Viroloji

Viral aşıların hazırlanış yöntemleri, immün sistemle etkileşim mekanizmaları ve klinik kullanım özellikleri değerlendirildiğinde, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Akut flaksid paralizi şikayetiyle başvuran bir çocuk hastadan izole edilen virüsün moleküler özellikleri incelenmektedir. Yapılan analizlerde virüsün pozitif polariteli, tek iplikli ve zarfsız bir RNA genomuna sahip olduğu; genomunun $5'$ ucunda tipik metilguanozin 'cap' (başlık) yapısı yerine kovalent bağlı bir VPg proteini taşıdığı ve translasyonun 'Dahili Ribozom Giriş Bölgesi' (IRES) üzerinden başladığı saptanmıştır.

Bu vakada enfeksiyona neden olan etken aşağıdakilerden hangisidir?

Pozitif polariteli, tek iplikli ve zarflı bir RNA genomuna sahip olan bir virüsün moleküler replikasyon özellikleri incelendiğinde; genomun $5'$ ucunun non-strüktürel proteinleri (replikaz kompleksi) kodladığı, strüktürel proteinlerin ise replikasyon sırasında sentezlenen $26S$ büyüklüğünde subgenomik bir mRNA aracılığıyla genomun $3'$ ucundan üretildiği saptanmıştır. Bu replikasyon stratejisine ve genomik organizasyona sahip olan virüs aşağıdakilerden hangisidir?

Viral aşıların immün yanıt profilleri ve uygulama güvenliği, üretim teknolojilerine (canlı atenüe, inaktive, rekombinant vb.) bağlı olarak değişkenlik gösterir. Canlı atenüe aşılar hem hümoral hem de güçlü bir hücresel immün yanıt oluştururken, inaktive aşılar temel olarak antikor yanıtı üzerinden koruma sağlar. Buna göre, aşağıdaki viral hastalıklardan hangisine karşı kullanılan rutin aşı "canlı atenüe" yapıda olmayıp, inaktive (ölü) bir aşı olarak uygulanmaktadır?

Antiretroviral tedavi altındaki bir hastada gelişen ilaç direncini aşmak amacıyla, tedavi rejimine viral girişi (entry) hedefleyen bir ajan eklenmesi planlanmaktadır. Tedavi seçimi öncesinde yapılan fenotipik koreseptör tropizm testinde ($Trofile$ testi), virüsün hem $CXCR4$ hem de $CCR5$ reseptörlerini kullanabildiği ($dual/mixed$ tropizm) rapor edilmiştir. Bu laboratuvar bulgusu, aşağıdaki ilaçlardan hangisinin bu hastada beklenen klinik etkinliği gösteremeyeceğini kanıtlar?

Viral aşılar, hazırlama teknolojilerine göre konakçı bağışıklık sistemini farklı yollarla uyarırlar. Özellikle mukozal girişli virüslere karşı geliştirilen bazı aşılar, doğal enfeksiyon yolunu taklit ederek lokal bağışıklığı aktive ederler. Buna göre, aşağıdaki viral aşılardan hangisi ağız yoluyla ($oral$) uygulanan ve bağırsak lümeninde replike olarak mukozal yüzeylerde salgısal $IgA$ ($sIgA$) sentezini güçlü bir şekilde uyaran canlı atenüe bir aşıdır?

Viral aşıların uygulama yolu ve üretim teknolojisi, immün sistemin hangi bileşenlerinin aktive edileceğini belirleyen temel faktörlerdir. İnfluenza virüsüne karşı kullanılan aşılar arasında hem inaktive hem de canlı atenüe (soğuğa adapte) formlar yer almaktadır. Buna göre, influenza canlı atenüe aşısının (LAIV) immünolojik özellikleri ve kullanımı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Yaz kampında konaklayan bir grup üniversite öğrencisinde ateş, boğaz ağrısı ve bilateral konjonktivit ile karakterize bir salgın gözlenmiştir. Yapılan incelemeler sonucunda, bu tabloya neden olan etkenin zarfsız, çift iplikli doğrusal DNA genomuna sahip olduğu ve ikozalhedral kapsidinin köşelerinden uzanan "fiber" yapılarıyla konak hücreye tutunduğu saptanmıştır. Bu salgından sorumlu olan virüs aşağıdakilerden hangisidir?

Spongiform ensefalopatilerde saptanan nöropatolojik değişikliklerin temelinde, konak hücresinde bulunan normal yüzey proteinlerinin post-translasyonel bir değişim geçirerek patolojik formlara dönüşmesi yatmaktadır. Bu biyokimyasal dönüşüm sürecinin ürünü olan enfeksiyöz prion proteini ($PrP^{sc}$) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$HIV-1$ replikasyon döngüsünde, erken dönemde sentezlenen regülatör proteinlerden biri olan; yapısal proteinleri kodlayan tam boy (split edilmemiş) veya kısmen split edilmiş viral $mRNA$’ların çekirdekten sitoplazmaya aktif transportunu koordine eden protein aşağıdakilerden hangisidir?

