Genel Pediatri

371 questions

Question 201Question

On aylık bir süt çocuğunun rutin kontrolünde annesi; bebeğine her sabah demir desteği sağlamak amacıyla pekmezli yoğurt yedirdiğini, öğle öğününde ise kıymalı sebze yemeğinin yanında mutlaka bir çay bardağı ayran içirdiğini ifade etmektedir. Bu bebeğin beslenme düzeninde demir emilimini optimize etmeye yönelik en uygun değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Pekmezin kalsiyum içeren yoğurt yerine C vitamini kaynağı olan taze meyve veya meyve püreleri ile birlikte verilmesi

Answer

Pekmezin kalsiyum içeren yoğurt yerine C vitamini kaynağı olan meyvelerle birlikte verilmesi, non-hem demir emilimini optimize eder.
Pekmez, bitkisel kaynaklı bir demir (non-hem) formudur. Bu formun emilimi C vitamini varlığında önemli ölçüde artar. Ancak kalsiyum (yoğurt ve ayranda bulunur), demir ile bağırsak emilim aşamasında yarışmaya girerek demir emilimini azaltır. Bu nedenle, demir emilimini maksimize etmek için pekmezin kalsiyum içeren yoğurt yerine meyve ile verilmesi en doğru yaklaşımdır.

Step-by-Step Solution

1
Beslenme öyküsündeki demir kaynaklarını ve etkileşimleri analiz et.
Pekmez ve sebze yemeğindeki kıyma temel demir kaynaklarıdır. Yoğurt ve ayran ise yüksek kalsiyum içerir.
Demir emilimi, diyetteki diğer bileşenlerden (kalsiyum, C vitamini vb.) doğrudan etkilenir.
2
Non-hem demir emilimini etkileyen faktörleri değerlendir.
Pekmez gibi bitkisel kaynaklardaki demir (non-hem), C vitamini varlığında Fe3+Fe^{3+} formundan daha iyi emilen Fe2+Fe^{2+} formuna indirgenir.
Meyvelerdeki askorbik asit demir biyoyararlanımını artıran en güçlü faktördür.
3
Kalsiyumun inhibe edici etkisini göz önünde bulundur.
Kalsiyum, demir ile aynı taşıyıcı sistemleri (DMT1) kullanarak yarışmalı bir şekilde demir emilimini azaltır.
Süt ve süt ürünlerinin demir içeren ana öğünlerle birlikte verilmesi emilimi baskılar.
4
TUS standartlarına göre yasaklı gıdaları ve zamanlamayı kontrol et.
Yumurta akı, bal, inek sütü ve tuz 11 yaşından önce önerilmez.
Fizyolojik gelişim ve güvenlik sınırları bu kısıtlamaları zorunlu kılar.

Key Concept

Tamamlayıcı beslenmede kalsiyum-demir etkileşimi ve C vitamininin non-hem demir emilimi üzerindeki kolaylaştırıcı etkisi.
Estimated Time:1m 30s
Question 202Question

Türkiye Ulusal Yenidoğan Tarama Programı (NTPNTP) kapsamında kistik fibrozis taraması yapılan sağlıklı bir bebekte; ilk topuk kanı örneğinde "İmmünreaktif Tripsinojen (I˙RTİRT)" düzeyi eşik değerin üzerinde (>70μg/L>70 \mu g/L) saptanmıştır. Bu bebekte tarama protokolünün bir sonraki basamağı için en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Bebek 77-1414 günlük olduğunda ikinci bir topuk kanı örneği alınarak I˙RTİRT düzeyi tekrar ölçülmelidir.

Answer

İlk İRT düzeyi yüksek saptanan bebeklerde, bebek 7-14 günlükken ikinci bir topuk kanı örneği ile İRT düzeyi tekrar ölçülmelidir.
Türkiye'deki Ulusal Yenidoğan Tarama Programı protokolüne göre, kistik fibrozis taramasında ilk topuk kanı örneğinde İRT düzeyi >70μg/L>70 \mu g/L ise bebekten 77-1414. günlerde ikinci bir topuk kanı örneği alınır. Eğer ikinci örnekte de İRT düzeyi >45μg/L>45 \mu g/L saptanırsa bebek ter testi yapılmak üzere ilgili merkeze sevk edilir.

Step-by-Step Solution

1
Ulusal Yenidoğan Tarama Programı'ndaki kistik fibrozis algoritmasını hatırla.
Algoritma İRT1 -> İRT2 -> Ter Testi sırasını izler.
Yenidoğan döneminde geçici İRT yükseklikleri sık görüldüğü için gereksiz ter testi yükünü azaltmak amacıyla ikinci bir kan örneği gereklidir.
2
İlk İRT (İRT1) için eşik değer ve zamanlamayı kontrol et.
İRT1 eşik değeri 70μg/L70 \mu g/L'dir.
Belirtilen vakada sonuç bu değerin üzerindedir, bu yüzden bir sonraki adım olan İRT2'ye geçilmelidir.
3
İkinci örneğin (İRT2) zamanlamasını belirle.
En erken 77. günde, ideal olarak 77-1414. günlerde alınmalıdır.
Pankreatik tripsinojen seviyelerinin stabilize olması ve taramanın özgünlüğünün artması için bu süre beklenmelidir.

Key Concept

Kistik Fibrozis Yenidoğan Tarama Algoritması

Practice More

Konjenital hipotiroidi tarama algoritmasında TSH eşik değerleri ve geri çağırma (recall) kriterlerini tekrar gözden geçirin.
Estimated Time:1m 15s
Question 203Question

Biliyer atrezi tanısıyla izlenen ve 1010 aylık olan bir kız bebeğe, kronik karaciğer yetmezliği bulguları nedeniyle 55 hafta sonra canlı donörden karaciğer nakli yapılması planlanmaktadır. Bebeğin bu zamana kadar olan rutin aşıları (BCGBCG, DaBTDaBT-I˙PAİPA-HibHib, KPA13KPA13, HepBHepB) takvimine uygun olarak tamamlanmıştır. Bu hastanın nakil öncesi aşılama planı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi en uygundur?

Show answer & explanation

Answer: Kızamık-kızamıkçık-kabakulak (KKKKKK) ve suçiçeği aşıları nakilden en az 44 hafta önce yapılmak kaydıyla 66. aydan itibaren öne çekilebilir; bu nedenle hastaya şimdi her iki aşı da uygulanmalıdır.

