Viroloji

$28$ yaşında kadın hasta, $36$ saattir devam eden yüksek ateş, yaygın miyalji ve kuru öksürük şikayetleri ile başvuruyor. Yapılan hızlı antijen testi sonucunda Influenza A pozitif saptanıyor. Hastaya, viral replikasyon döngüsünün erken evrelerinde görev alan, viral $mRNA$ sentezi için gerekli olan 'cap-snatching' (başlık çalma) mekanizmasını, polimeraz asidik ($PA$) proteininin endonükleaz aktivitesini inhibe ederek bozan bir antiviral ilaç planlanıyor. Bahsedilen bu güncel antiviral ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

Viral aşıların biyolojik yapıları, immün sistemle etkileşim mekanizmaları ve klinik uygulama prensipleri dikkate alındığında, bu aşı türleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$42$ yaşında bir cerrah, $6$ ay önce geçirdiği cerrahi operasyon sırasında şüpheli bir iğne batması öyküsü nedeniyle kontrol amaçlı tetkiklerini yaptırıyor. Hastanın serolojik sonuçları şu şekildedir:

- HBsAg: Negatif
- Anti-HBs: Pozitif ($150$ mIU/mL)
- Anti-HBc Total: Pozitif

Bu serolojik profil ve klinik öyküye göre, bu kişi hakkında yapılabilecek en doğru yorum aşağıdakilerden hangisidir?

$6$ aylık bir bebekte ani başlayan sulu diyare, kusma ve hafif ateş şikayetleri ile başvurulmuştur. Yapılan laboratuvar incelemelerinde etkenin zarfsız, ikosahedral simetrili ve segmentli bir genom yapısına sahip olduğu saptanmıştır. Bu virüsün nükleik asit yapısı ve replikasyon stratejisi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Viral replikasyonun son basamağı olan olgunlaşma ve salınım sürecinde, bazı virüsler konak hücrenin farklı membran sistemlerinden tomurcuklanarak zarf kazanırlar. Aşağıdaki yapısal özelliklerin tamamına sahip olan bir virüsün, zarfını konak hücre nükleer membranından (çekirdek zarı) tomurcuklanarak kazanması beklenir?

29 yaşında damar içi madde bağımlılığı öyküsü olan erkek hasta; son bir haftadır gelişen iştahsızlık, bulantı, sağ üst kadran ağrısı ve göz aklarında sararma şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde belirgin ikter saptanıyor ve karaciğer kot altında $2 \text{ cm}$ palpabl, hassas olarak bulunuyor. Laboratuvar tetkiklerinde $ALT: 2.450 \text{ U/L}$ ve $AST: 1.980 \text{ U/L}$ olarak saptanıyor. Hastanın hepatit serolojisi sonuçları şöyledir:

- $HBsAg$: Pozitif
- $Anti-HBc$ $IgM$: Pozitif
- $HBeAg$: Pozitif
- $Anti-HDV$: Pozitif
- $HDV-RNA$: Pozitif

Bu bulgulara göre hastada en olası klinik tablo aşağıdakilerden hangisidir?

$HIV-1$ enfeksiyonu sırasında, enfekte konak hücre yüzeyindeki $CD4$ moleküllerinin ve $MHC$ Sınıf I ekspresyonunun aşağı regülasyonunu (down-regulation) sağlayarak virüsün sitotoksik T lenfositlerden kaçışına yardımcı olan viral protein aşağıdakilerden hangisidir?

Yaz kampında kalan bir grup öğrencide ateş, boğaz ağrısı ve bilateral konjonktivit ile seyreden bir salgın saptanmıştır. Yapılan incelemeler sonucunda bu tabloya bir DNA virüsünün neden olduğu belirlenmiştir. Bu virüs ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Ağır solunum yetmezliği tablosuyla başvuran bir hastada saptanan viral etkenin; $27-32$ kb uzunluğunda pozitif polariteli tek iplikli RNA genomuna sahip olduğu, zarflı yapıda olduğu ve elektron mikroskobunda nükleokapsidinin helikal simetri sergilediği gözlenmiştir. Ayrıca bu virüsün, genomundaki hataları düzelten $3'-5'$ ekzonükleaz (ExoN) aktivitesine sahip olduğu belirlenmiştir. Bu virüs aşağıdakilerden hangisidir?