$42$ yaşında erkek hastanın rutin sağlık kontrolünde bakılan laboratuvar tetkiklerinde $HBsAg$ (+), $Anti-HBc$ $IgG$ (+), $HBeAg$ (-) ve $Anti-HBe$ (+) olarak saptanmıştır. Hastanın biyokimyasal incelemesinde $ALT$ düzeyi $135$ $U/L$ ($N < 40$), $AST$ düzeyi $110$ $U/L$ ($N < 40$) bulunmuş; moleküler incelemede ise $HBV$ $DNA$ seviyesi $4.8 \times 10^6$ $IU/mL$ olarak ölçülmüştür. Bu klinik ve laboratuvar tablosuna neden olan en olası moleküler mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Creutzfeldt-Jakob hastalığı (CJH) ön tanısıyla izlenen bir hastada, saptanan nöropatolojik ve biyokimyasal bulguların klasik viral ensefalitlerden ayrılmasında; etkenin yapısal özellikleri ve konakçıda oluşturduğu yanıtlar dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi prionlar için en karakteristik ayırt edici özelliktir?

Hızla ilerleyen demans, miyoklonus ve serebellar ataksi bulguları ile seyreden Creutzfeldt-Jakob Hastalığı (CJD) tanısı konulan bir hastanın beyin dokusundan izole edilen enfeksiyöz patojenin moleküler ve biyokimyasal özellikleri araştırılmaktadır. Bu patojenin yapısal özellikleri ve laboratuvar davranışıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İnsan immün yetmezlik virüsü tip 1 ($HIV-1$) replikasyon döngüsü sırasında, konak hücrenin doğal savunma mekanizmalarından biri olan $APOBEC3G$ (sitidin deaminaz) enzimini ubikuitin-proteazom yoluyla yıkarak viral genomun hipermutasyona uğramasını engelleyen aksesuar protein aşağıdakilerden hangisidir?

HIV-1 enfeksiyonu sırasında, konak hücrede bulunan ve viral DNA sentezi sırasında sitozin deaminasyonu yaparak genomda hipermutasyonlara neden olan APOBEC3G (apolipoprotein B mRNA-editing enzyme, catalytic polypeptide-like 3G) proteinini proteozomal yıkıma yönlendirerek etkisiz hale getiren viral aksesuar protein aşağıdakilerden hangisidir?

$HIV-1$ replikasyon döngüsünde 'giriş' (entry) aşaması; tutunma (attachment), koreseptör etkileşimi ve füzyon basamaklarından oluşur. Standart antiretroviral tedavilere dirençli hastalarda 'kurtarma tedavisi' olarak kullanılan bir ajan; doğrudan viral zarf glikoproteini olan $gp120$'ye bağlanarak virüsün konak $CD4$ hücresine ilk tutunma aşamasını engeller. Etki mekanizması tanımlanan bu antiviral ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

Viral replikasyon stratejileri ve genom organizasyonları dikkate alındığında; negatif polariteli tek iplikli RNA ($-ssRNA$) genomuna sahip virüslerin, enfeksiyonun başlangıcında konak hücreye virion içerisinde hazır bir RNA bağımlı RNA polimeraz ($RdRp$) enzimi getirmek zorunda olmalarının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Prion hastalıklarında (Bulaşıcı Süngerimsi Ensefalopatiler), enfeksiyöz ajanın ($PrP^{Sc}$) biyokimyasal yapısı ve konakçı ile olan etkileşimi, bilinen diğer mikrobiyal patojenlerden radikal bir şekilde ayrılır. Bu hastalıklarda patolojik sürecin ilerlemesine rağmen konakçıda inflamatuar bir yanıtın gözlenmemesi ve etkenin standart dekontaminasyon yöntemlerine (proteazlar, UV, standart otoklavlama) dirençli olması, etkenin hangi yapısal veya biyolojik özelliği ile en doğrudan ilişkilidir?

İnfluenza (grip) enfeksiyonuna karşı kullanılan aşılar ve uygulama prensipleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

$38$ yaşında, $5$ yıldır $HBsAg$ pozitifliği olduğu bilinen (inaktif taşıyıcı) bir kadın hasta; son iki haftadır gelişen halsizlik, göz aklarında sararma ve sağ üst kadran ağrısı şikayetleriyle başvuruyor. Laboratuvar incelemesinde saptanan bulgular ve serolojik test sonuçları aşağıdadır:

Bu klinik ve laboratuvar bulgularına göre en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?