Answer

Canlı aşılar nakilden en az 4 hafta önce yapılmak kaydıyla 6. aydan itibaren öne çekilebilir; bu nedenle hastaya şimdi KKK ve suçiçeği aşıları uygulanmalıdır.
Solid organ nakli planlanan çocuklarda, nakil sonrası kullanılacak yüksek doz immünsüpresif tedavi canlı aşılar için kontrendikasyon oluşturacağından, bu aşıların nakil öncesinde tamamlanması hayati önem taşır. ACIP ve Türkiye Sağlık Bakanlığı rehberlerine göre, nakil adayı olan çocuklarda KKK ve suçiçeği aşıları, operasyondan en az 4 hafta önce yapılması şartıyla 6. aydan itibaren öne çekilebilir. Bu vakada bebek 10 aylıktır (6 aydan büyük) ve nakle 5 hafta vardır (4 haftadan fazla), bu nedenle her iki aşı da şimdi güvenle uygulanabilir.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın klinik durumunu ve planlanan tedaviyi analiz et.
Hasta 10 aylık ve 5 hafta (yaklaşık 35 gün) sonra solid organ nakli (karaciğer) olacak.
Solid organ nakli sonrası yoğun immünsüpresif tedavi başlanacağı için canlı aşılar nakil öncesi tamamlanmalıdır.
2
Canlı aşıların (KKK ve Suçiçeği) nakil öncesi uygulanma kurallarını hatırla.
Bu aşılar normalde 12. ayda yapılır ancak nakil adaylarında 6. aydan itibaren 'doz 0' olarak uygulanabilir.
Nakil sonrası canlı aşı uygulaması güvenli olmayacağı için mümkün olan en erken korumayı sağlamak amaçlanır.
3
Aşı ile operasyon arasındaki minimum süreyi kontrol et.
Canlı aşılar ile nakil arasında en az 4 hafta süre olmalıdır.
Canlı aşı virüsünün replikasyonu ve immün yanıtın oluşması için gereken güvenli süredir.
4
Hastanın verilerini (10 aylık, 5 hafta süre) kurallarla karşılaştır.
Hasta 6 aydan büyüktür ve nakle 4 haftadan fazla süre vardır; aşılama için uygundur.
10 aylık olması ve operasyona 5 hafta olması, her iki kriteri de (yaş > 6 ay, süre > 4 hafta) karşılar.

Key Concept

Solid organ nakli adaylarında, nakilden en az 4 hafta önce olmak kaydıyla KKK ve suçiçeği aşıları 6. aydan itibaren öne çekilerek uygulanabilir.

Practice More

Nakil sonrası inaktif aşıların (örneğin İnfluenza veya KPA13) genellikle operasyondan 3-6 ay sonra başlanabileceğini unutmayın.
Estimated Time:1m 30s
Question 204Question

77 aylık bir erkek bebek, 2828 haftalık (11001100 gram) olarak HBsAgHBsAg pozitif bir anneden doğmuştur. Doğumda Hepatit B aşısı ve Hepatit B immünglobulini (HBI˙GHBİG) uygulanan bebeğe, 1.1. ve 2.2. aylarda Hepatit B aşı dozları tekrarlanmıştır. 55 aylıkken Ağır Kombine İmmün Yetmezlik (AKI˙YAKİY) tanısı alan bu bebeğin, gecikmiş olan 6.6. ay rutin kontrollerinde Sağlık Bakanlığı aşı takvimine göre yapılması gereken aşı uygulaması aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Sadece DaBT-İPA-Hib ve Hepatit B aşıları uygulanmalı; OPA yapılmamalıdır.

Answer

İnaktif olan DaBT-İPA-Hib ve Hepatit B aşılarının uygulanması, ancak canlı aşı olan OPA'nın Ağır Kombine İmmün Yetmezlik nedeniyle yapılmaması gerekmektedir.
Doğru yaklaşım, sadece inaktif aşıların yapılması ve canlı aşının dışlanmasıdır. Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı rehberine göre, doğum ağırlığı 20002000 gramın altında olan prematüre bebeklerde doğumda yapılan Hepatit B aşısı geçerli bir doz olarak kabul edilmez; bu nedenle bu bebeklere 0,1,20, 1, 2 ve 6.6. aylarda olmak üzere toplam 44 doz Hepatit B aşısı uygulanır. Sorudaki bebek 6.6. ay vizitesinde (gecikmeli olarak 7.7. ayda) olduğu için takvimdeki DaBT-İPA-Hib ve Hepatit B aşılarını almalıdır. Ancak Ağır Kombine İmmün Yetmezlik (AKI˙YAKİY) tanısı, canlı bir aşı olan Oral Polio Aşısı'nın (OPAOPA) uygulanması için kesin bir kontrendikasyondur.

Step-by-Step Solution

1
Sağlık Bakanlığı 6.6. ay aşılarını belirle.
Rutin takvimde 6.6. ayda DaBT-İPA-Hib (3.3. doz), OPAOPA (1.1. doz) ve Hepatit B (3.3. doz) bulunur.
Uygulanacak temel aşı setini bilmek ilk adımdır.
2
Düşük doğum ağırlıklı bebek için Hepatit B şemasını değerlendir.
Doğum ağırlığı <2000<2000 gr olan ve annesi HBsAgHBsAg pozitif olan bebeklerde doğum dozu (0.0. ay) seriden sayılmaz. Bu bebekler 0,1,20, 1, 2 ve 6.6. aylarda olmak üzere toplam 44 doz Hepatit B aşısı almalıdır.
Düşük doğum ağırlıklı bebeklerde immün yanıtın optimizasyonu için ek doz gereklidir.
3
Ağır Kombine İmmün Yetmezlik (AKI˙YAKİY) durumunun aşılar üzerindeki etkisini incele.
Canlı aşılar (örneğin OPAOPA, BCGBCG, KKKKKK) AKI˙YAKİY gibi ağır T ve B hücre yetmezliklerinde kesin kontrendikedir. İnaktif aşılar (DaBT-İPA-Hib ve Hepatit B) ise güvenle yapılabilir.
Canlı aşılar immün yetmezlikli bireylerde hastalık yapma riski taşır.
4
Verileri birleştirerek nihai kararı ver.
DaBT-İPA-Hib ve Hepatit B (toplam 4.4. doz olacak şekilde) yapılmalı, OPAOPA ise yapılmamalıdır.
Hasta güvenliği ve bağışıklama kuralları sentezlenmiştir.

Key Concept

Özel durumlarda aşılama: Preterm bebeklerde Hepatit B şeması ve immün yetmezlikte canlı aşı kontrendikasyonu.

Practice More

İmmün yetmezlikli bir çocuğun ev içi temaslılarına yapılacak canlı aşıların (örneğin sağlıklı kardeşe yapılacak OPAOPA veya KKKKKK) risklerini ve kısıtlamalarını gözden geçirin.
Estimated Time:2m 0s
Question 205Question

Akut astım atağı nedeniyle 55 gün süreyle 22 mg/kg/gün dozunda sistemik steroid tedavisi alan 66 yaşındaki bir çocuğun klinik bulguları tamamen düzelmiştir. Bu çocuğun aşı kartı incelendiğinde 464-6 yaş arasında yapılması gereken KKK (Kızamık-Kızamıkçık-Kabakulak) aşısının eksik olduğu saptanmıştır. Bu çocukta KKK aşısının uygulanmasıyla ilgili en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Steroid tedavisi bittikten hemen sonra aşı uygulanabilir

Answer

Steroid tedavisi kısa süreli (14 günden az) olduğu için aşı beklemeden hemen uygulanabilir.
Çocuklarda canlı viral aşıların (KKK, suçiçeği gibi) uygulanması için yüksek doz steroid tedavisi alanlarda kontrendikasyon oluşması için tedavinin en az 1414 gün sürmesi gerekir. Bu vakada tedavi süresi sadece 55 gün olduğu için aşı güvenle ve beklemeden uygulanabilir.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın aldığı steroid dozunu ve tedavi süresini belirleyin.
Hasta 22 mg/kg/gün (yüksek doz) steroid almış ancak tedavi süresi 55 gün (kısa süreli) ile sınırlı kalmıştır.
Bağışıklama rehberlerine göre immünsüpresyon tanımı hem doza hem de süreye bağlıdır.
2
Canlı aşılar için kontrendikasyon sınırını kontrol edin.
Sistemik steroid kullanımında 1414 günden kısa süreli tedaviler, dozdan bağımsız olarak canlı aşılar için engel teşkil etmez.
Kısa süreli tedavilerde bağışıklık yanıtı canlı aşıya karşı yetersiz kalacak düzeyde baskılanmaz.
3
Uygun aşılama zamanına karar verin.
KKK aşısı gibi canlı viral aşılar, steroid tedavisi biter bitmez (veya çocuk klinik olarak iyileştiğinde) hemen uygulanabilir.
Gereksiz bekleme süreleri aşılama oranlarını düşüreceği için kural dışı erteleme yapılmamalıdır.

