123$ ($IL-3$ reseptör alfa zinciri) eksprese eden ve çok yüksek miktarda Tip I İnterferon ($IFN-\alpha$) sentezleme kapasitesiyle karakterize olan hücre grubu aşağıdakilerden hangisidir?

Tümör hücreleri, konak immün sisteminin denetiminden kaçabilmek için çeşitli moleküler stratejiler geliştirirler. Bu stratejilerden biri; $NK$ hücreleri ve sitotoksik $T$ ($CD8^+$) lenfositlerinin yüzeyinde eksprese edilen ve tümör hücrelerini tanımada kritik rol oynayan $NKG2D$ reseptörüne bağlanan stres proteinlerinin ($MICA$ ve $MICB$) tümör yüzeyinden proteolitik olarak koparılmasıdır (shedding). Bu mekanizma sonucunda ortaya çıkan çözünür formdaki ligandların ($sMICA/sMICB$) tümör mikroçevresindeki birikiminin temel immünolojik sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

B lenfositlerin periferik toleransının sürdürülmesinde ve otoimmüniteye yol açabilecek aşırı antijen yanıtlarının kontrolünde inhibitör reseptörler kritik işlev görür. Bu moleküllerden biri olan $CD22$'nin etki mekanizması ve diğer B hücresi yüzey molekülleri ile etkileşimi göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İnsan immünoglobulin izotiplerinin ağır zincir sabit bölge ($C_H$) domen sayıları ve menteşe (hinge) bölgesi varlığı açısından gösterdiği varyasyonlar dikkate alındığında; $IgM$ ve $IgE$ izotiplerinde bulunan ancak $IgG, IgA$ ve $IgD$ izotiplerinde bulunmayan ekstra sabit domen ($C_H2$) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

MHC (Major Histocompatibility Complex) molekülleri, bağışıklık sisteminde antijenlerin T lenfositlere tanıtılmasında merkezi bir rol oynar. İnsanlarda bu moleküller HLA (Human Leukocyte Antigen) gen bölgesi tarafından kodlanır. Buna göre, MHC moleküllerinin özellikleri ve antijen sunum süreçleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Naif $CD4^+$ T hücrelerinin efektör alt gruplara farklılaşması, mikroçevredeki sitokinlerin başlattığı sinyal yolakları ve ana düzenleyici transkripsiyon faktörlerinin karşılıklı etkileşimi ile kontrol edilir. Özellikle $TGF-\beta$, hem immün süpresif regülatör T hücrelerinin (Treg) hem de pro-inflamatuar Th17 hücrelerinin gelişiminde rol oynayan merkezi bir sitokindir. Buna göre, $TGF-\beta$ etkisindeki bir naif $CD4^+$ T hücresinin, FoxP3 eksprese eden bir Treg hücresi yerine $ROR\gamma t$ eksprese eden bir Th17 hücresine dönüşmesini sağlayan kritik moleküler olay aşağıdakilerden hangisidir?

$26$ yaşında erkek hasta, her bahar döneminde tekrarlayan hapşırık, burun akıntısı ve gözlerde kaşıntı şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan deri prick testinde polen duyarlılığı saptanıyor. Hasta, polen maruziyetinden yaklaşık $20$ dakika sonra semptomlarının başladığını, antihistaminik kullanımıyla kısa sürede rahatladığını; ancak maruziyetten yaklaşık $8$ saat sonra, yeni bir antijen teması olmamasına rağmen burun tıkanıklığının ve nefes darlığının ilkinden daha şiddetli bir şekilde geri döndüğünü belirtiyor. Bu hastada $8$. saatte gelişen semptomların immunopatogenezinden sorumlu temel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

$60$ yaşında bir kadın hasta, şiddetli bir üst solunum yolu enfeksiyonu sonrası başlanan seftriakson tedavisinin ilk gününde aniden başlayan yüksek ateş ve gövdede eritematöz zeminde gelişen, birleşme eğilimi gösteren yüzlerce steril, non-folliküler püstül ile acil servise başvuruyor. Hastanın laboratuvar tetkiklerinde belirgin nötrofili ($15.000/mm^3$) saptanıyor. Bu hastadaki immünopatolojik süreçte, antijene spesifik T hücrelerinden salınarak nötrofillerin dokuya migrasyonunu ve püstül oluşumunu sağlayan temel kemokin ile reaksiyonun Coombs-Gell (Pichler modifikasyonu) sınıflandırmasındaki tipi aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

İmmün sistemde inflamatuar yanıtın sonlandırılmasında ve doku hasarının önlenmesinde anahtar rol oynayan; makrofaj ve dendritik hücrelerden $IL-12$ sentezini inhibe ederek $Th1$ tipi yanıtı baskılayan ve antijen sunan hücrelerde $MHC$ sınıf II ekspresyonunu azaltan sitokin aşağıdakilerden hangisidir?

$42$ yaşında bir kadın hastaya, jinekolojik operasyon sırasında kan transfüzyonu başlanıyor. Transfüzyonun $10$. dakikasında hastada şiddetli bel ağrısı, ateş, titreme ve hipotansiyon gelişiyor. İdrar sondasından gelen idrarın koyu renkli (hemoglobinüri) olduğu fark ediliyor. Yapılan laboratuvar incelemesinde hastanın serumunda serbest hemoglobin artışı ve direkt Coombs testi pozitifliği saptanıyor.

Bu klinik tabloya neden olan hipersensitivite reaksiyonunun patogenezinde rol oynayan temel efektör mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

$32$ yaşında bir kadın hasta, mevsimsel alerjik rinit şikayetiyle alerji polikliniğine başvuruyor. Uygulanan deri çizme (prick) testinde spesifik bir polen antijenine karşı $15$-$20$ dakika içinde belirgin bir eritem ve ödem (wheal and flare) gözleniyor. Bu reaksiyon geriledikten sonra, yaklaşık $6$ saat sonra aynı test bölgesinde bu kez daha yaygın, sert (indüre) ve ağrılı bir inflamatuar şişlik geliştiği saptanıyor. Bu hastada $6$. saatte ortaya çıkan klinik tablonun (geç faz reaksiyonu) gelişiminden sorumlu olan temel immünolojik süreç aşağıdakilerden hangisidir?