$32$ yaşındaki erkek hasta, dudak kenarında tekrarlayan, ağrılı ve içi şeffaf sıvı dolu küçük kabarcıklar (vezikül) şikayetiyle dermatoloji polikliniğine başvurmuştur. Lezyonun tabanından yapılan kazıntı örneğinin Tzanck yaymasında multinükleer dev hücreler saptanmıştır. Bu hastadaki klinik tabloya neden olan virüsün temel yapısal özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Sitomegalovirüs ($CMV$) retiniti tanısı alan $HIV$ pozitif bir hastada, başlanan antiviral tedavinin doz kısıtlayıcı nefrotoksisite etkisini azaltmak amacıyla tedavi protokolüne intravenöz hidrasyon ve oral probenesid eklenmiştir.

Buna göre, bu hastada kullanılan antiviral ilacın etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

$34$ yaşında AIDS tanılı erkek hasta, görme keskinliğinde azalma şikayetiyle başvuruyor. Oftalmolojik muayenede her iki retinada yaygın eksuda ve hemoraji ("pizza peyniri ve ketçap" görünümü) saptanıyor. Hastaya başlanan gansiklovir tedavisine $3$ hafta sonunda klinik yanıt alınamıyor ve yapılan direnç testlerinde viral $UL97$ protein kinaz geninde mutasyon olduğu doğrulanıyor. Bu hastada gansiklovir direncinin üstesinden gelmek amacıyla kullanılabilecek olan sidofovir (cidofovir) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi, bu ilacın dirençli suşa karşı etkili olmasını sağlayan temel mekanizmadır?

Virüslerin yapısal bileşenleri, biyokimyasal özellikleri ve replikasyon stratejileri dikkate alındığında; zarflı virüslerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Virüslerin hücre tropizmi, viral yüzey proteinleri ile konak hücre reseptörleri arasındaki özgül etkileşime dayanır. Kompleman reseptörü 2 ($CR2$ / $CD21$) molekülünü kullanarak B lenfositleri enfekte eden DNA virüsü ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Viral antijenlerin hümoral immünite yanında etkin bir sitotoksik T hücre ($CD8^+$) yanıtı oluşturabilmesi için antijenin endojen yolla işlenerek MHC Sınıf I molekülleri ile sunulması gereklidir. Bu süreçte viral proteinlerin proteazomlarda yıkılması ve TAP (Transporter associated with antigen processing) proteinleri aracılığıyla endoplazmik retikulum ($ER$) lümenine taşınması kritik basamaklardır. Aşağıdaki aşılardan hangisinin immünolojik mekanizması, bu endojen sunum yolunun aktif kullanımına en fazla bağımlıdır?

Adenovirüs tip 4 ve 7'ye bağlı gelişen akut respiratuar hastalıkları (ARD) önlemek amacıyla özellikle askeri personel gibi riskli gruplarda kullanılan ve virülan (patojenik) suşları içermesine rağmen güvenle uygulanan viral aşı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Viral aşıların immünolojik etkinliği, antijenin konak hücreye giriş yolu ve işlenme mekanizması ile doğrudan ilişkilidir. Canlı atenüe aşılar genellikle sitozolik yolla işlenip $MHC-I$ üzerinden sunularak güçlü bir sitotoksik hücresel yanıt oluştururken; inaktif, subünit veya rekombinant aşılar eksojen yolla alınarak $MHC-II$ molekülleri aracılığıyla $T$ yardımcı hücrelerine sunulur.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi antijenleri $MHC-II$ aracılığıyla sunulan ve $RNA$ genomuna sahip bir virüse karşı geliştirilmiş bir aşıdır?

Virüslerin nükleokapsidini çevreleyen lipid yapısındaki zarfın varlığı, virüsün çevresel koşullara direnci ve bulaş yolları üzerinde belirleyicidir. Aşağıdaki DNA virüs ailelerinden hangisi yapısal olarak zarfsız (çıplak) bir kapsid yapısına sahiptir?

Allojenik hematopoetik kök hücre nakli yapılan ve sitomegalovirüs (CMV) seropozitif ($R+$) olan erişkin bir hastada, CMV reaktivasyonunu önlemek amacıyla profilaktik olarak kullanılan; viral terminaz kompleksinin $pUL56$ alt birimine bağlanarak viral DNA'nın işlenmesini ve paketlenmesini inhibe eden antiviral ajan aşağıdakilerden hangisidir?

Arenaviridae ailesi (Lassa ateşi virüsü, Lenfositik Koryomenenjit Virüsü - LCMV), elektron mikroskobunda partikül yapısında konak hücre kökenli ribozomları barındırmasıyla karakterize 'kumlu' (sandy) bir görünüme sahiptir. Genomları iki segmentli (L ve S), halkasal görünümlü RNA'dan oluşur ve 'ambisens' (iki yönlü) kodlama stratejisi kullanırlar. Buna göre, Arenavirüslerin S segmentindeki gen ekspresyon stratejisi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?