Key Concept

Steroid tedavisi alan çocuklarda canlı aşı uygulama kriterleri

Hints

1
Canlı aşılar için steroid tedavisinde kritik süre sınırını hatırlayın.

Practice More

Nefrotik sendrom gibi uzun süreli steroid kullanımının gerektiği durumlarda aşılama takvimini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 206Question

Altı aylık sağlıklı bir süt çocuğu, rutin çocuk sağlığı izlemi sırasında büyüme ve gelişme açısından normal olarak değerlendiriliyor. Sadece anne sütü ile beslenen bebeğin tamamlayıcı beslenmesine bu hafta başlanması planlanıyor. Bebeğin annesine verilen aşağıdaki beslenme önerilerinden hangisi, güncel ulusal beslenme protokollerine göre en uygundur?

Show answer & explanation

Answer: Bebeğinizin demir depolarını desteklemek için kırmızı et ve tavuk gibi protein kaynaklarını altıncı aydan itibaren püre şeklinde beslenmesine ekleyebilirsiniz.

Answer

Demir depolarını desteklemek amacıyla kırmızı et ve tavuk gibi protein kaynaklarının altıncı aydan itibaren püre şeklinde beslenmeye eklenmesi en uygun öneridir.
Sağlıklı bir süt çocuğunda 6.6. aydan itibaren anne sütündeki demir miktarı bebeğin ihtiyacını karşılamaya yetmez. Bu nedenle, demir emilimi yüksek olan kırmızı et ve tavuk gibi hayvansal proteinlerin püre şeklinde tamamlayıcı beslenmeye erken dönemde (6. ay) dahil edilmesi, demir eksikliği anemisinin önlenmesi açısından hayati önem taşır.

Step-by-Step Solution

1
Bebeğin gelişimsel dönemini ve besinsel ihtiyaçlarını belirlemek.
Bebek 66 aylık olup tamamlayıcı beslenmeye geçiş (komplementer faz) aşamasındadır.
Anne sütünün 6.6. aydan sonra tek başına demir ve çinko ihtiyacını karşılayamaması nedeniyle ek besinlere başlanmalıdır.
2
Bir yaş öncesi kısıtlanması gereken besinleri kontrol etmek.
Tuz, şeker, bal, inek sütü (ana öğün olarak) ve yumurta akı listeden elenir.
Bu besinler böbrek yükü, botulismus riski ve alerji potansiyeli nedeniyle ilk yıl önerilmez.
3
Doğru başlangıç besinlerini ve formlarını değerlendirmek.
Demir içeriği yüksek hayvansal proteinler (kırmızı et, tavuk), yumurta sarısı ve sebze/meyve püreleri uygun seçeneklerdir.
Bebeğin çiğneme/yutma becerilerine uygun olarak püre kıvamında başlanması ve demir depolarının desteklenmesi esastır.

Key Concept

Tamamlayıcı beslenmeye geçişte demir içeriği yüksek gıdaların (et/tavuk/yumurta sarısı) zamanında başlanması ve ilk yıl yasaklı olan besinlerden (tuz, bal, yumurta akı) kaçınılması.

Practice More

Bebeklerde inek sütü alerjisi ve inek sütünün erken başlanmasının mikro-kanamalar yoluyla anemiye neden olma mekanizmasını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 207Question

33 yaşında bir erkek çocuk rutin sağlık kontrolü için polikliniğe getiriliyor. Yapılan antropometrik değerlendirmede şu veriler saptanıyor:

ParametreÖlçüm Değeri
Boy88cm88 cm (3.3. persentil)
Vücut ağırlığı13kg13 kg (25.25. persentil)
Baş çevresi49cm49 cm (50.50. persentil)

Çocuğun bir yıl önceki boyunun 81cm81 cm olduğu öğreniliyor. Kemik yaşı 33 yaş ile uyumlu bulunan, anne boyu 150cm150 cm ve baba boyu 160cm160 cm olan bu çocuk için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Ailesel boy kısalığı

Answer

Verilen klinik bulgular doğrultusunda en olası tanı ailesel boy kısalığıdır.
Çocuğun yıllık boy uzama hızı (7cm/yıl7 cm/yıl) normal sınırlar içerisindedir. Kemik yaşının takvim yaşına tam uyumlu olması ve ebeveyn boylarının (anne 150cm150 cm, baba 160cm160 cm) kısa olması, tablonun patolojik bir süreçten ziyade ailesel boy kısalığı olduğunu gösterir.

Step-by-Step Solution

1
Büyüme hızını hesaplayın.
88cm81cm=7cm/yıl88 cm - 81 cm = 7 cm/yıl.
33 yaşındaki bir çocuk için yıllık 7cm7 cm uzama normal bir büyüme hızıdır (>5cm/yıl>5 cm/yıl).
2
Kemik yaşı ile takvim yaşını karşılaştırın.
Kemik yaşı (33 yaş) = Takvim yaşı (33 yaş).
Kemik yaşının takvim yaşına uygun olması, endokrin patolojilerden ve yapısal gecikmeden uzaklaştırır.
3
Ebeveyn boylarını ve hedef boyu değerlendirin.
Anne ve baba boyu kısa, çocuk da 3.3. persentil sınırında büyüyor.
Çocuğun persentilinin ebeveyn boyları ile uyumlu olması ailesel (genetik) kısalığı destekler.

Key Concept

Büyüme hızı normal olan ve kemik yaşı takvim yaşına uygun olan kısa boylu çocuklarda, ebeveyn boyları da kısaysa ilk düşünülmesi gereken tanı ailesel boy kısalığıdır.
Question 208Question

1313 yaşındaki bir kız çocuk, yıllık sağlık kontrolü için polikliniğe getiriliyor. Annesinden alınan anamnezde, çocuğun yaklaşık 33 ay önce ilk adet kanamasını (menarş) gördüğü ve son bir yıldır boyunun çok hızlı uzadığı öğreniliyor. Fizik muayenesinde; boyu 75.75. persentilde, meme gelişimi ve pubik kıllanması Tanner evre 44 ile uyumlu saptanıyor. Bu hastanın pubertal gelişimi göz önüne alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Telarşın (meme gelişimi) başlangıcından menarşın gerçekleşmesine kadar geçen süre genellikle 22,52-2,5 yıldır.

Answer

Telarşın başlangıcından menarşın gerçekleşmesine kadar geçen sürenin genellikle 22,52-2,5 yıl olması doğru bir ifadedir.
Normal bir pubertal gelişimde, kız çocuklarında telarşın (B2 evresi) başlaması ile ilk menstrüasyonun (menarş) görülmesi arasında geçen süre literatürde ortalama 2,32,3 yıl (yaklaşık 22,52-2,5 yıl) olarak kabul edilir. Bu süre, pubertenin sağlıklı ilerlediğinin bir göstergesidir.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın mevcut pubertal evresini ve öyküsünü değerlendir.
Hasta 1313 yaşında, Tanner evre 44 ve post-menarşial dönemdedir (menarş 33 ay önce).
Normal pubertal takvimi belirlemek için başlangıç noktası ve mevcut durumun kıyaslanması gerekir.
2
Kızlarda pubertal olayların sırasını hatırla.
Sıralama: Telarş (meme tomurcuklanması) → Pubarş → Doruk büyüme hızı (PHV) → Menarş.
Menarş, pubertenin geç bir bulgusudur ve genellikle boy uzama hızının yavaşladığı dönemde gerçekleşir.
3
Olaylar arasındaki tipik zaman aralıklarını ve boy uzama potansiyelini analiz et.
Telarş-menarş arası ortalama 2,32,3 yıl; menarş sonrası beklenen uzama ise 57 cm5-7\text{ cm}'dir.
Bu değerler normal adölesan gelişiminin standart parametreleridir.

Key Concept

Kız çocuklarında pubertal gelişim sıralamasında telarş genellikle ilk bulgudur ve menarş, telarşın başlamasından yaklaşık 2,32,3 yıl sonra, doruk büyüme hızı (PHV) geçildikten sonra gerçekleşir.

Hints

1
Kızlarda boy uzamasının en hızlı olduğu dönemin (PHV) adet kanamasından önce mi sonra mı olduğunu düşünün.
2
Menarşın genellikle Tanner evre 4'te gerçekleştiğini ve telarştan ne kadar süre sonra ortaya çıktığını hatırlayın.
3
Telarş ile menarş arasındaki standart süre yaklaşık 2,3 yıldır.

Practice More

Erkek çocuklarda doruk büyüme hızının (PHV) hangi Tanner evresinde gerçekleştiğini ve kızlardan farkını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 209Question

Gebelik haftası 2828 hafta olarak doğan ve şu an kronolojik olarak 66 haftalık olan, fizik muayenesinde kalça eklemleri stabil ve ek risk faktörü bulunmayan bir bebeğin rutin çocuk sağlığı izleminde; Türkiye Ulusal Gelişimsel Kalça Displazisi (GKDGKD) Tarama Programı protokolüne göre kalça ultrasonografisinin (USGUSG) planlanmasıyla ilgili en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Bebeğin düzeltilmiş yaşı 464-6. haftaya ulaştığında (yaklaşık kronolojik 161816-18. haftalar) kalça USGUSG tetkiki yapılmalıdır.

Answer

Bebeğin düzeltilmiş yaşı 4-6. haftaya ulaştığında kalça ultrasonografisi yapılmalıdır.
Türkiye Ulusal GKDGKD Tarama Programı rehberine göre, prematüre doğan bebeklerde kalçanın immatür görünümünden kaynaklanan yalancı pozitiflikleri önlemek amacıyla kalça USGUSG tetkiki düzeltilmiş 464-6. haftalarda yapılmalıdır. 2828 haftalık doğan bir bebek, beklenen doğum tarihine (4040. hafta) ulaştığında kronolojik 1212 haftalık olur; üzerine 44 hafta eklendiğinde tarama zamanı kronolojik 1616. haftaya denk gelir.

Step-by-Step Solution

1
Bebeğin gestasyonel yaşını ve kronolojik yaşını değerlendir.
Bebek 2828 haftalık doğmuş ve şu an kronolojik 66 haftalık. Düzeltilmiş yaşı henüz eksi 66 haftadır (henüz beklenen doğum tarihine ulaşmamıştır).
Tarama zamanlamasının düzeltilmiş yaşa göre mi yoksa kronolojik yaşa göre mi yapılacağını belirlemek için bu ayrım kritiktir.
2
GKDGKD tarama protokolündeki yaş kriterini hatırla.
Sağlıklı term bebeklerde 464-6. haftalar önerilirken, prematürelerde 'fizyolojik laksite' ve 'kalça maturasyonu' gestasyonel yaşa bağlı olduğu için düzeltilmiş yaş esas alınır.
Erken yapılan USGUSG, immatürite nedeniyle yalancı pozitif sonuçlara ve gereksiz tedavi girişimlerine neden olur.
3
Düzeltilmiş 4-6. haftaya denk gelen kronolojik zamanı hesapla.
Doğumdan beklenen tarihe kadar 1212 hafta (402840-28), üzerine tarama için 464-6 hafta eklendiğinde toplam 161816-18 kronolojik hafta bulunur.
Ailenin ve hekimin doğru randevu zamanlamasını yapabilmesi için gereklidir.

Key Concept

Prematüre bebeklerde kalça ultrasonografisi zamanlaması düzeltilmiş yaşa (corrected age) göre planlanmalıdır.

Practice More

Prematüre bir bebekte aynı zamanda Retinopati (ROPROP) taramasının hangi yaşta (post-konsepsiyonel/kronolojik) başladığını gözden geçirmek, gelişimsel tarama mantığını pekiştirecektir.
Estimated Time:2m 0s
Question 210Question

Daha önce hiçbir aşısı yapılmamış olan 1414 aylık bir çocuk, rutin çocukluk çağı aşılamasına başlanması amacıyla polikliniğe getiriliyor. Öyküsünden 22 ay önce İdiyopatik Trombositopenik Purpura (I˙TPİTP) tanısıyla 22 g/kgg/kg dozunda intravenöz immünglobulin (I˙VI˙GİVİG) tedavisi aldığı öğreniliyor. Yapılan tüberkülin cilt testi (TCTTCT) sonucu 00 mmmm olarak ölçülüyor.

Sağlık Bakanlığı aşı takvimi ve genel aşılama ilkeleri doğrultusunda, bu çocuğun bugünkü aşılaması ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: DaBTI˙PAHI˙BDaBT-İPA-HİB, KPAKPA, BCGBCG ve Hepatit B aşıları bugün uygulanabilir; KKKKKK ve suçiçeği aşıları için I˙VI˙GİVİG uygulaması üzerinden 1111 ay geçmesi beklenmelidir.

Answer

İnaktive aşılar ve canlı bakteriyel aşı (BCG) İVİG etkileşiminden bağımsız olarak hemen uygulanabilirken; yüksek doz (22 g/kgg/kg) İVİG sonrası canlı viral aşılar (KKK, Suçiçeği) için 1111 ay beklenmelidir.
Doğru yanıt, inaktive aşıların (beşli karma, KPA, Hepatit B) ve canlı bakteriyel aşı olan BCG'nin İVİG uygulamasından etkilenmediğini, buna karşın yüksek doz İVİG (22 g/kgg/kg) nedeniyle canlı viral aşıların (KKK ve suçiçeği) 11 ay ertelenmesi gerektiğini belirtir.

Step-by-Step Solution

1
Çocuğun aşı ihtiyacını belirle.
1414 aylık aşılanmamış çocukta catch-up (yakalama) takvimi kapsamında DaBTI˙PAHI˙BDaBT-İPA-HİB, KPAKPA, Hepatit B, BCGBCG (TCT sonrası) ve KKKKKK/Suçiçeği endikedir.
Yaşına uygun eksik aşıların tamamlanması gerekir.
2
I˙VI˙GİVİG ve aşı etkileşimini değerlendir.
I˙VI˙GİVİG, canlı viral parenteral aşılar (KKKKKK, Suçiçeği) ile etkileşime girer; inaktive aşılar (DaBTDaBT, KPAKPA, HepB) ve canlı bakteriyel (BCGBCG) veya oral (OPAOPA) aşılarla etkileşmez.
Pasif antikorlar sadece belirli canlı virüslerin çoğalmasını engeller.
3
Doz ve süre ilişkisini kontrol et.
I˙TPİTP veya Kawasaki tedavisinde kullanılan 22 g/kgg/kg yüksek doz I˙VI˙GİVİG için önerilen bekleme süresi 1111 aydır.
Antikor konsantrasyonu arttıkça eliminasyon süresi ve etkileşim periyodu uzar.

Key Concept

İVİG uygulaması sonrası canlı viral aşılar (KKK, Suçiçeği) için bekleme süresi doza bağımlıdır; inaktive aşılar ve BCG bu kısıtlamadan muaftır.
Question 211Question

Anne sütünün biyokimyasal içeriği, inek sütü ile arasındaki temel farklar ve Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından belirlenen emzirme ilkeleri göz önüne alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Anne sütündeki kalsiyum/fosfor oranı yaklaşık 2:12:1’dir; bu oran inek sütündeki 1.2:11.2:1 oranına kıyasla kalsiyumun biyoyararlanımını artırarak neonatal tetani riskini azaltır.

Answer

Anne sütündeki kalsiyum/fosfor oranının yaklaşık 2:12:1 olması, kalsiyum emilimini artırarak neonatal tetani riskini azaltan doğru bir bilgidir.
Anne sütündeki kalsiyum miktarı inek sütüne göre daha düşük olsa da, kalsiyumun fosfora oranının (2:12:1) yüksek olması biyoyararlanımı artırır. İnek sütü ile beslenen bebeklerde yüksek fosfor yükü, paratiroid bezini baskılayarak veya böbreklerden kalsiyum kaybına yol açarak neonatal hipokalsemik tetani riskini artırır.

Step-by-Step Solution

1
Mineral dengesini analiz et
Anne sütünde Ca/P oranı 2:12:1, inek sütünde ise 1.2:11.2:1 civarındadır.
Yüksek fosfor yükü böbreklerden kalsiyum kaybına ve neonatal hipokalsemiye yol açabilir.
2
Protein fraksiyonlarını karşılaştır
Anne sütü whey baskın (%60), inek sütü kazein baskındır (%80).
Whey proteinleri midede daha yumuşak pıhtı oluşturarak sindirimi hızlandırır.
3
İmmünolojik mekanizmayı değerlendir
sIgAsIgA yerel koruma sağlar, laktoferrin ise demiri bağlayarak bakteriyostatik etki gösterir.
Bu bileşenler bebeği enfeksiyonlara karşı sistemik değil, mukozal düzeyde korur.

Key Concept

Anne sütü ve inek sütü arasındaki biyokimyasal farklar ve klinik yansımaları.
Question 212Question

Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı tarafından yürütülen Ulusal Yenidoğan Tarama Programı (NTP) kapsamında, yenidoğanlardan alınan topuk kanı örneği (Guthrie kartı) ile taraması yapılan hastalıklar arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Show answer & explanation

Answer: Galaktozemi

Answer

Galaktozemi, Türkiye'deki rutin ulusal topuk kanı tarama programında yer almayan bir hastalıktır.
Galaktozemi, Türkiye'deki rutin Ulusal Yenidoğan Tarama Programı (NTP) kapsamında topuk kanı ile taranan hastalıklar arasında yer almamaktadır. Ülkemizdeki mevcut panel; Fenilketonüri, Kongenital Hipotiroidi, Biyotinidaz Eksikliği, Kistik Fibrozis, Kongenital Adrenal Hiperplazi ve Spinal Musküler Atrofi (SMA) hastalıklarını içermektedir.

Step-by-Step Solution

1
Ulusal Yenidoğan Tarama Programı (NTP) kapsamındaki hastalıkları listeleyin.
Programda Fenilketonüri, Kongenital Hipotiroidi, Biyotinidaz Eksikliği, Kistik Fibrozis, Kongenital Adrenal Hiperplazi ve SMA yer alır.
Mevcut protokolün içeriğini bilmek, taranmayan hastalığı ayırt etmeyi sağlar.
2
Seçeneklerdeki hastalıkların bu listede olup olmadığını kontrol edin.
Fenilketonüri, biyotinidaz eksikliği, kistik fibrozis ve hipotiroidi listede mevcuttur.
Taraması yapılan hastalıkları eleyerek doğru seçeneğe ulaşılır.
3
Galaktozemi'nin durumunu değerlendirin.
Galaktozemi, Türkiye'deki ulusal panelde rutin olarak taranmamaktadır.
Doğru cevabı teyit etmek için program dışı olan hastalığı belirlemek gerekir.

Key Concept

Ulusal Yenidoğan Tarama Programı (NTP) İçeriği

Practice More

Tarama programında yer alan hastalıkların (örneğin kistik fibrozis veya hipotiroidi) hangi belirteçlerle (IRT, TSH vb.) taranacağını tekrar edin.
Estimated Time:45s
Question 213Question

Altı yaşındaki bir erkek çocuk, boy uzamasının yavaşlaması şikayetiyle polikliniğe getiriliyor. Çocuğun geriye dönük büyüme kayıtları ve güncel verileri şu şekildedir:

Parametre44 Yaş55 Yaş66 Yaş (Güncel)
Boy (cmcm)102102 (25.25. persentil)105.5105.5 (1025.10-25. persentil)109109 (3.3. persentil)
Vücut Ağırlığı (kgkg)161617.517.51919 (2550.25-50. persentil)

Fizik muayenesinde sistemik bir hastalık bulgusuna rastlanmayan hastanın kemik yaşı 44 yaş ile uyumlu bulunmuştur. Anne boyu 158158 cm, baba boyu 177177 cm olan bu çocuk için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Büyüme hormonu eksikliği

Answer

Büyüme hormonu eksikliği
Büyüme hormonu eksikliği tanısı; yıllık büyüme hızının düşük olması (3.53.5 cm/yıl), boyun persentil çizgilerini aşağı yönde kesmesi, kemik yaşının takvim yaşından belirgin geri olması ve vücut ağırlığının boya göre daha iyi korunmuş olması bulgularıyla konur.

Step-by-Step Solution

1
Yıllık büyüme hızının hesaplanması ve değerlendirilmesi
3.53.5 cm/yıl
44 yaştan 66 yaşa kadar boy 77 cm artmıştır (109102=7109 - 102 = 7). Yıllık uzama 3.53.5 cm'dir. 464-6 yaş arası çocuklarda yıllık büyüme hızının 55 cm'nin altında olması patolojiktir.
2
Persentil eğrilerinin analiz edilmesi
Persentil kaybı (Crossing percentiles)
Çocuğun boyu 25.25. persentilden 3.3. persentile gerilemiştir. Persentil çizgilerinin aşağı doğru kesilmesi patolojik bir sürece işaret eder.
3
Hedef boy (midparental boy) hesaplaması
174±5174 \pm 5 cm
Erkek çocuk için hedef boy formülü: (AnneBoyu+BabaBoyu+13)/2(Anne Boyu + Baba Boyu + 13) / 2. Bu vaka için: (158+177+13)/2=174(158 + 177 + 13) / 2 = 174 cm. Çocuğun güncel boyu bu projeksiyonun çok altındadır.
4
Kemik yaşı ve antropolojik verilerin sentezi
Endokrin tip boy kısalığı
Kemik yaşında 22 yıllık belirgin gerilik (44 yaş vs 66 yaş) mevcuttur. Vücut ağırlığının boy persentiline göre daha iyi korunmuş olması, nutrisyonel nedenlerden ziyade büyüme hormonu eksikliği veya hipotiroidi gibi endokrin nedenleri destekler.

Key Concept

Patolojik büyüme hızı ve persentil kaybı ile giden, kemik yaşının geri olduğu boy kısalıklarında öncelikle endokrin patolojiler (Büyüme hormonu eksikliği gibi) düşünülmelidir.
Estimated Time:1m 30s
Question 214Question

Anne sütünün biyokimyasal bileşimi, immünolojik koruyucu bileşenleri ve emzirme kontrendikasyonları ile ilgili klinik yaklaşımlar değerlendirildiğinde, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Anne sütündeki kalsiyum/fosfor oranının yaklaşık 2:12:1 olması kalsiyumun biyoyararlanımını optimize ederken; sekretuar IgA, yapısındaki 'sekretuar komponent' sayesinde mide asidi ve proteolitik enzimlere direnç göstererek intestinal mukozada pasif immünite sağlar.

Answer

Anne sütündeki kalsiyum/fosfor oranının 2:12:1 olması mineral emilimini artırırken, sekretuar IgA'nın proteolize dirençli yapısıyla mukozal koruma sağlaması doğrudur.
Doğru olan ifadede belirtildiği gibi, anne sütündeki 2:12:1 kalsiyum/fosfor oranı, mineralin biyoyararlanımını en üst düzeye çıkararak kemik mineralizasyonunu destekler ve neonatal tetani riskini azaltır. Aynı zamanda immünolojik sistemin en önemli parçası olan sekretuar IgA, yapısındaki ek protein (sekretuar komponent) sayesinde sindirim sisteminin zorlu koşullarında (asit ve enzimler) parçalanmadan kalır ve bağırsak epitelinde patojenlere karşı koruyucu bir tabaka oluşturur.

Step-by-Step Solution

1
Biyokimyasal oranları analiz et
Anne sütünde kalsiyum/fosfor oranı 2:12:1 (inek sütünde 1.2:11.2:1). Bu oran kalsiyumun emilimini optimize eder.
Yüksek fosfor (inek sütündeki gibi) neonatal hipokalsemi riskini artırır.
2
İmmünolojik bileşenlerin dayanıklılığını değerlendir
Sekretuar IgA (sIgA), birleştirici J zinciri ve sekretuar komponent içerir.
Sekretuar komponent, antikorun sindirim enzimlerine ve asit ortama direnç göstererek bağırsakta aktif kalmasını sağlar.
3
Kontrendikasyonları gözden geçir
Hepatit B ve C emzirme engeli değildir. Aktif tüberkülozda tedavi sonrası emzirme devam edebilir.
HIV (gelişmiş ülkelerde) ve Galaktozemi mutlak kontrendikasyonlardandır.

Key Concept

Anne sütünün türe özgü biyokimyasal dengesi ve mukozal immünite sağlayan sIgA'nın yapısal direnci.
Question 215Question

Türkiye'deki rutin çocuk sağlığı izlem protokolleri kapsamında uygulanan vitamin ve mineral desteği uygulamaları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Prematüre bebeklerde demir desteğine postnatal 2. ayda2.\text{ ayda} başlanırken, miyadında bebeklerde bu desteğin 4. ayda4.\text{ ayda} başlatılması önerilir.

Answer

Prematüre bebeklerde demir desteğine postnatal 2. ayda2.\text{ ayda} başlanırken, miyadında bebeklerde bu desteğin 4. ayda4.\text{ ayda} başlatılması önerilir.
Doğru ifade, miyadında ve prematüre bebekler arasındaki demir depoları farkını yansıtmaktadır. Prematüre bebeklerde demir depoları daha sınırlı olduğu için profilaktik destek 2. ayda2.\text{ ayda} (veya doğum ağırlığı iki katına çıktığında) başlanırken, miyadında bebeklerde bu süre 4. aydır4.\text{ aydır}.

Step-by-Step Solution

1
Miyadında bebeklerin demir desteği zamanlamasını belirle.
Miyadında bebeklerde demir depoları yaklaşık 4 ay yeterlidir, bu nedenle profilaksi 4. ayda4.\text{ ayda} başlar.
Zamanında doğan bebeklerin fizyolojik demir depolarının tükenme zamanı bu dönemdir.
2
Prematüre bebeklerin demir desteği zamanlamasını değerlendir.
Prematürelerde depolar daha az olduğu için destek 2. ayda2.\text{ ayda} başlar.
Düşük doğum ağırlığı ve erken doğum, fetal dönemdeki demir depolanmasını kısıtlar.
3
D vitamini ve K vitamini rutinlerini kontrol et.
D vitamini doğumdan itibaren 400 IU/gu¨n400\text{ IU/gün}, K vitamini doğumda 1 mg1\text{ mg} IM uygulanır.
Ulusal sağlık protokolleri bu doz ve zamanlamaları tüm sağlıklı bebekler için standartlaştırmıştır.

Key Concept

Bebeklerde profilaktik demir ve vitamin desteği zamanlamasındaki miyadında/prematüre farkı.

Practice More

Prematüre bebeklerde demir desteği dozunun (24 mg/kg/gu¨n2-4\text{ mg/kg/gün}) miyadında bebeklerden (12 mg/kg/gu¨n1-2\text{ mg/kg/gün}) farklı olduğunu hatırlayınız.
Estimated Time:1m 15s
Question 216Question

Diyetinde protein alımı oldukça yetersiz olan 22 yaşındaki bir çocuk, büyüme geriliği ve karında şişlik şikayetiyle polikliniğe getiriliyor. Boya göre ağırlığı 3-3 standart sapmanın altında saptanan bu hastada, aşağıdaki klinik bulgulardan hangisinin varlığı tablonun Marasmus yerine Kwashiorkor olduğunu kesin olarak gösterir?

Show answer & explanation

Answer: Ödem

Answer

Kwashiorkor tanısını Marasmus'tan ayıran temel ve kesin klinik bulgu ödemdir.
Protein enerji malnütrisyonu (PEM) sınıflandırmasında Kwashiorkor'u Marasmus'tan ayıran en önemli klinik kriter ödemdir. Kwashiorkor tipik olarak protein eksikliğinin enerji eksikliğinden daha ön planda olduğu durumlarda görülür. Karaciğerde yağlanma (hepatomegali), dermatit (boyanmış deri döküntüleri) ve saç değişiklikleri eşlik edebilir. Marasmus'ta ise hem enerji hem protein eksikliği vardır ve ödem saptanmaz; hasta 'bir deri bir kemik' görünümündedir.

Klinik ÖzellikMarasmusKwashiorkor
ÖdemYokVar
Kas AtrofisiBelirginVar (maskelenmiş olabilir)
Karaciğer YağlanmasıNadirSık (Hepatomegali)
Cilt DeğişiklikleriYaşlı adam yüzüPellagra benzeri dermatit

Step-by-Step Solution

1
Hastanın temel beslenme öyküsünü değerlendir.
Protein alımının yetersiz olması Kwashiorkor lehine bir ipucudur.
Kwashiorkor genellikle karbonhidrat ağırlıklı ama protein fakir beslenmeyle ortaya çıkar.
2
Tanımlayıcı klinik farkı belirle.
Ödem varlığı.
Ağır malnütrisyonlu bir çocukta pretibial veya yaygın ödemin olması, plazma protein seviyelerinin düşüklüğünü yansıtır ve Kwashiorkor tanısını doğrular.

Key Concept

Kwashiorkor ve Marasmus Ayırıcı Tanısı
Estimated Time:45s
Question 217Question

3030 aylık bir erkek çocuk; karın şişliği, halsizlik ve bacaklarda şişlik şikâyetleriyle getirilmiştir. Antropometrik ölçümlerinde boya göre ağırlığı <3<-3 standart sapma (SSSS) olarak saptanmıştır. Fizik muayenesinde bilateral +2+2 gode bırakan pretibial ödem, ciltte "soyulmuş boya" (flaky paint) manzarası ve karaciğerin kosta kenarında 44 cm palpabl (hepatomegali) olduğu saptanmıştır. Laboratuvar tetkiklerinde serum albümin düzeyi 2.12.1 g/dL'dir. Bu hastada saptanan hepatomegalinin patofizyolojisinde aşağıdakilerden hangisi en önemli rolü oynar?

Show answer & explanation

Answer: Apolipoprotein sentezinin azalması nedeniyle trigliseridlerin karaciğerden uzaklaştırılamaması

Answer

Apolipoprotein sentezindeki azalma sonucu trigliseridlerin VLDL yapısında karaciğerden uzaklaştırılamaması (steatoz)
Kwashiorkor tipi ağır akut malnütrisyonlu hastalarda, diyetle alınan protein miktarının yetersizliği karaciğerde protein sentez kapasitesini düşürür. Karaciğerde sentezlenen trigliseridlerin dolaşıma salınabilmesi için Apolipoprotein B-100 ile birleşerek VLDL yapısını oluşturması gerekir. Protein eksikliği nedeniyle bu taşıyıcı apolipoproteinlerin sentezi azalır, trigliseridler karaciğerden uzaklaştırılamaz ve hepatosteatoz (yağlı karaciğer) gelişerek klinik olarak hepatomegali şeklinde karşımıza çıkar.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın klinik ve antropometrik verilerini analiz edin.
Boya göre ağırlığın <3<-3 SS olması, ödem ve düşük albümin düzeyleri hastada Ağır Akut Malnütrisyon (Kwashiorkor) olduğunu gösterir.
Tanıyı netleştirmek için klinik bulguların malnütrisyon tipleriyle eşleştirilmesi gerekir.
2
Hepatomegalinin bu hastalık özelindeki nedenini belirleyin.
Kwashiorkor'da görülen hepatomegali, karaciğerde meydana gelen ileri derecede yağlanmadan (steatoz) kaynaklanır.
Hepatomegali ayırıcı tanısında malnütrisyonun tipine özgü patolojik süreci saptamak önemlidir.
3
Yağlı karaciğer gelişimindeki biyokimyasal mekanizmayı tanımlayın.
Diyetle yetersiz protein alımı nedeniyle karaciğerde apolipoprotein B-100 sentezi azalır. Bu durum trigliseridlerin VLDL (çok düşük yoğunluklu lipoprotein) formunda kana verilmesini engeller.
Hücre içi lipit transport mekanizmasındaki bozukluk, bu tablonun temel patofizyolojik basamağıdır.

Key Concept

Kwashiorkor'da hepatomegali mekanizması: Protein eksikliği → Azalmış Apolipoprotein B-100 → Bozulmuş VLDL sentezi → Karaciğerde trigliserid birikimi (Steatoz).

Hints

1
Hepatomegalinin nedeni karaciğerde biriken bir makro moleküldür.
2
Protein eksikliği, karaciğerin sentezlediği trigliseridleri kanda taşıma yeteneğini nasıl etkiler?
3
Trigliseridlerin karaciğerden çıkışı için gerekli olan VLDL yapısının protein bileşenini düşünün.

Practice More

Kwashiorkor ve Marasmus arasındaki temel biyokimyasal farkları (özellikle insülin/kortizol oranları) tekrar etmeniz önerilir.
Estimated Time:1m 30s
Question 218Question

34.34. gebelik haftasında, 2100 gram2100\text{ gram} ağırlığında doğan ve şu an kronolojik olarak tam iki aylık olan, sadece anne sütü ile beslenen, büyüme ve gelişimi normal sınırlarda saptanan bir bebek rutin çocuk sağlığı izlemine getirilmiştir. Bu bebeğin profilaktik vitamin ve mineral desteği yönetimiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Demir desteğine 2 mg/kg/gu¨n2\text{ mg/kg/gün} dozunda şimdi (ikinci ayda) başlanmalı; doğumdan sonraki ilk haftada başlanan 400 IU/gu¨n400\text{ IU/gün} D vitamini desteğine devam edilmelidir.

Answer

Demir desteğine 2 mg/kg/gu¨n2\text{ mg/kg/gün} dozunda ikinci ayda başlanmalı ve standart dozda D vitamini desteğine devam edilmelidir.
Preterm (<37<37 hafta) ve düşük doğum ağırlıklı (<2500 g<2500\text{ g}) bebekler, miyadında doğanlara göre daha düşük demir depoları ile doğarlar ve daha hızlı büyürler. Bu nedenle demir desteği kronolojik olarak ikinci ayda ve 2 mg/kg/gu¨n2\text{ mg/kg/gün} dozunda başlanmalıdır. D vitamini desteği ise beslenme şeklinden bağımsız olarak tüm bebeklere ilk haftada 400 IU/gu¨n400\text{ IU/gün} dozunda başlanıp devam ettirilen evrensel bir uygulamadır.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın risk profilini belirle.
Bebek 3434 haftalık (preterm) ve 2100 gram2100\text{ gram} (düşük doğum ağırlıklı - LBW) olarak doğmuştur.
Profilaksi zamanlaması ve dozajı doğum haftası ile ağırlığına göre değişir.
2
Demir profilaksisi protokolünü hatırla.
Miyadında bebeklerde 4.4. ayda 1 mg/kg/gu¨n1\text{ mg/kg/gün} başlanırken; preterm ve LBW bebeklerde 2.2. ayda 2 mg/kg/gu¨n2\text{ mg/kg/gün} başlanır.
Preterm bebeklerin fetal dönemdeki demir depolama süresi kısa, postnatal büyüme hızları ise daha yüksektir.
3
D vitamini protokolünü uygula.
Tüm bebeklere doğumdan sonraki ilk haftada 400 IU/gu¨n400\text{ IU/gün} başlanmalı ve en az bir yaşına kadar sürdürülmelidir.
Anne sütü D vitamini açısından fakirdir ve raşitizm önlenmelidir.

Key Concept

Preterm ve düşük doğum ağırlıklı bebeklerde nutrisyonel desteklerin (özellikle demir) zamanlaması ve dozajı miyadında bebeklerden farklıdır.

Practice More

Çok düşük doğum ağırlıklı (<1500g) bebeklerde demir dozajı ve kemik mineralizasyonu için ek destekleri gözden geçirin.
Estimated Time:2m 0s
Question 219Question

55 yaşında bir kız çocuk, boyunun yaşıtlarından kısa olması nedeniyle çocuk sağlığı ve hastalıkları polikliniğine getiriliyor. Yapılan antropometrik ölçümler ve anamnez verileri aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

ParametreÖlçülen Değer / Durum
Boy98cm98 cm (<3.<3. persentil)
Vücut ağırlığı15kg15 kg (1025.10-25. persentil)
Yıllık boy uzama hızı5,5cm/yıl5,5 cm/yıl
Kemik yaşı3,5yas\c3,5 yaş
Anne boyu155cm155 cm
Baba boyu168cm168 cm

Bu çocuk için en olası tanı ve hedef boy (cmcm) aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Yapısal büyüme ve puberte gecikmesi; 155155

Answer

Yapısal büyüme ve puberte gecikmesi; 155155
Çocuğun boyu 3.3. persentilin altında olsa da, yıllık boy uzama hızının 5,5cm/yıl5,5 cm/yıl ile normal olması patolojik durumları (Büyüme hormonu eksikliği, hipotiroidi vb.) dışlar. Kemik yaşının (3,53,5) takvim yaşından (55) geri olması, büyüme potansiyelinin daha uzun süre devam edeceğini gösterir ve yapısal büyüme gecikmesi tanısını kesinleştirir. Kız çocukları için hedef boy (Anne+Baba13)/2(Anne + Baba - 13) / 2 formülüyle 155cm155 cm olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1
Kız çocuk için hedef boy (target height) hesaplaması yapılır.
Hedef boy = (Anneboyu+Bababoyu13)/2=(155+16813)/2=155cm(Anne boyu + Baba boyu - 13) / 2 = (155 + 168 - 13) / 2 = 155 cm
Genetik potansiyeli belirlemek için standart formül uygulanmalıdır.
2
Yıllık boy uzama hızı değerlendirilir.
5,5cm/yıl5,5 cm/yıl (5 yaş için normal sınır olan >5cm/yıl>5 cm/yıl ile uyumlu).
Normal uzama hızı, patolojik (hormonal veya kronik hastalık) süreçleri dışlamada en kritik bulgudur.
3
Kemik yaşı ve takvim yaşı ilişkisi incelenir.
Kemik yaşı (3,5yas\c3,5 yaş) << Takvim yaşı (5yas\c5 yaş).
Kemik yaşındaki gecikme, boy uzama potansiyelinin ileride devam edeceğini gösteren yapısal gecikme lehine bir bulgudur.
4
Tüm veriler birleştirilerek tanı konur.
Kısa boy + Normal uzama hızı + Gecikmiş kemik yaşı = Yapısal Büyüme ve Puberte Gecikmesi.
Ailesel boy kısalığında kemik yaşı geri değildir; patolojik kısalıklarda ise uzama hızı düşüktür.

Key Concept

Boy kısalığı değerlendirmesinde en önemli parametre yıllık boy uzama hızıdır; normal uzama hızı ile birlikte olan kemik yaşı gecikmesi yapısal boy kısalığını işaret eder.
Estimated Time:1m 30s
Question 220Question

1111 yaşında bir kız çocuk, boyunun kısa olması ve henüz ergenlik belirtilerinin başlamaması nedeniyle ailesi tarafından polikliniğe getiriliyor. Öyküsünden, çocuğun büyüme hızının son yıllarda istikrarlı olduğu ve yıllık yaklaşık 55 cm uzadığı öğreniliyor. Yapılan fizik muayene ve laboratuvar değerlendirmesinde aşağıdaki veriler saptanıyor:

ParametreÖlçüm / Değer
Boy132132 cm (3.persentil3. \text{persentil})
Vücut Ağırlığı3232 kg (2550.persentil25-50. \text{persentil})
Baş Çevresi5252 cm (50.persentil50. \text{persentil})
Kemik Yaşı99 yıl
Pubertal EvreTanner 11 (Prepubertal)
Anne Boyu152152 cm
Baba Boyu165165 cm

Bu çocuk için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Yapısal büyüme ve puberte gecikmesi

Answer

Hastanın normal büyüme hızına sahip olması ve kemik yaşının takvim yaşından geri olması 'Yapısal büyüme ve puberte gecikmesi' tanısını destekler.
Hastanın boyu 3.persentil3. \text{persentil} sınırında olsa da, yıllık büyüme hızının 55 cm ile normal olması patolojik nedenleri (Büyüme hormonu eksikliği vb.) dışlar. Kemik yaşının (99 yaş) takvim yaşından (1111 yaş) belirgin geri olması ve boyun kemik yaşına göre değerlendirildiğinde normal (50.persentil50. \text{persentil}) çıkması 'Yapısal büyüme ve puberte gecikmesi' tanısının temel özellikleridir. Bu çocuklar ergenliğe geç girer ancak final boyları genellikle hedef boylarına ulaşır.

Step-by-Step Solution

1
Hedef boyu (mid-parental height) hesapla.
Kız çocuk için hedef boy: (152+16513)/2=152(152 + 165 - 13) / 2 = 152 cm.
Çocuğun genetik potansiyelini belirlemek için anne ve baba boyu kullanılır.
2
Yıllık büyüme hızını değerlendir.
55 cm/yıl.
Prepubertal bir çocukta yıllık 55 cm büyüme hızı normal sınırlar içerisindedir (>44.5>4-4.5 cm/yıl).
3
Kemik yaşı ile takvim yaşını karşılaştır.
Kemik yaşı (99 yıl) < Takvim yaşı (1111 yıl).
Kemik yaşındaki 22 yıllık gecikme, boy kısalığının yapısal bir gecikmeden kaynaklanabileceğini düşündürür.
4
Boyun kemik yaşına göre persentilini kontrol et.
132132 cm boy, 99 yaşındaki bir çocuk için yaklaşık 50.persentil50. \text{persentil} düzeyindedir.
Yapısal gecikmede çocuk kendi kemik yaşına göre normal sınırlarda büyür ve final boyu hedef boyuna ulaşır.

Key Concept

Yapısal büyüme ve puberte gecikmesi (CDGP) ile ailesel boy kısalığı (FSS) ayırıcı tanısında en kritik parametreler büyüme hızı ve kemik yaşıdır.
Estimated Time:1m 30s
PreviousPage 11 / 19Next
Genel Pediatri — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı — Page 11 | Examkin